راهنمای محلی خوزستان

موزه «بنزین خانه آبادان»

جایگاه سوخت آبادان به استناد برخی سوابق به عنوان نخستین جایگاه سوخت در ایران در سال ۱۳۰۶ شمسی (۱۹۲۷ میلادی) در مرکز شهر آبادان احداث شد. این مکان ابتدا جهت توزیع و فروش نفت سفید مورد استفاده قرار می گرفت و حلب های پرشده از مواد نفتی در آن به فروش می رسید.

با گذشت زمان و با ورود اتومبیل، این جایگاه به پمپ بنزین تبدیل شد. هنگام سوخت گیری در این پمپ بنزین، ابتدا فرآورده های نفتی که در مخازن پرچ شده نگهداری می شد با استفاده از تلمبه های دستی به ظروف پیمانه ای منتقل می شد و سپس بر اساس نیاز هر مصرف کننده، سوخت به وی تحویل داده می شد. پس از موافقت وزیر با راه اندازی موزه های نفت در آبادان، این مکان جزو اولویت های صنعت نفت برای موزه شدن قرار گرفت. در همین راستا فاز مطالعاتی و پژوهشی این پروژه و به موازات آن شناسایی و گردآوری اشیا و اسناد قدیمی مرتبط در سراسر کشور به ویژه مناطق عملیاتی نفتی آغاز و در دی ماه سال ۱۳۹۴، موزه بنزین خانه آبادان وارد فاز عمرانی و اجرایی شد و پس از ماه ها کار مستمر و شبانه روزی، این موزه روز سه شنبه مورخ ۹۵/۱۱/۲۸ با حضور مهندس کاظمی، معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی و برخی از مسوولان وزارت نفت، استانی و مقامات محلی شهر آبادان به بهره برداری رسید.

عکس:مرضیه سلیمانی/ ایرنا

دزفول شهر آب و آجر.. شهری از دل گذشته

بافت تاریخی دزفول، جایی که آب و آجر در هم تنیده‌اند، به عنوان یک میراث فرهنگی زنده و پویا، همچنان تاریخ این شهر را روایت می‌کنند. در این بافت، جریان آب که از دیرباز به عنوان منبع حیات و ارتباط‌دهنده‌ی انسان‌ها با طبیعت شناخته شده، در کنار آجرهایی که نماد معماری ایرانی هستند، در هم می‌آمیزند تا داستانی از هنر، زندگی و تاریخ را برای نسل‌های آینده به ارمغان بیاورند. این ترکیب منحصر به فرد از آب و آجر، هویت دزفول را شکل داده و همچنان در کوچه‌ها و بناهای تاریخی این شهر جریان دارد.

عکس:میلاد حمادی../مهر

نیایشگاه باستانی چُغازَنبیل

در اوايل سال ۱۹۳۵ میلادی نیروهای شركت نفت ايران و انگليس در بازديد هاي هوايي خود متوجه تپه اي عظيم میان دو حصار در نزديكي رودخانه دز شدند و وجود اين تپه را به اطلاع هيئت باستان شناسي فرانسوي كه در شوش مستقر بودند، رساندند. پس از آن يكي از زمين شناسان نيوزلندي اين شركت، به نام براون (Brown) بر بالاي تپه رفته که چندين آجر كتيبه دار توجه او را جلب كرد. پس از اين واقعه توجه باستان‌شناسان فرانسوي به اين محوطه معطوف مي شود. در ۲۱ فوريه ۱۹۳۵ اولين بازديد باستان شناسان از اين محوطه روي داد و دو نفر از اعضاي هيئت باستان شناسي فرانسوي به نام های ون در ميير (R. P. Van der Meer) و لوئيس لوبرتون (Louis Le Breton) براي بازديد به اين محوطه رفته و چندين قطعه آجر نوشته كه به نام پادشاه اونتاش گال یا اونتاش ناپیریشا اشاره كرده بود، به همراه خود به شوش آوردند. به اميد كسب اطلاعات بيشتر، دكتر اون والا (Dr. J. M. Unvala) همراه با چندين كارگر به چغازنبیل رفته، اطراف پشته را بررسی کرده و چندين آجر كتيبه دار ايلامي، يك قطعه از آجرهای كتيبه دار سامي، قطعاتي از يك پنل تزئيني كه نام اونتاش گال را نشان مي دهد، از سطح محوطه جمع مي نمايد

محوطه چغازنبیل در مختصات جغرافیایی 39 S 265895m E, 3544110m N در دشت خوزستان و در فاصله حدود 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر شوش است. نام “چغازنبیل” از آن جهت انتخاب شده است که بلندترین و بارزترین بنای موجود در محوطه که زیگورات آن است، قبل از کاوش به صورت یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برگشته دیده می‌شد. محوطه چغازنبیل در واقع یک شهر به جا مانده از دوره ایلام و به وسعت صد هکتار است.

ایلام نام تمدن باستانی است که از حدود ۲۹۰۰ پیش از میلاد تا ۶۴۶ پیش از میلاد در پهنه گسترده‌ای از غرب تا جنوب‌ غرب و جنوب ایران کشیده شده است. این تمدن متشکل از شاهک‌ نشینانی در دو نوع زیستگاه کاملا متفاوت یعنی ارتفاعات و دشت های جلگه‌ای زاگرس بوده است که در هر مقطع زمانی یکی از این خوانین یا شاهک‌ نشینان این مناطق به قدرت رسیده‌ اند. اغلب شاهان ایلام به خود لقب “شاه انشان و شوش“ داده‌اند. این دو شهر دو مرکز مهم ایلامیان، یکی در ارتفاعات (انشان) و دیگری در دشت‌ های جلگه‌ ای (شوش) است. باستان‌ شناسان تمدن ایلام را با توجه به وقایع سیاسی به سه دوره ایلام قدیم، ایلام میانه و ایلام جدید تقسیم می‌کنند. چغازنبیل در دوره ایلام میانه تاسیس شده است.

این شهر در زمان حیات به زبان ایلامی “ال- اونتاش“ و به زبان اکدی به “دور اونتاش“ شناخته می‌شده است. این شهر به دستور اونتاش ناپیریشا یکی از پادشاهان مقتدر عیلامی بنا شده ، به همین دلیل آن را ال اونتاش یعنی شهر یا قلعه اونتاش می‌خواندند. اوج رونق ساخت و ساز در شهر دوراونتاش در زمان بيست سال سلطنت اونتاش ناپيرشا یعنی از ۱۳۲۰ الی ۱۳۰۰ پیش از میلاد بوده است، اگرچه پس از مرگ وي از رونق شهر كاسته مي‌شود ولي همچنان ساخت و سازهايي غير سلطنتي و پرستش معابد در آن صورت گرفته است.

شهر اونتاش یک شهر سلطنتی و مذهبی است، از آن جهت سلطنتی که کاخ‌ های به جا مانده از آن مخصوص اشراف ایلامی ساخته شده است و از آن جهت مذهبی که دارای معابد مختلفی برای خدایان مختلف ایلامی است. اونتاش ناپیریشا در ساخت شهر دستور داده که برای هر دو دسته خدایان ایلامی مورد پرستش مردم ساکن در ارتفاعات و مردم ساکن در دشت‌ ها، معابدی برپا شود و معبد اصلی شهر که همان زیگورات شهر است، برای پرستش دو خدای اینشوشینک (مهم‌ترین خدای ساکنین دشت خوزستان) و نپیریشا (مهم‌ترین خدای ساکنین ارتفاعات) ساخته شده است، از اینرو بسیاری از باستان‌ شناسان معتقدند هدف اونتاش ناپیریشا در ساخت این شهر اتحاد بین مردم ساکن ارتفاعات و مردم ساکن دشت‌ بوده است.

شهر از سه حصار تو در تو ساخته شده است که در فاصله بین هر دو حصار، فضاهای تخصصی و ساخت و سازهای مخصوص به خود را دارد. آنچه تا کنون از کاوش‌های باستان‌ شناسی مشخص است، در بخشی از فاصله بین حصار بیرونی و حصار میانی، محله شاهی قرار دارد که کاخ‌ها و ورودی مجلل و معبد مخصوص به خود را دارد. در فاصله حصار میانی تا حصار درونی، محله تمنوس یا محوطه مقدس قرار دارد که معابدی برای خدایان مختلف برپا شده است. در حصار درونی نیز زیگورات به عنوان بلندترین و شاخص ترین بنای شهر ساخته شده است. در صحن زیگورات انواع اجزای معماری با جزئیات فراوان مانند سکوها و طاق‌ ها، آجرفرش‌ و معابد دیگر قرار دارند. سیستم دفع آب از سطح بناها و کل شهر از دیگر جلوه‌های نبوغ معماری و طراحی شهر است.

چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان نخستین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، در کنار زیگورات‌های کشف شده در میان رودان، برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی جهانی شناخته شده است. خاورشناسان چغازنبیل را قدیمی‌ترین ساختمان مذهبی شناخته شده در ایران می‌دانند.

عکس:مهدی مریزاد/برنا نیوز

منبع:سایت پایگاه میراث جهانی چغازنبیل محوطه تاریخی و موزه هفت تپه

شوشتر میزبان سی و هفتمین دوره مسابقات زیبایی اسب اصیل عرب قهرمانی کشور

سی و هفتمین دوره مسابقات زیبایی اسب اصیل عرب قهرمانی کشور با حضور داوران بین المللی به میزبانی شوشتر برگزار شد.

در این دوره از مسابقات ۱۴۰ راس از باکیفیت‌ترین و زیباترین اسب‌های اصیل عرب کشور به مدت سه روز با یکدیگر به رقابت پرداختند

مسابقات با حضور داورانی از کشورهای اسپانیا، ایتالیا، بلژیک و ایران برگزار خواهد شد و در پایان رقابت ها، اسب‌های برتر توسط هیات داوران مشخص و از صاحبان آنها تجلیل به عمل آمد

این جشنواره با عنوان به صورت مشترک با عنوان جام کارمن شاپ و سلیمی پادشاه از تاریخ ۲۶ الی ۲۸ در مجاور قلعه تاریخی سلاسل شوشتر برگزار شد

بر اساس این گزارش اسب اصیل عرب یکی از نژادهای برتر این حیوان در جهان و متعلق به منطقه خاورمیانه است که به‌ دلیل شکل سر و دم بلندش متمایز از سایر اسب ها است.

در حال حاضر بیش از ۲۵ هزار راس اسب اصیل عرب در خوزستان وجود دارد.

استان خوزستان و کهن شهر باستانی شوشتر یکی از قطب‌های پرورش اسب اصیل عرب خالص ایرانی در کشور است به همین دلیل جشنواره کشوری اسب اصیل عرب همچون دوره های قبل به میزبانی این شهر برگزار شد.

عکس:محمد حسینی

بهبهان خاستگاه گل نرگس ایران به روایت تصویر

برداشت گل نرگس به شهر بهبهان زینت و بوی خاص دیگری را ارمغان می‌دهد.

شهرستان بهبهان با داشتن قدیمی‌ترین نرگس‌زار ایران که توسط وزارت میراث ثبت شده است و در شروع فصل برداشت گل نرگس از اوایل دی‌ماه آغاز و تا آخر اسفندماه ادامه دارد که به شهر بهبهان زینت و بوی خاص دیگری را ارمغان می‌دهد.

نرگس‌زار بهبهان هم‌اکنون نیز از جمله مناطق مهم و باسابقه رویش و پرورش گل نرگس بوده و از نرگس‌زارهای طبیعی و معروف ایران محسوب می‌شود.بهبهان پر از نرگس‌هایی است که در گرمای ملایم پاییز و زمستان این منطقه آماده برداشت می‌شوند.

انبوه گل نرگس در بهبهان به قدری زیاد بوده که رنگ یکپارچه و طلایی گل نرگس از دور نمایان بوده و بوی عطرآگین آنها به مشام هر رهگذری می‌رسد.

گل دهی نرگس همه ساله از نیمه دوم سال آغاز و تا پایان بهمن و گاهی نیز نیمه اول اسفند در بهبهان ادامه دارد. در نرگس زارهای بهبهان چهار نوع گل نرگس شناسایی شده که نرگس «شهلا» وسعت بیشتری را در این مناطق به خود اختصاص داده است.

گردشگران تور طبیعت گردی، به هنگام قدم زدن در میان این دشت پُر گل، می‌توانند از عطر خوش گل‌ها سرمست شوند و لحظاتی فراموش‌نشدنی را در کنار همراهان خود به خوشی سپری کنند. جدا از لذت بردن از عطرِخوش گل نرگس بهبهان، می‌توانید به گرفتن عکس‌های زیبا از مناظر این دشت مشغول شوید که به وقت صبح و تابیدن نور آفتاب به نرگس زارها، جلوه خاصی به گل‌ها می‌دهد.

مراسم آئین اهداء هشت هزارشاخه گل نرگس بهبهان به حرم مطهر رضوی به‌عنوان یک میراث ناملموس (معنوی) از سوی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به صورت رسمی ثبت‌ملی شده است

مراسم آئین اهدای هشت هزار گل نرگس بهبهان به حرم امام‌رضا (ع) به‌عنوان یک میراث ناملموس (معنوی) از سوی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به صورت رسمی ثبت‌ملی شده است

در کتاب مطلع‌الشمس آمده است زمانی که امام رضا (ع) به بهبهان وارد شدند مردم از ایشان درخواست دعا نمودند، ایشان فرمودند: پس از من در شهر شما گل می‌روید که سال‌های برای شما باقی خواهد ماند. مردم بهبهان رویش گل نرگس در شهرستان را اثر همان دعا می‌دانند.

عکس: فرید حمودی/فارس

برداشت گل‌های تزئینی در خوزستان

برداشت گل‌های تزئینی مانند آفتابگردان و نرگس، جلوه‌ای از زیبایی طبیعت را در باغ‌های روستای شبیشه، از توابع شهرستان حمیدیه، به نمایش می‌گذارد. این روستا با باغ‌های سرسبز و هوای مطبوع، مکانی ایده‌آل برای پرورش این گل‌های رنگارنگ است و منبع درآمدی مهم برای کشاورزان سخت‌کوش منطقه محسوب می‌شود. برداشت گل‌ها در فصل زمستان و در دو نوبت (اوایل و اواخر فصل) انجام می‌گیرد. امسال به مناسبت روز پدر و میلاد با سعادت امام علی (ع)، برداشت زودتر از موعد معمول آغاز شده است.

عکس:سید خلیل موسوی/مهر

طبیعت و سبک زیبای زندگی اهالی احمد فدالله دزفول

احمد فداله، نام دهستانی در بخش شیهون از توابع شهرستان دزفول است. این دهستان در دل رشته‌کوه‌های زاگرس قرار گرفته و بخش عمده پوشش گیاهی آن را درختان بلوط تشکیل می‌دهند.

منطقه احمدفداله در ۱۵۰ کیلومتری شمال شهرستان دزفول قراردارد.منطقه ای با پراکندگی جغرافیایی که از شمال به کوه کینو وازمغرب به استان لرستان و رودخانه دز واز مشرق به کوه های شمال شهرستان لالی منتهی می شودودارای طبیعتی زیبا و کوهستانی وصعب العبور ودارای راه ارتباطی خاکی که در زمستان اکثر گردنه ها برف گیر بوده وتردد را با مشکل مواجه می کند.تردد منطقه امامزاده ای به همین نام هم وجود دارد که از قرار معلوم روی گنبد آن دو درخت موجود است و منطقه‌ای بکر و سرشار از ظرفیت‌های طبیعی و خدادادی بوده است.

دره‌های عمیق، پرتگاه‌های ترسناک، پیچ های خطرناک و شیب های بسیار تند، دل هر رهگذری را خالی می کرد اما با این حال گردشگران برای دیدن این مناظر طبیعی رهسپار احمد فداله می شوند تا از طبیعت بکر آن بهبه ببرند.

ارتفاعات بلندی قله اطراف احمد فداله به حدود ۲۸۰۰ متر می رسد که پوشش گیاهی و جنگلی زیبا، بیننده را خیره و انگشت به دهان می کند.

احمد فداله منطقه ای بکر با چشم اندازهای بی نظیر در اطراف رشته کوه زاگرس است که در تمام طول با آغوش باز پذیرای مسافران و میهمانان خود است

مردم این منطقه با سبک زیبای زندگی عشایر و ساده سالهاست با طبیعت خو گرفته اند و جلوه ای آداب و رسوم و فرهنگ و هنر را با تمام دشواربها و کم و کاستی ها به نمایش گذاشتند

عکس:امین نظری/ایسنا

طبیعت جاده‌های شمال شرق خوزستان

جاده‌های شمال شرق استان خوزستان از ابتدای جاده دزپارت( ایذه - چهارمحال بختیاری) مملو از تصاویری است که هر گردشگری را مجذوب خود می‌کند. جنگل‌های بلوط، کوه‌های سربه‌هم‌آورده، پوشش گیاهی خاص و آسمان آبی و در بسیاری مواقع بارانی، از شناخته‌شده‌ترین حال و هوای طبیعت جاده‌های شمال شرق خوزستان از پائیز تا اواخر بهار است.

عکس : سپیده سلمان وردی

محله شوشتری‌هارامهرمز

محله‌ی شوشتری‌ها یکی از محله‌های قدیمی رامهرمز است. در دوره قاجار، با رونق گرفتن شهر، افراد زیادی از مناطق اطراف به رامهرمز مهاجرت کردند؛ از جمله از شوشتر. این مهاجرت‌ها به روابط دیرینه‌ی دو شهر برمی‌گردد. جاده‌ای در رامهرمز وجود دارد که از گذشته به نام شوشتری رو شناخته می‌شد. به گفته‌ی آقای مهندس چهارمحالی، ساکن شوشتر، در شوشتر نیز جاده‌ای به نام رومز رو وجود دارد.

محله‌ی شوشتری‌ها محل سکونت خانواده‌های متعددی بود که اغلب به مشاغل بازاری اشتغال داشتند. با آقای مسعود خجسته، فرهنگی محترم رامهرمز و از اهالی این محله، گفت‌وگویی انجام دادم که در ادامه می‌خوانید:

از چه زمانی شما به رامهرمز آمدید؟
پدربزرگ من در دوره قاجار به رامهرمز آمد. اما من و مرحوم پدرم در همین شهر متولد شدیم. پدربزرگم بازاری بود و مغازه‌ی پارچه‌فروشی داشت.

در محله‌ی شوشتری‌ها چه خانواده‌هایی ساکن بودند؟
خانواده‌های قدکساز، مشکلی، سقازاده، حریفی، خجسته (ماهی‌زاده)، عطار شوشتری، قدکپور، کوزه‌ساز، خدارحمی، طبیب، سفید، نیکزاد، مرواریدی، بینا، فرزین، سمندی، ساقی، نداف و بسیاری دیگر. بیشتر این خانواده‌ها به مشاغلی مثل آهنگری، پارچه‌فروشی، لحاف‌دوزی، حلوافروشی، رنگرزی و... مشغول بودند. مثلاً خانواده‌ی قدکساز کارگاه رنگرزی داشتند و مردم از نقاط مختلف شهر برای رنگ‌کردن پشم قالی و گلیم به آن‌ها مراجعه می‌کردند.

در محله‌ی شوشتری‌ها چه مراسم‌هایی برگزار می‌شد؟
مراسم‌های مختلفی برگزار می‌شد. به یاد دارم شب نیمه شعبان، کودکان به در خانه‌ها می‌رفتند و شعری به زبان شوشتری می‌خواندند؛ صاحب‌خانه نیز گندم برشته، باقلا، شکلات یا شیرینی به آن‌ها می‌داد.
در نوروز و چهارشنبه‌سوری هم مانند سایر نقاط آتش روشن می‌کردیم و دید و بازدید انجام می‌شد. مراسم بردن جهاز هم از دیگر مراسم‌های رایج بود؛ وسایل جهیزیه را در سینی‌های بزرگ می‌چیدند و به خانه عروس می‌بردند.
در سفره‌ی عقد نیز هل و قند کوبیده‌شده می‌گذاشتند که عروس و داماد به عنوان شیرینی عقد در دهان یکدیگر می‌گذاشتند. به این شیرینی هیله قند می‌گفتند (هیله به زبان شوشتری به معنای هل است). مراسم سفره شاه‌پریون هم در ماه رجب برگزار می‌شد و روی آن سفره، قند و کنجد کوبیده‌شده قرار می‌دادند.

آیا حسینیه‌ی شوشتری‌ها متعلق به خانواده‌ی شماست؟ در این حسینیه چه مراسم‌هایی برگزار می‌شد؟
بله، این حسینیه متعلق به پدربزرگم بود. مراسم عاشورا به‌صورت مفصل در این حسینیه برگزار می‌شد و دسته‌های عزاداری به خیابان می‌رفتند. پس از دهه‌ی محرم نیز مراسم روضه‌خوانی برای خانم‌ها و آقایان تا ماه صفر ادامه داشت. در ماه رمضان نیز شب‌های احیا در این حسینیه برگزار می‌شد. مادربزرگم با اینکه سواد نداشت، قرآن‌خوانی می‌کرد و جلسات قرآن‌خوانی برای خانم‌ها ترتیب می‌داد.

درباره‌ی معماری خانه‌های این محله چه می‌توانید بگویید؟
خانه‌ها از گچ و سنگ ساخته شده بودند. حسینیه‌ی شوشتری‌ها هم همین‌طور بود؛ البته بعدها نمای آن با آجر پوشیده شد. خانه‌ها حیاط‌های بزرگی داشتند و درِ ورودی دو سکوی سنگی به نام خواجه‌نشین داشت که محل گپ‌وگفت مردم بود. معماری خانه‌ها طاقی‌شکل بود؛ بعد از درِ ورودی، راهرویی قرار داشت که به حیاط و فضای اصلی خانه می‌رسید. اکثر خانه‌ها اندرونی و بیرونی داشتند.

خانه‌های محله‌ی شوشتری‌ها چه ویژگی خاصی داشتند؟
بسیاری از خانه‌های این محله و محله‌ی دزفولی‌ها شوادون داشتند؛ زیرزمین‌هایی با عمق ۶ تا ۸ متر که در تابستان بسیار خنک بودند. مردم حتی گوشت را در شوادون آویزان می‌کردند تا خراب نشود.

آیا در محله مکانی برای تجمع مردم وجود داشت؟
خیر، بیشتر دورهمی‌ها در خانه‌ها انجام می‌شد، چون خانه‌ها فضای بسیار بزرگی داشتند و برخی نیز حوض آب و باغچه داشتند.

این محله همچنان یادآور روزگار قدیم و پیوندهای عمیق مردم دو شهر است.

نویسنده:سارا حسینی

آیین کهن غم به در شوشتر

آئین سنتی “غم به در” از آئین های سنتی شوشتر توسط مردم و جمعی از علاقه مندان و دوست داران به تاریخ و فرهنگ شوشتر برگزار شد.

در گذشته، مردم شوشتر پس از گذراندن سیزده‌بدر، روز چهاردهم فروردین را به جشن و شادی اختصاص می‌دادند و آن را با نامی جالب و خاص به یاد می‌آوردند.

غم بدر. برخلاف سیزده‌بدر که با هدف دور کردن نحسی و گذراندن اوقات در طبیعت برگزار می‌شد، غم بدر به‌عنوان روزی برای کنار گذاشتن هرگونه غم و اندوه و آغاز دوباره با امید و انرژی مثبت شناخته می‌شد.

در این روز، خانواده‌ها دور هم جمع می‌شدند، به موسیقی گوش می‌دادند، شعر می‌خواندند و با انجام بازی‌های محلی و رقص‌های سنتی، فضایی شاد و مفرح ایجاد می‌کردند. غم بدر نمادی از روحیه شاداب و پرانرژی شوشتری‌ها بود که حتی پس از پایان تعطیلات نوروز، همچنان تلاش می‌کردند شادی و نشاط را در زندگی خود حفظ کنند

این آئین که جزو سنت‌های گذشته شوشتر به شمار می‌رود،و سالها به فراموشی سپرده شده بود شامل اجرای پیاده‌روی خانوادگی‌، اجرای ورزش‌ها و بازی‌های قدیمی شوشتر، شعرخوانی و خواندن موسیقی‌های زیبای محلی برگزاری نمادین بخشی از آداب و رسوم عروسی سنتی ...مراسم برق زنان بود.

عکس:محمد آهنگر /فارس

"شیر سنگی" یا "برد شیر" نماد ایل بختیاری در استان خوزستان

"شیر سنگی" یا "برد شیر" نماد ایل بختیاری در استان خوزستان است که از قدیم‌الایام برای سنگ قبرهای متوفیان خود به کار می‌بردند. شیر سنگی، تندیس‌هایی از جنس سنگ‌ هستند که در گذشته توسط سنگ‌ تراش‌ها به شکل شیر تراشیده می‌شدند و به نشانه شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری، بر آرامگاه بزرگان قوم خود قرار می‌دادند.

عکس:امین نظری/ایسنا

لذت ماهی کبابی با چاشنی حشو در خوزستان

در روزهای جمعه، مردم عرب خوزستان علاقه زیادی به خوردن غذاهای دریایی دارند، به ویژه ماهی کبابی (سِمَچ شَوُي) که با "حشو"، سبزی مخصوص ماهی با ادویه‌های خاص جنوب، طعم‌دار می‌شود. به همین دلیل، بازارهای ماهی در این روزها در شهرهای جنوبی استان بسیار پررونق است و کباب کردن ماهی در اشکال مختلف تبدیل به یک سنت محبوب و داغ می‌شود.

عکس:فرید حمودی

طبیعت روستای گردشگری شیوند

روستای گردشگری شیوند در نزدیکی دریاچه سد کارون سه قرار دارد. این روستا با برخورداری از آب و هوای معتدل و .جایی که صدای دلپذیر آب‌و‌هوای پاک و کوهستانی، روح و جسم شما را جانی دوباره می‌بخشد در چهار فصل موقعیت مناسبی را برای طبیعت گردان فراهم کرده است

طبیعت بکر و دلپذیر شیوند، باعث شده تا افراد بیشماری به این منطقه سفر کنند تا از آرامش و زیبایی های آن لذت ببرند. در این روستا می توانید از گردش در جنگل های سرسبز و آبشارهای زیبا لذت برده و از آب و هوای پاک و طبیعت زیبای آن بهره مند شوید.

عکس:ایکنا

زندگی در کنار گاومیش‌ها

گاومیش بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم روستایی عرب خوزستان است.

این حیوانات که به دلیل نیازشان به آب‌تنی روزانه چندین بار به رودخانه‌ها برده می‌شوند، معمولاً در نزدیکی منابع آب مانند رودخانه‌ها و تالاب‌ها پرورش می‌یابند. در منطقه دشت آزادگان، گاومیش‌ها به صورت خانوادگی در یکی از شاخه‌های کارون شنا می‌کنند. چوپان‌های گله بر حسب دمای هوا، روزانه دو تا سه مرتبه گاومیش‌ها را به رودخانه می‌برند تا از گرمای زیاد و بیماری‌های پوستی احتمالی این حیوان جلوگیری کنند.

در این منطقه، مردم اغلب از طایفه مزرعه هستند و گاومیش‌داری شغل اصلی بسیاری از آنها است. از شیر گاومیش‌ها برای تولید محصولات لبنی مختلفی مانند ماست، پنیر و دوغ استفاده می‌شود که هم برای مصرف خانوادگی و هم برای فروش به بازارهای محلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این روش معیشتی به مردم منطقه امکان می‌دهد که از منابع طبیعی برای بقای خود و خانواده‌هایشان بهره‌برداری کنند.

گاومیش‌داری در این منطقه، همراه با تمرکز بر حفظ طبیعت و منابع آبی، نشان‌دهنده تعامل نزدیک و همزیستی مردم با محیط زیست خود است. شغل گاومیش‌داری نه تنها به عنوان یک منبع درآمد بلکه به عنوان بخشی از فرهنگ و هویت استان خوزستان به شمار می رود.

انارچینی در روستای گردشگری شیوند

فصل پاییز زمان برداشت انار در روستای شیوند واقع در شهرستان دزپارت استان خوزستان است. شهرستان دزپارت در شمال شرق استان خوزستان علاوه بر جاذبه‌های تاریخی، دارای طبیعت بکری است و آب و هوای مطبوعی دارد. میوه انار یکی از محصولات اصلی این روستا محسوب می‌شود و هر ساله در اواخر مهر ماه و اوایل آبان مراسم انار چینی برگزار می‌کنند

این روستا دارای بیش از ۲ هزار هکتار باغات شامل انار، مرکبات، انجیر و سایر محصولات است و از این جهت قطب تولید محصولات کشاورزی به شمار می‌رود که در این بین باغات انار با بیش از ۷۰۰ هکتار بیشترین سطح را به خود اختصاص داده است.

عکس : ایکنا

سرزمینِ ایران؛ جشنِ رنگ در عروسی بختیاری

طایفه‌ی بزرگ شیخ رباط یکی از اقوام بختیاری است که جشن‌های عروسی چندهزار نفری‌شان را در منطقه بازفت برگزار می‌کنند.

این قوم با حفظ آداب اصیل یکی از کهن‌ترین اقوام ایران است.

عکس: رضا کامران سامانی/دانشجو

روز ملی روستا و عشایر

۱۵ مهر ماه در تقویم ایرانی روز ملی روستا و عشایر است. این مجموعه نگاهی نزدیک به سبک زندگی سنتی و پرتحرک روستاییان و عشایر ایران است. جلوه‌هایی از کار، فرهنگ و طبیعت بکر؛ زندگی‌هایی که همچنان در تپش طبیعت و با اصالت تاریخی خود ادامه دارند و روایتی از مقاومت و همزیستی با طبیعت را به تصویر می‌کشند.

عکس :خبرگزاری دانشجو

آیا دست ویلاسازان از محوطه تاریخی "دستوا" شوشتر کوتاه می‌شود؟

جولان ویلاسازان در محوطه تاریخی "دستوا" شوشتر سال‌هاست که بلای جان این محوطه تاریخی ارزشمند شده و با وجود فریادهای فعالان و دوستداران میراث فرهنگی اما همچنان ویلاسازی و به طور کلی ساخت و ساز غیرمجاز در این محوطه تاریخی ادامه دارد.

به گزارش ایرنا دستوا از شهرهای کهن تاریخی در شهرستان شوشتر در استان خوزستان است. قدمت این محوطه بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناختی به دوران پارت-ساسانی می‌رسد و سکونت در آن حتی در دوران اسلامی به ویژه صدر اسلام نیز تداوم داشته است.

این محوطه باستان‌شناختی سال ۱۳۴۷ با عنوان شهر قدیم دستوا در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است. دستوا در چند دهه گذشته به ویژه چند سال اخیر دستخوش تغییرات متعددی شده است که این تغییرات آسیب‌هایی را برای این اثر ارزشمند تاریخی در پی داشته است.

به طور کلی و به گفته دوستداران میراث فرهنگی توسعه باغ ویلاها در چند سال اخیر از عمده‌ترین آسیب‌هایی است که در این محوطه تاریخی رخ داده است؛ هر چند با پیگیری‌های اداره میراث فرهنگی شهرستان، یگان حفاظت، دوستداران و فعالان میراث فرهنگی و حتی جوامع محلی تلاش‌هایی برای جلوگیری از این اقدامات شد اما این روند همچنان ادامه دارد.

تجاوز به حریم دستوا

ابوالفضل مهدی‌پور، دوستدار و فعال میراث فرهنگی در شوشتر در این باره به خبرنگار ایرنا می‌گوید: عرصه و حریم شهر تاریخی دستوا مشخص نشده است و همین مساله موجب شده تا ویلاسازی در این شهر تاریخی ارزشمند وجود داشته باشد و به راحتی به حریم آن تجاوز شود. وی ادامه می‌دهد: از آنجایی که این ساخت و سازها، بدون مجوز انجام می‌شود آمار دقیقی از آن نیز وجود ندارد.

مهدی‌پور می‌افزید: علاوه بر مساله ساخت و سازهای غیرمجاز، این محوطه نیازمند مرمت، بازسازی، حفاظت و نگهداری است و کاوش‌ها باید در آن دوباره ادامه پیدا کند.

وی در خصوص اهمیت محوطه دستوا می‌گوید: بخشی از تاریخ گمشده شوشتر و خوزستان در این محوطه تاریخی است.

کاوش و گمانه زنی ها

به گفته حسن درخشی، باستان شناس و عضو هیات علمی دانشگاه، برای نخستین ‌بار علی اکبر سرفراز، دستوا را در سال۱۳۴۷ بررسی و در آن گمانه‌زنی انجام داد.

او با ایجاد ۲ ترانشه A و B در اراضی دستوا آثاری شامل آرامگاه الیمائید، سفالینه‌های ساسانی تا اسلامی و آثاری از کوره سفالگری ساسانی بدست آورد.

پس از مدتی وقفه، کاوش در محوطه دستوا به سرپرستی مهدی رهبر از سرگرفته شد و آشکار شدن اتفاقی بخشی از سقف آرامگاهی در گلالک، سرآغاز کاوش‌های ممتد باستان‌شناختی در اراضی دستوا در دهه ۶۰ شد.

عباس مقدم نیز در بررسی‌های باستان‌شناختی میاناب شوشتر، این محوطه را مورد بررسی قرار داده و کدهای KS ۱۵۰۳ تا KS ۱۵۱۰ را در گزارش خود به محوطه دستوا اختصاص داده است.

مهدی رهبر دوباره در ۲ فصل به قصد آموزش دانشجویان باستان‌شناسی دانشگاه شوشتر در این محوطه کاوش‌هایی انجام داد که منجر به شناسایی گورستان، تعدادی گچبری و آثار معماری منفرد شد.

آخرین بار گمانه‌زنی به منظور تعیین عرصه و حریم محوطه توسط عبدالرضا پیمانی در محوطه دستوا صورت گرفت که به دلیل ناکافی بودن اطلاعات حاصل از گمانه‌زنی منجر به تهیه نقشه مصوب نشد.

پس از آن در تاریخ ۲۹ دی ماه سال ۱۴۰۲، سیدمحسن حسینی سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی خوزستان اعلام کرد مقرر شده تعیین عرصه و حریم این محوطه تا پایان سال ۱۴۰۲ انجام و سپس مرمت و مطالعات پژوهشی در محوطه آغاز شود با این حال تا عرصه و حریم این محوطه مشخص نشده و این وعده همچنان بلاتکلیف مانده است.

تشکیل پرونده حقوقی برای متجاوزان

امین مهدوی‌کیا، مدیر پایگاه میراث‌ملی شهر تاریخی دستوا در خصوص تعرضات صورت گرفته به این محوطه تاریخی به ویژه ویلاسازی توضیح داد: در خصوص مساله ساخت و سازهای غیرمجاز در این محوطه پرونده حقوقی تشکیل شده و نماینده حقوقی اداره میراث فرهنگی شهرستان شوشتر نیز در حال پیگیری آن است.

وی به تشکیل چند پرونده جدید در خصوص ساخت و سازهای غیر مجاز در این محوطه اشاره کرد و افزود: با توجه به اینکه در سال‌های گذشته این محوطه تاریخی تعیین عرصه و حریم نشده و ضوابطی برای آن صادر نشده بود با پیگیری‌هایی که از اداره کل میراث فرهنگی شد گمانه‌زنی و مطالعه محوطه از سر گرفته شد و پیمانکار در حال تنظیم گزارش‌ها است تا به تولید ضوابطی برای عرصه و حرایم این محوطه تاریخی منجر شود.

مهدوی‌کیا بیان کرد: با مشخص شدن ضوابط عرصه و حریم، می توان با استناد به آنها، ادله محکم و کافی برای جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز وجود دارد. وی گفت: گمانه‌زنی در محوطه از حدود ۴۵ روز پیش آغاز شده، اقدامات میدانی آن به اتمام رسیده و در حال حاضر مشاور در حال تولید گزارش و نقشه‌ها است.

تعیین عرصه و حریم تا پایان مهر ماه جاری

مدیر پایگاه میراث‌ملی شهر تاریخی دستوا تاکید کرد: تا پایان ماه جاری گزارش‌ها تکمیل و آماده ارسال برای اداره کل ثبت حرایم است. وی ادامه داد: در حال حاضر و تا زمان آماده شدن عرصه و حریم هر گونه موردی که افراد محلی و یگان حفاظت شهرستان مبنی بر تجاوز به محوطه گزارش داده شود بلافاصله تشکیل پرونده حقویقی داده می‌شود.

مهدوی‌کیا همچنین به برنامه‌ریزی برای حفاظت و مرمت این محوطه اشاره کرد و افزود: محل سایبان‌هایی که در یکسال گذشته به سرقت رفته بودند در حال بهسازی است و همچنین گچبری‌هایی که در کاوش‌های قبلی به دست آمده بود یک دوره مرمت شدند.

وی بیان کرد: حراست و نگهبانی و جلوگیری از حفاری‌های غیرمجازی به صورت رصد می‌شود.

محوطه دستوا از جمله آثار به شمار می‌روند که همچنان اطلاعات تاریخی بسیاری در دل آن نهفته است اطلاعاتی که می‌تواند ورق‌های جدیدی را به تاریخ اضافه کند اکنون باید دید با وعده‌ای که برای مشخص شدن عرصه و حریم این اثر ارزشمند داده شده آیا دست ویلاسازان از این محوطه ارزشمند تاریخی کوتاه می‌شود یا همچنان باید شاهد جولان آن‌ها باشیم؟

گزارش:ایرنا/عاطفه جوادی

باغ موزه آبادان

باغ موزه دفاع‌ مقدس آبادان یکی از بزرگترین موزه‌های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار و در محله بریم و همجواری با اروندرود و «فاو» عراق واقع است. این باغ موزه دارای آثار بکر و دست‌نخورده از عملیات‌های دفاع مقدس بوده و مزار هشت شهید گمنام در آن قرار دارد.

موزه دفاع مقدس آبادان یکی از بکرترین و بزرگترین موزه های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار که در منطقه بریم و با نام قدیمی نخلستان مطرح بود اکنون به واسطه دفاع و مقاومت مردمی این قسمت را به عنوان موزه دفاع مقدس آمادان و همچنین موزه جنگ پالایشگاه آبادان مورد نظر قرار گرفته است این مکان در صفر مرزی واقع در غرب آبادان همجوار با رودخانه اروند و مقابل شهر سیبه عراق قرار گرفته است.

این مجموعه بی نظیر در همجواری باشگاه انکس و نسب آبادان و همچنین در همجواری اروند صغیر و جزیره مینو نیز واقع گردیده است که به نوبه خود نه تنها می تواند جهت رایانه نور بلکه مهمان های نوروزی و همچنین جهت اربعین امام حسین علیه السلام قرار گیرد.

سوله ترکش خورده که یکی از بی نظیر ترین یادمان های باقی مانده از دفاع مقدس جنگ که نشانه مقاومت مردم آبادان را نیز در این سوره ترک خورده نشان می‌دهد. این سوله از سمت دیوارها و سقف و حتی روی زمین نشانه‌های جنگ و مقاومت مردم را در خود جای داده است

موزه دفاع مقدس آبادان دارای بزرگترین پارکینگ و امکانات گردشگری از لحاظ موقعیت مکانی دارای اهمیت می باشد‌. و حتی می توان به عنوان گردشگریهای روستایی. راهیان نور دانش آموزی و دانشجویی مورد استفاده قرار گیرد لازم به ذکر است که این مکان از لحاظ میراثی نیز مورد اهمیت و همچنین ثبت ملی گردیده است

عکس:ایکنا

پل ساسانی دزفول

پل قدیم دزفول مهم‌ترین اثر تاریخی دزفول است. این پل که دو منطقه شرقی و غربی دزفول را به هم وصل می‌سازد، در حقیقت یکی از راه‌های رابط منطقه جندی شاپور و سرزمین بین‌النهرین بوده، که به دستور شاپور اول ساسانی پس از پیروزی بر امپراتوری بیزانس در نبرد ادسا ساخته شده است.این پل بر روی پایه‌های پلی به جا مانده از دوره ساسانی بنا شده و در دوره‌های عضدالدوله دیلمی، صفوی و قاجار بازسازی شده است. این پل دارای ۱۴ دهانه است و آب رودخانه دز از زیر آن عبور می‌کند.

پل قدیم دزفول از معدود پل های تاریخی دنیا بود که عبور و مرور خودروها بر روی آن انجام می‌شد.

این ترددها میتوانست به تخریب تدریجی و سست کردن پایه‌ها و نابود شدن پل بی انجامد. از سال‌ ۱۳۸۹ تردد خودروها بر روی این پل باستانی متوقف شد و هم‌اکنون فقط گذر با پای پیاده از روی آن مجاز است.

عکس:امین نظری/ایسنا