راهنمای محلی خوزستان

عروسی هزار رنگ بختیاری و قشقایی

بختیاری‌ها و قشقایی ها در ازدواج جوانان این جشن را با مراسم و آیین‌های زیبا و نمایشی برپا می‌دارند تا در این برگزاری در کنار همتباران خود آنچه ماندگار‌تر را در ذهن به صورتی نمایشی ثبت نمایند. ازدواج دارای خصوصیات و آداب و رسومی است که در هر جا و هر قومی ممکن است متفاوت باشد. زن‌ها کل می‌کشند و در صف مرتب می‌ایستند، رنگ‌های تند و زیبا در زیر نور آفتاب می‌درخشند، لباس‌ها بلند و پوشیده و خوش رنگ روستا را فرا می‌گیرند دستمال‌ها در حرکت مواج تکان می‌خورند. مراسم عروسی در قوم بختیاری و قشقایی جایگاه ویژه‌ای دارد.

جشن ازدواج بختیاری یکی از زیباترین و با نشاط‌­ترین عروسی ها در ایران است.

ایران سرزمین اقوام و فرهنگ‌هاست که هرکدام از این اقوام آداب و رسوم خاص خود را در جشن ها و مراسمات دارند.

در ایل بختیاری همواره پیوندهای زناشویی به صورت خویشاوندی برقرار شده و در طی قرن‌ها اجازه وصلت به کسی خارج از ایل داده نمی‌شود.

اسپند دود در بسیاری از فرهنگ ها، آئین معنوی محسوب می شود. مادر داماد برای سلامتی عروس و داماد،اسپند دود آماده کرده است.

یکی از اقوامِ عروس "بندِسوزن" را که یکی از تزئینات رنگی و مهره ای لباس زنانه محسوب می شود را برای عروس تنظیم می کند.

زنان روستا با لباس های سنتی و الوان، دسته جمعی برای شرکت در مراسم عروسی به خانه مادر عروس میروند.

دخترها در حال آراستنِ مِینا و لَچَک (روسری محلی) خودهستند تا برای جشن عروسی آماده شوند.

زنان فامیل دورتا دور عروس حلقه بسته اند و برای او اشعار شادی و مرسوم بختیاری را میخوانند.

رقص های گروهی ایل بختیاری یکی از زیباترین رقص های محلی ایران است. مراسم جشن ازدواج کنارِ خانه پدری عروس و درطبیعت انجام می شود.

پدر عروس به همراه یکی از زنانِ فامیل، عروس را برای رفتن به خانه بخت آماده می کند. آن ها مبلغی از هدایایی را که اقوام به خانواده عروس پیشکش کرده اند را طبق رسم، روی سرِ عروس سنجاق می کنند. این رسم نشانه رزق و روزی برای عروس و داماد است.

روز عروسی برای خانواده عروس بسیار سخت وغم انگیز است.اعضای خانواده از غصه رفتن دختروجای خالی او اشک می ریزند.

طایفه داماد عصر روز عروسی به ­عنوان شادی، جشن و سرور با اسلحه تیراندازی می کنند و عروسِ خود را به خانه داماد می برند.

ماشین عروس به سبک محلی با شیردنگ های رنگارنگ آذین بندی شده است.

عکاس فرزانه چخماق ساز / رضا کامران سامانی

آسیاب‌های آبی دزفول؛ قرن‌ها گردش آب و سنگ

آسیاب‌های تاریخی دزفول حدود ۱۷۰۰ سال قبل یعنی در دورۀ ساسانیان و در واقع همزمان با ساختِ اولیۀ شهر دزفول ساخته شده‌اند.پیشینه تاریخی آسیاب‌های آبی در ارتباط با سازه پل قدیم دزفول بوده که به دوره ساسانیان بر می‌گردد اما عمده آثار موجود از آسیاب‌ها که در سه بخش از رودخانه موجود می‌باشند به دوره‌های تاریخی صفویه و قنحوه کنار هم قرارگیری آسیاب‌ها به شکلی است که در گذشته حالت سد مانند داشته تا آب را به جای مورد نظر هدایت کنند.اجاریه بر می‌گردد.

شکل معماری آسیاب‌ها برگرفته از سبک معماری بومی شهرستان دزفول بوده و به صورت یک مجموعه به هم پیوسته ساخته شده و به هم مرتبط است.

پایه آسیاب‌ها از ملات گچ، خاکستر و آجرها در سه ردیف ساخته شده‌اند که تکرار شده و در قسمت‌هایی از سنگ ساخته می‌شود. دیوارها نیز از آجر و سنگ قلوه رودخانه و ملات ساروج که نوعی آهک‌بندی بوده پوشیده شده است.

تعداد این آسیاب‌ها بین ۵۰ تا ۶۰ حلقه بوده که برخی از آن زیر پل قدیم ، برخی زیرپل جدید و برخی در محدودۀ «علی کله» شهر دزفول قرار گرفته‌اند. هر چند این آسیاب‌ها در سه قسمت رودخانه دز قرار گرفته‌اند، اما قدمت برخی از آن‌ها به دوره‌های صفویه و قاجاریه می رسد، دورانی که این آسیاب‌ها به اقتصاد شهر دزفول نیز کمک زیادی کرد.

البته به مرور زمان به دلیل طغیان رودخانه و قرار گرفتن در مسیر جاده ساحلی برخی از آن‌ها تخریب شده‌اند، به گونه‌ای که امروز فقط حدود ۲۰ حلقه از این آسیاب‌ها باقی مانده‌اند.

آسیاب‌های آبی دزفول تیرماه ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است، اما اهمیت این سازه‌ها امروزه به حدی است که مطالعاتی ویژه روی این سازه‌ها، مجموعه پل‌های باستانی و دیگر سازه‌های آبی دزفول با هدف ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو آغاز شده است.

"جلال نصیریان" از استادان برجسته گردشگری کشور در گذشت

شادروان "جلال نصیریان" متولد سال ۱۳۲۲ در شهر "اهر" در استان آذربایجان شرقی و جزو اولین افرادی بودند که به صورت حرفه‌ای آموزش گردشگری در کشور را آغاز نمودند.

▪️ وی که به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و عربی تسلط داشت، مدرک کارشناسی خود را در رشته علوم سیاسی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد خود را نیز در رشته مدیریت هتلداری و جهانگردی از انگلستان، دریافت کرده بود.

▪️ "جلال نصیریان" از سال ۱۳۴۸ و در سن ۲۶ سالگی به عنوان کارشناس تسهیلات جهانگردی، وارد سازمان جلب سیاحان و در سال ۱۳۸۰ پس از بیش از ۳۰ سال سابقه کار مدیریتی و دولتی در صنعت گردشگری کشور، بازنشسته شد.

▪️مرحوم استاد نصیریان، سال‌ها کارشناس درجه‌بندی هتل‌های کشور بود و همچنین در طول مدت فعالیت دولتی خود، استانداردهای آموزشی و روندهای کاری در هتل‌های ایران را تنظیم و جهت‌دهی می‌کرد.

▪️مرحوم "نصیریان" در سال ۱۳۸۰ و پس از بازنشستگی از مناصب دولتی‌، موسسه آموزشی "آوای جلب سیاحان" به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین موسسات آموزش گردشگری در کشور را راه‌اندازی و با استفاده از تجربیات مدرسین حرفه‌ای و متخصصین گردشگری، در زمینه خدمات آموزش گردشگری و هتلداری، فعالیت نمود.

▪️بسیاری از مدیران سابق و فعلی هتل‌ها و مراکز اقامتی، آژانس‌های مسافرتی و تور لیدرهای حرفه‌ای در کلاس‌های اخلاق حرفه‌ای، الگوهای رفتاری و آداب معاشرت، شاگرد ایشان بوده‌اند.

*🔳 برخی از سوابق کاری شادروان جلال نصیریان*

▪️مهمترین سوابق کاری و حرفه‌ای، شادروان استاد "جلال نصیریان" در صنعت گردشگری و هتلداری ایران؛

▫️ رئیس هیات علمی مرکز آموزش عالی صنعت جهانگردی و هتلداری

▫️ معاون مرکز آموزش عالی صنعت جهانگردی و هتلداری

▫️ مسئول نمایشگاه‌های ایرانگردی و جهانگردی در داخل و خارج از کشور

▫️ کارشناس مسئول آموزش توریسم

▫️ مدیر کل ارشاد ملی استان‌های آذربایجان شرقی و خوزستان

▫️ معاون اداره کل اطلاعات و جهانگردی استان خوزستان

▫️ رئیس سازمان جلب سیاحان استان کرمان

▫️ کارشناس درجه‌بندی هتل‌های کشور

▫️ کارشناس تسهیلات جهانگردی سازمان جلب سیاحان

▫️ مدیرعامل موسسه آموزش خدمات جهانگردی و هتلداری آوای جلب سیاحان

▫️ عضو هیات بازنگری محتوای دروس دوره‌های کاردانی و کارشناسی جهانگردی و هتلداری

▫️ رئیس گروه واژه گزینی ایرانگردی و جهانگردی در فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی

▫️ عضو هیات علمی مراکز آموزش عالی صنعت گردشگری و هتلداری

▫️ عضو هیات اصلی کمیته متناظر استانداردسازی گردشگری و خدمات وابسته

▫️ عضو کمیته کارشناسی تدوین برنامه ملی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

خراطی هنر-صنعتی ۴۰۰ ساله خوزستان

هنر-صنعت خراطی در شهرستان دزفول همچنان زنده است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان خوزستان، خراطی یکی از هنر‌ها و صنایع فعال در شهرستان دزفول است و استاد توکل با هنر دستان پرتوانش نقش و نگار‌هایی بر چوب حک می‌کند.

وی این شغل و هنر را از پیشینیان به ارث برده است و برای زنده نگهداشتن آن و جلوگیری از فراموش شدن هنر خراطی که در استان خوزستان قدمتی ۴۰۰ سال دارد، تلاش می‌کند.

به گفته این استاد خراطی و هنرمند دزفولی، برای تولید گلدان، شمعدان، قندان، کاسه، حصار‌های چوبی، وردنه و... از چوب درختان بومی استفاده می‌شود.

استاد توکل می‌گوید: بازار فروش محصولات چوبی خوب است

برای دیدن گزارش روی لینک زیر کلیک کنید

ahwaz.iribnews.ir/files/fa/news/1402/3/21/9748088_682.mp4

تصاویر قدیمی از معبد چغازنبیل

محوطه چغازنبیل در مختصات جغرافیایی 39 S 265895m E, 3544110m N در دشت خوزستان و در فاصله حدود 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر شوش است. نام "چغازنبیل" از آن جهت انتخاب شده است که بلندترین و بارزترین بنای موجود در محوطه که زیگورات آن است، قبل از کاوش به صورت یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برگشته دیده می‌شد. محوطه چغازنبیل در واقع یک شهر به جا مانده از دوره ایلام و به وسعت 100 هکتار است.ایلام نام تمدنی باستانی است که از حدود 2900 پیش از میلاد تا 646 پیش از میلاد در پهنه گسترده‌ای از غرب تا جنوب‌ غرب و جنوب ایران کشیده شده است. این تمدن متشکل از شاهک‌ نشینانی در دو نوع زیستگاه کاملا متفاوت یعنی ارتفاعات و دشت های جلگه‌ای زاگرس بوده است که در هر مقطع زمانی یکی از این خوانین یا شاهک‌ نشینان این مناطق به قدرت رسیده‌ اند. اغلب شاهان ایلام به خود لقب "شاه انشان و شوش" داده‌اند. این دو شهر دو مرکز مهم ایلامیان، یکی در ارتفاعات (انشان) و دیگری در دشت‌ های جلگه‌ ای (شوش) است. باستان‌ شناسان تمدن ایلام را با توجه به وقایع سیاسی به سه دوره ایلام قدیم، ایلام میانه و ایلام جدید تقسیم می‌کنند. چغازنبیل در دوره ایلام میانه تاسیس شده است.

این شهر در زمان حیات به زبان ایلامی "ال- اونتاش" و به زبان اکدی به "دور اونتاش" شناخته می‌شده است. این شهر به دستور اونتاش ناپیریشا یکی از پادشاهان مقتدر عیلامی بنا شده ، به همین دلیل آن را ال اونتاش یعنی شهر یا قلعه اونتاش می‌خواندند. اوج رونق ساخت و ساز در شهر دوراونتاش در زمان بيست سال سلطنت اونتاش ناپيرشا یعنی از 1320 الی 1300 پیش از میلاد بوده است، اگرچه پس از مرگ وي از رونق شهر كاسته مي‌شود ولي همچنان ساخت و سازهايي غير سلطنتي و پرستش معابد در آن صورت گرفته است.

شهر ال اونتاش یک شهر سلطنتی و مذهبی است، از آن جهت سلطنتی که کاخ‌ های به جا مانده از آن مخصوص اشراف ایلامی ساخته شده است و از آن جهت مذهبی که دارای معابد مختلفی برای خدایان مختلف ایلامی است. اونتاش ناپیریشا در ساخت شهر دستور داده که برای هر دو دسته خدایان ایلامی مورد پرستش مردم ساکن در ارتفاعات و مردم ساکن در دشت‌ ها، معابدی برپا شود و معبد اصلی شهر که همان زیگورات شهر است، برای پرستش دو خدای اینشوشینک (مهم‌ترین خدای ساکنین دشت خوزستان) و نپیریشا (مهم‌ترین خدای ساکنین ارتفاعات) ساخته شده است، از اینرو بسیاری از باستان‌ شناسان معتقدند هدف اونتاش ناپیریشا در ساخت این شهر اتحاد بین مردم ساکن ارتفاعات و مردم ساکن دشت‌ بوده است.

گزارش کامل در ادامه نوشته

اسب اصیل عرب

اسب اصیل عرب قدیمی‌ترین نژاد اسب در جهان است که در استان خوزستان نیز پرورش داده می‌شود.

اسب‌های اصیل عرب علاوه بر برخورداری از خصوصیات ظاهری بسیار خوب همچون اندام ورزیده، چابک، سریع و رنگ مو و یال‌های زیبا، از شجاعت، جرئت، استقامت، هوش و نجابت برخوردار هستند که این ویژگی‌ها آنان را به بهترین گزینه برای مسابقات زیبایی و سوارکاری بدل کرده است.

خاستگاه این اسب‌ها استان خوزستان است که اصطبل‌های پرورش اسب زیادی در شهرستان‌های این استان وجود دارد.

در این اصطبل‌ها مربی‌های آموزش دیده به پرورش، نگه داری، مراقبت و آماده سازی اسب‌ها برای مسابقات می‌پردازند.

اگر چه تاریخ دقیق اسب‌ عرب بسیار اولیه، در زیر شن و ماسه‌های صحرای باستانی پنهان شده است، اما اکثر متخصصان به این نتیجه رسیده‌اند

که اسب‌های عربی از شبه‌جزیره عربستان برخاسته‌اند. قبایل بدوی، ردپای تاریخ مشترک خود با این اسب‌ها را از 3000 سال پیش از میلاد به جای گذاشته‌اند و سوابق دقیق اجداد یا همان شجره‌نامه آن‌ها را حفظ کرده‌اند. مقاومت نژاد امروزی اسب‌ عرب نتیجه آب و هوا و زمین‌های آن‌قدر ارزشمند بودند که برخی از افراد برای گرم نگه داشتن و محافظت از آنها، اسبشان را شب‌ها به چادرهای خانوادگیشان می‌آوردند.

اسب عرب بدون شک یکی از زیباترین نژادهای اسب میباشد. این نژاد برای هزاران سال با دقت و ریزبینی تولید نسل شده و به همین سبب به عنوان خالص ترین نژاد در میان تمامی نژادهای اسب پنداشته میشود. اسب عرب همچنین یکی از قدیمی ترین نژادهای اسب به شمار میرود و حدود ۵۰۰۰ سال است که به عنوان همراهی برای بشر وجود داشته و یکی از سواری های مورد علاقه ی چهره های تاریخی ای مانند چنگیز خان، ناپلئون و جورج واشینگتن بوده است. در ادامه به بررسی این نژاد میپردازیم.

به طور کلی اسب عرب جزو اسب های کوتاه قد به حساب می آید. قدرت و تعادل این اسب ها ناشی از بدن جمع و جور، سم های محکم، ران های قوی، استخوان های محکم و فاصله ی نسبتا کم بین ران پا و کتف آنهاست. اعضای بدن متناسب با هم، چشم ها و مجراهای تنفسی درشت، پوزه ی کوچک، گردن ظریف و قوس دار، بالا گرفتن دم به هنگام حرکت، گوش های کوچک و رو به جلو و یال و دمی لطیف بعضی از دلایل ظریفی و زیبایی اسب عرب به شمار میروند. بعضی از اسب های عرب نسبت به سایر نژاد ها یک مهره ی کمر (۵ عدد به جای ۶ عدد) و یا یک جفت دنده (۱۷ جفت به جای ۱۸ جفت) کمتر دارند. حرکت این اسب بلند و با سرافرازی است. قدم رفتن اسب عرب متوازن و خوش نما، یورتمه اش بلند و پر انرژی و حرکت چهارنعلش روان و تماشایی است. ظاهر اسب عرب بیانگر زیبایی، قدرت و چابکی آن است.

اسب های عرب برای قرن های متعددی در صحراها و کویر ها و در ارتباط نزدیکی با انسان ها وجود داشته اند. مالکان اسب های مادیان ارزشمند جنگی به منظور جلوگیری از دزدیده شدن مادیان های قیمتی خود، آن ها را درون خیمه های خود و در کنار خانواده و فرزندان خود نگهداری میکردند. تنها اسب هایی که به طور طبیعی از سرشت خوبی برخوردار بودند اجازه ی تکثیر داشتند و نتیجه ی آن، این شد که امروزه اسب های عرب از آنچنان خوی خوبی برخوردارند که جزو یکی از تنها نژادهای اسبی هستند که قوانین فدراسیون سوارکاری آمریکا (United States Equestrian Federation) به افراد زیر ۱۸ سال اجازه ی نمایش دادن نریان های آن ها را در اکثر مسابقات زیبایی میدهد.

عکاس : فاطمه رحیماویان

مهر گزارش می‌دهد؛

ظرفیت گردشگری فلامینگوهای ایتالیایی در آبادان

آبادان- خورهای خلیج‌فارس در آبادان بخشی از تالاب بین‌المللی شادگان است که هر سال میزبان فلامینگوهای بزرگ است.

طبیعت بکر و زیبای تالاب ظرفیت عظیمی را در زمینه اکوتوریسم در استان خوزستان ایجاد کرده است. خورهای آبادان به دلیل موقعیت طبیعی به عنوان یکی از زیستگاه‌های مهم حیات وحش و گونه‌های جانوری کشور شناخته می‌شوند.

وجود ۳۴ تالاب بین‌المللی بستری مناسب برای کوچ و مهاجرت پرندگان به تالاب‌ها و آبگیرهای طبیعی ایران است و سکونت‌گاه اصلی این پرندگان زیبا سیبری بوده و در این بین، تالاب بین‌المللی شادگان خوش درخشیده است.

نداشتن مدیریت برنامه محور سبب شده است تا پرنده‌های مهاجر به خورهای آبادان فقط بعد مهاجرت آنها نمایان شود و به مؤلفه گردشگری از طریق پرنده‌نگری توجه نشود.

تماشای زیبایی پر و بال پرندگان، گوش دادن به صدای طبیعت از حنجره آنها و لذت بردن از شکل، ساختار زندگی و روابطشان موهبتی است عظیم و تجربه‌ای بکر و خوشایند که وقتی یک بار تجربه شود، بعید است که بتوان در برابر جذبه تجربه دوباره و چندباره آن مقاومت کرد.

توریسم پرنده‌نگری شاخه‌ای از اکوتوریسم است که شاید بتوان گفت بی مدعاترین و کم ضررترین بخش آن به حساب می‌آید. اساس پرنده‌نگری، مستلزم نوعی آمیزش و همراهی با طبیعت است.

از آنجایی که این نوع توریسم در کشورمان چندان فراگیر نبوده و طیف خاصی از گردشگران را با سلایق تقریباً خاص به خود جذب کرده، در مقایسه با سایر انواع توریسم نسبتاً ناشناخته باقی‌مانده و کمتر روی آن سرمایه‌گذاری شده است.

پرنده‌نگری در سال‌های اخیر در ایران رشد نسبتاً خوبی داشته است. البته این رشد و فعالیت‌های موجود در مقابل ظرفیت بالای کشورمان برای پیشرفت و رسیدن این نوع توریسم به جایگاه واقعی خود بسیار محدود و ناچیز است.

به دلیل موقعیت طبیعی و ساختار متفاوت تالاب بین‌المللی شادگان، این منطقه یکی از زیستگاه مهم حیات وحش و گونه‌های جانوری کشور شناخته شده است که خورهای گوبان و گُواریَن شهرستان آبادان به عنوان یک نقطه اتصال و شاهراه گردشگری این تالاب مورد اهمیت است. این خورها در ۳۰ کیلومتری شهرستان آبادان واقع شده‌اند که از یک سو به تالاب بین‌المللی شادگان و از سوی دیگر به خلیج‌فارس ارتباط دارند.

از بین همه پرندگان مهاجر، فلامینگوها از شناخته شده ترین پرندگان جهان هستند که به دلیل رنگ پرهایشان مشهور هستند.

امسال نیز کلونی بزرگ فلامینگوها به سمت تالاب بین‌المللی شادگان حرکت کردند و جوجه آوری بیش از ۱۰ هزار و ۵۰۰ قطعه فلامینگو در خورهای شهرستان آبادان مشاهده شده است.

این مکان که در دوردست‌ترین نقطه از سکونت انسانی و در کنار تالاب بین‌المللی شادگان و خورهای حوزه آبادان قرار دارد، هر ساله میزبان هزاران قطعه فلامینگو برای لانه گزینی و جوجه آوری است.

دلایل اصلی انتخاب این مکان برای جوجه آوری فلامینگو، شرایط آب و هوایی مناسب و همچنین وجود غذای کافی است که باعث شده هر ساله هزاران قطعه فلامینگو برای جوجه آوری در این مکان جمع شوند.

فلامینگوها در ۳۱ کشور جهان در دریاچه‌های کم‌عمق، باتلاق‌های جنگل‌های حرا و جزایر شنی آفریقا، آسیا، اروپا و آمریکا زندگی کرده و از حلزون و گیاهان آبی تغذیه و به صورت دست جمعی و در دسته‌های چند هزارتایی زندگی می‌کنند اما کمتر کسی می‌داند که این پرنده که در شمار پرندگان حفاظت شده قرار دارد، در منطقه‌ای از خورهای آبادان و در نزدیکی تالاب بین‌المللی شادگان زندگی می‌کنند.

حدود ۵۵ گونه ماهی شور و انواع مختلفی از پرندگان مهاجر و بومی منطقه در خورهای آبادان زندگی می‌کنند. یک سوم از ۳۲۷ هزار هکتار از تالاب بین‌المللی شادگان در حوزه استحفاظی شهرستان آبادان است.

بیشتر فلامینگوهای ماده یک تخم در لانه می‌گذارند و فلامینگوی نر و ماده هر دو به نوبت روی تخم می‌خوابند و پس از ۳۰ تا ۳۵ روز جوجه از تخم بیرون می‌آید. جوجه فلامینگو پس از پنج روز لانه را ترک کرده و به گروه فلامینگوهای جوجه می‌پیوندد و در محیط طبیعی از ۱۵ تا ۲۰ سال زندگی می‌کند.

ظرفیت‌های یادشده می‌تواند به عنوان یک پتانسیل بالقوه به دلیل جذب گردشگر به خصوص در فصل زمستان باشد.

احداث اتاقک و محل‌های مناسب قابل استفاده برای پرنده‌نگری در خورهای آبادان و چاپ و انتشار کتابچه‌هایی در خصوص پرندگان اقدامات مهمی است که می‌تواند در راستای صیانت از تالاب و توسعه صنعت اکوتوریسم این منطقه انجام شود.

باغ موزه دفاع مقدس دزفول

باغ موزه دفاع مقدس دزفول در مساحت ۱۶ هزار و ۴۲۰ متر ساخته شده و دارای موزه مسقف است که ۱۵۰ هزار سند مکتوب، ۲۳۰ هزار قطعه عکس، ۵۰ هزار دقیقه صوت و ۱۹ هزار حلقه فیلم از دوران دفاع مقدس در آن نگهداری می‌شود. این باغ موزه همچنین دارای بخش‌هایی همچون کتابخانه تخصصی جنگ، واحد اسناد، گروه روایتگری دزفول و یادمان هشت شهید گمنام و برخی تجهیزات نظامیِ به غنیمت گرفته شده از دشمن بعثی از جمله انواع تانک، نفربر، توپ و ضدهوایی در این باغ موزه نگهداری می‌شود.

پل شادروان شوشتر

پل شادروان ،شوشتر زمانی یکی از بناهای مشهور ایران بود ولی امروزه بخشی از آن باقی مانده است. پیشینه ساخت پل بند شادروان مربوط به دوره شاپور ساسانی است و بر اساس شواهد و مدارکی در زمان شاپور ساسانی پی ریزی و ساخته شده است. پل بند شادروان در ۳۰۰ متری جنوب بند میزان ـ در شمال غربی شوشتر ـ بر روی شاخه اصلی رود کارون (شطیط) ساخته شده است و در حال حاضر بقایای آن در کنار پل آزادگان به چشم می‌خورد.

پل بند شادروان که بنا برگفته ها، یکی از قدیمی ترین پل جهان محسوب می شود؛دارای ۴۴ دهانه بزرگ و ۴۳ دهانه کوچک است.در حال حاضر ۹ دهانه در سمت شمال و ۲۸ دهانه در ضلع جنوبی پل باقی مانده است.طول پل که حدوداً ۵۰۰ متر است،چیزی بیشتر از عرض رودخانه است. در ساختمان این بند دو قوس محدب رو به جریان آب و به سمت شرق و یک قوس مقعر رو به جهت جریان آب قرار دارد.هر چند این قوسها معلول بستر طبیعی رودخانه هستند ولی می توان آنرا در شمار بندهای قوسی بشمار آورد. در کنار پل بند شادروان آسیاب هایی قرار داشته که توسط انرژی آب چرخهای این آسیابها به حرکت در می آمده است و در انتهای ضلع شرقی پل-بند در جایی که پل-بند در شهر وارد می شد،یک سر در عظیم آجری قرار داشته که در هنگام گذشت از پل-بند افراد از زیر این سردر عظیم عبور می کرده اند.

مصالح بکار رفته در ساختمان این پل بند از سنگ لاشه و ملات ساروج بهمراه خاکستر است. عرض پی های پل ۷ متر و عرض دهانه های آبرو آن ۸ متر و ارتفاع از تاج تا کف پل ۱۰ متر است. در ساختمان این پل-بند از سنگهای تراشیده شده که بوسیله بست های فلزی به هم مرتبط شده اند استفاده شده و ۳ سال ساختن شادروان طول کشیده است. برای ساختن پل بند شادروان مسیر رودخانه را توسط سنگهای تراش و منظم فرش کرده و بوسیله بست های فلزی به هم محکم کرده اند. شادروان به معنی فرش و بساط گرانمایه و منقش می باشد. و چون از بند میزان تا شادروان کف رودخانه را توسط سنگ های تراش منظم فرش کرده اند به شادروان معروف می باشد. یکی از دلایل ساخت این پل بند عظیم بخاطر بالا آوردن و آرام نمودن جریان آب توسط پی و پایه های پل بند شادروان و ورود آن به نهرداریون برای آبیاری مزارع میان آب بوده است.

به گفته حکیم فردوسی بزرگ در شاهنامه به موجب روایات شرقی شاپور یکم شاهنشاه ساسانی پس از اسارت والریانوس امپراتور روم او را مجبور کرد که در ساختمان سد نزدیک به شوشتر کار کند.این سد ۱۵۰۰ قدم طول داشت و هنوز هم برای برگرداندن آب کارون به مزارع بکار می رود. احتمال قوی می رود که شاهنشاه ایران اسیران رومی را در ناحیه گندی شاپور و شوشتر مستقر کرده باشد. ایرانیان به مهارت رومیان در فنون بسیار اهمیت می دادند و بلاشک هم سد و پل بزرگ شوشتر عمل مهندسین رومی است .این پل-بند به همراه ۱۵ اثر تاریخی آبی دیگر شوشتر بصورت یکجا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

عکس: علی حنایی

20 خرداد؛ روز جهانی صنایع دستی

در آبادان به علت فراوانی درختان نخل خرما، هنر حصیر بافی به موازات شغل کشاورزی رواج یافته است واز مواد اولیه حصیربافی خوص (برگ درخت خرما) تولیداتی مثل محصولات کاربردی سبد‌ها، و زیرانداز‌ها، جارو دستی و سفره تولید می شود. این گزارش بمناسبت ۲۰ خرداد روز جهانی صنایع دستی تهیه شده است.

جاروی سنتی یکی از نمادهای اصالت و فرهنگ جوامع همنشین با نخلستان است.

جاروهای پیش یا حصیری از تارهای موازی ضخیمی که به یک دسته وصل شده‌اند تشکیل می‌شود.

جاروبافی از نخل در صنایع دستی ساکنان حاشیه خلیج فارس و استان های جنوبی ایران از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و ابزاری از این صنعت فراهم می شود که برای پاکیزگی است.

اگر چه وجود جارو برقی باعث شد که کاربرد جارو دستی در همه خانواده‌ها و حتی روستاها، کنار رود ولی در سال‌های اخیر بسیاری خانواده‌ها به این نتیجه رسیدند که گاهی جارو برقی نمی‌تواند جای جاروی دستی را برای نظافت خوب بگیرد

همچنین آبادانی ها کلاه آفتابی حصیری، سفره، بادبزن، سبد نان ،خورجین خرما و سفره ساده خانواده آبادانی روی حصیر بافته شده از برگ درخت خرما درست می‌کنند

عکس : فرید حمودی/فارس

چلنگری

در روزگاری نه چندان دور مردم برای تامین نیازهایشان به چلنگری روی می آوردند. چلنگری یعنی آهنگری و اشاره دارد به سبک و محلی که در آن اشیاء سبک ‌وزنی مانند نعل، میخ‌طویله، میخ سرکج، نیم‌ذرع بزازی، انبر و سیخ و سه‌پایه‌ی آهنی، زنجیر و سیخانک، قلم، سنبه، منقل آهنی، چفت‌و‌ریزه، تملیک، اسکنه، مقار، درفش، جوالدوز و امثال این‌ها ساخته می شود. چلنگری به عنوان هنر شكل دادن به فلز، در گذشته رونق قابل توجهی داشته است ولی نسل امروز با آن غریبه اند. علیرضا صیافی در اهواز از بازماندگان این پیشه فراموش شده است.

کت های دزفول

کت‌های دزفول در دل صخره‌های کنار رودخانه حفر می شوند. درگذشته اغلب برای فرار از گرمای طاقت‌فرسای تابستان مورد استفاده مردم بوده اند.

با وجودی که استان خوزستان یکی از رم ترین استان های کشور است اما در شمال این استان و شهرستان دزفول ، عبور رودخانه دز از وسط این شهر، تفریحگاه های متنوعی برای فصول گرم سال فراهم نموده که آن را از سایر شهرهای این استان متمایز می نماید و در فصول گرم سال نیز می تواند علاوه براستفاده مردم این شهر و شهرهای اطراف، مقصد گردشگری سایر هموطنان علاقمند به طبیعت و تفریحات تابستانه باشد، تجربه ای که در نوع خود منحصر به فرد می باشد

. یکی از این تفریحات اقامت درحفره های غار مانندی هستند که در کنار ساحل رود دز حفر شده اند و در بین مردم دزفول به کت (kat) مشهور هستند

.کت‌های دزفول در دل صخره‌های کنار رودخانه حفر می شوند. درگذشته اغلب برای فرار از گرمای طاقت‌فرسای تابستان مورد استفاده مردم بوده اند.

دیواره‌ کت‌ها ارتفاعی بین دو تا چهار متر داشته و سقف آن‌ها به وسیله سنگ‌های ریز و درشت که به شکل‌ طبیعی زمین می‌باشند، تزیین شده‌اند. مساحت کت‌ها بسته به امکان توسعه و کاربرد آنها از پنج مترمربع شروع شده و تا بیش ازصد مترمربع نیز حفر می‌شوند.

در گذشته که وسایل خنک کننده مانند امروز وجود نداشت مردم دزفول برای فرار از گرمای هوا در تابستان و هم چنین استفاده از آب رودخانه دز، شنا کردن در آن و لذت بردن از محیط، این فضاها را در صخره‌های مجاور رودخانه دز ایجاد کرده‌اند و به آن‌ها پناه می‌بردند.

امروزه کت ها همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده‌ و به محلی تفریحی با کارکرد گردشگری تبدیل شده‌اند. مردم بسیاری از شهرهای مختلف، به خصوص شهرهای با آب و هوای گرم در تابستان به شهر دزفول آمده و ساعاتی از شبانه‌روز را درون این کت‌ها ودر کنار ساحل زیبای رود دز می‌گذرانند.

شبیه بودن فضای درون کت ها به غار و نزدیکی به رود موجب می شود، اقامت در این کت ها در طول گرمای روز برای مردم بدون استفاده از هیچ گونه وسایل برقی و خنک کننده و برای فرار از زندگی ماشینی ، دلپذیر و لذت بخش باشد.

علاوه بر آن در محل‌هایی که عمق رود مناسب است با رعایت نکات ایمنی شنا در رودخانه تفریحی بسیار لذت بخش است. همچنین مجاورت با رود دز فرصت استفاده از قایق سواری و انواع ورزش های آبی دیگر نظیر جت اسکی، ماهی گیری و ... را فراهم می آورد.

علاوه بر فصل تابستان در ایام نوروز نیز این کت‌ها جاذبه‌ی خاصی برای مهمانان نوروزی دارند چرا که در کمتر شهری همچین مجموعه ای کنار رودی زلال چون دز شکل گرفته است . به همین سبب استقبال خاصی از آنها می شود.

منطقه گردشگری کوشک

منطقه گردشگری کوشک در جوار دریاچه سد شهید عباسپور و از توابع شهرستان اندیکا در استان خوزستان واقع شده است. در این منظقه، ویلاهای مجهز و اماکن اقامتی همراه با امکاناتی برای ورزش های مختلف جهت رفاه گردشگران در نظر گرفته شده است.

جزیره کوشک پشت سد شهید عباس پور (یکی از بزرگترین سدهای استان خوزستان بر روی رود کارون) واقع شده است. برای رسیدن به این جزیره باید ابتدا از جاده مسجد سلیمان به سمت سد شهید عباس پور رفت. در این جزیره ۱۲ ویلای یک،دو، سه و چهار خوابه در یک فضای بسیار زیبا ساخته شده است. مناظر زیبا و ویلاهای مجهز و امکانات تفریحی این جزیره باعث شده است که در طول سال به یک منطقه تفریحی تبدیل شود.

منطقه گردشگری کوشک از توابع شهرستان اندیکا در استان سرسبز و پهناور خوزستان واقع شده است. این منطقه دیدنی جزیره ای است واقع در دریاچه سد شهید عباس پور. طبیعت بکر و زیبا همراه با درختان و چمن زارهای پر از گل و گیاه و چشم اندازی از دریاچه اطراف سد همه و همه باعث جذب گردشگران زیاد به این مکان دل انگیز شده است . برای استراحت و تفریح گردشگران ویلاهای زیبا و اماکن اقامتی خاصی در این منطقه ایجاد شده است. هر ویلا دارای یک محوطه فضای سبز اختصاصی به نسبت بزرگ با درختکاری و گل کاری بسیار زیبا است که در این محوطه باربیکیو و تاب و آلاچیق هم برای راحتی بیشتر مهمانان تعبیه شده است. همچنین زمین فوتبال و سالن غذاخوری و سالن ورزشی هم در این جزیره ساخته شده است.

این مجموعه دارای فضای سبز زیبا با گونه های گیاهی متنوع می باشد که چشم اندازی زیبا را بوجود اورده است. مجموعه تفریحی- ورزشی ساختمانهای جنبی سد مارون (پلاژ) با وسعت حدود ۱۳ هکتار در ۲۴ کیلومتری شهرستان بهبهان جنب دریاچه سد مارون واقع شده است. تعداد ویلاهای این مجموعه ۱۸ دستگاه و شامل ۹ دستگاه سه خوابه و ۹ دستگاه تک خوابه می باشد.

قبرستان قدیمی منطقه سردشت دزفول

بخش سردشت یکی از بخش‌های شهرستان دزفول در استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. از جاذبه های گردشگری این بخش میتوان گورستان قدیمی منطقه ی سردشت دزفول را نام برد.

ایران زیباست؛ دره «تو بیرون» دزفول

گروه عکس: درمیان دیدنی های بی شمار کشور پهناورمان، در دل منطقه ی گرم و سوزان خوزستان، دره ای وجود دارد که نامش برای مردم محلی آشناست، دره ای که در میان کوه های بلند و استوار واقع شده، وهوای مطبوع و زیبایی های شگفت انگیز آن پاداش بی نظیری است که طبیعت با سخاوتمندی به عاشقان سفر و گردشگران مشتاق می بخشد. دره «تو بیرون» در نزدیکی شهر دزفول در استان خوزستان است. این مکان شگفت‌انگیز در ۲۰کیلومتری دزفول و در منطقه تنگه‌سرا بخش سردشت این شهرستان در جنوب ایران قرار دارد. موقعیت شهر دزفول هم در شمال استان خوزستان بوده و دومین شهر بزرگ این استان است. «تو بیرون» از ۲ کلمه «تو» و «بیرون» ترکیب شده است که کلمه «تو» در گویش مردمان محلی معنی تب را می‌دهد و کلمه «بیرون» هم به بریدن و ازبین‌بردن معنا شده است. در گذشته‌ها، مردمان محلی برای درمان دردهای بدنشان به دره «تو بیرون» می‌آمدند. آن‌ها بر این باور بودند که آب این دره از خواص درمانی برخوردار است.

پوریا پاکیزه

قلعه شاداب(شهیون)-دزفول

قلعه شاداب با ديواره هاي عمودي و ستون هاي دست نيافتني و غيرقابل نفوذ در فاصله 42 كيلومتري شمال شهرستان دزفول قراردارد . چشم انداز قلعه شاداب به علت مشرف بودن به درياچه عظيم دز و از طرف ديگر مشرف بودن به روستاها و دشت ها با مناظري بسيار روح انگيز و دل افزا همراه است.این قلعه با دارا بودن حدود ۱۰ کیلومتر طول و ۴ کیلومتر عرض یکی از بزرگترین قلعه های طبیعی ایران میباشد.دیواره های آن در دوره چهارم زمین شناسی و به سبب ریزش یکپارچه و عمودی دیواره های بنا و همچنین فرسایش ناشی از طغیان رودخانه پدید آمده اند. که ارتفاع این دیوارها در بلندترین نقطه به ۷۰۰ متر و در کوتاهترین نقطه به ۳۰ متر میرسد. این قلعه با بسیاری دیگر از بنا های قدیمی که نام قلعه برخود دارند متفاوت است اول اینکه که کاملا در داخل کوه کنده شده است و دوم اینکه بناهای ساخته شده با خشت و سنگ و گل کم و محدود به یک بنای ذخیره آب است . گفته می شود اینجا محلی بوده است که اهالی منطقه برای فرار از دست راهزنان به اینجا پناه می آورده اند ولی مطمئنا در دوره هایی نیز خود مقر جنگجویان بوده است.قلعه از موقعیت بسیار عالی استراتژیکی برخوردار است و دسترسی به آن تقریبا غیر ممکن و تنها محدود به یک مسیر باریک و صعب العبور از دیواره شمالی می باشد.این قلعه در دوره ساسانیان و قبل از آن به نامهای "دژ انوشبرد" یا "گیلی گردا " و یا " دژ فراموشی " معروف بوده است.

عکس: حجت کایدخورده - ایسنا خوزستان

بازار نقره فروشان اهواز

اینجا بازار نقره فروشان اهواز است که به آن بازار شیطان هم می گویند. در این بازار انواع و اقسام نقره جات و همچنین اشیای عتیقه خرید و فروش می شود، از انگشتر، سنگ های قیمتی، تسبیح، ساعت و عینک گرفته تا لوازم و وسایل کار کرده و مستعملی که به هر دلیلی سر از این بازار درآورده است و باعث شده تا این بازار به نام بازار شیطان معروف شود.

نکته در خور ذکر این است که کسبه اصلی و همیشگی این بازار از اینکه نام بازار شیطان به آن اطلاق می شود شکایت و گلایه دارند و معتقدند چنین نامی با حرفه و پیشه آنان که مبتنی بر کسب رزق و روزی حلال است همخوانی ندارد.

عکس: علیرضا محمدی - ایسنا خوزستان

"کاخ آپادانا" بنایی در قدیمی‌ترین سکونت‌گاه جهان

«کاخ آپادانا» واقع در شوش که به دستور داریوش بزرگ بنا نهاده شده، بیان‌کننده بخشی از هویت و فرهنگ غنی این منطقه در خوزستان است.

به گزارش ایسنا، شهر شوش به عنوان یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های جهان شناخته می‌شود و دربرگیرنده وقایع تاریخی شگرفی از دوران حکومت پادشاهان و امپراطوران ایران کهن است که تاریخ‌شناسان،باستان‌شناسان و مورخان را به نکوهش وا داشته است.

«کاخ آپادانا» حدود سال‌های 515 الی 521 پیش از میلاد به دستور داریوش بزرگ بر روی آثار و بقایای ایلامی بنا نهاده شد و قصر زمستانی شاهان هخامنشی بود. آپادانا با مساحت 10 هزار و 434 متر از واحدهای مختلفی تشکیل شده است.

واحدهای این کاخ شامل تالار عام، حرم سرا، دروازه و کاخ پذیرایی و همچنین سه حیاط مرکزی می‌شده است. دیوارهای داخلی این بنا با آجر لعابدار منقش از طرح‌های سپاه جاویدان، شیر بالدار و نقش گل نیلوفر آبی مزین بوده‌ است، در حال حاضر بقایای جا مانده از این کاخ و بنا در موزه‌های خارجی و داخلی نگهداری می‌شود.

«کاخ آپادانا» در سال‌ها 1311 الی 1314 در حفاری‌های بین‌المللی از دل خاک بیرون کشیده شد که در سال 1380 در فهرست آثار ملی و در سال 2015 به ثبت جهانی رسید. فرانسوی‌ها پس از کشف این بنا ستون‌ها، سرستون‌ها و بیشتری اشیائی که از آن کشف شد را با خود به فرانسه بردند و در حال حاضر این موارد در موزه لوور پاریس نگهداری می‌شود.

کاوش‌های انجام شده در این منطقه و بنا باعث پیدا شدن کتیبه‌ای مربوط به دوران پادشاهی داریوش شد که این کتیبه یکی از ارزشمندترین آثار آپادانای شوش است. نوشته‌ای از داریوش بر روی کتیبه کشف شده در شوش وجود دارد که بیانگر شرح ساخت «کاخ آپادانا» است.

‌هم‌چنین به نظر می‌رسد این کاخ در سال‌های پس از مرگ داریوش و در زمان سلطنت اردشیر اول دچار حریق شده و پس از آن توسط اردشیر دوم مورد بازسازی قرار گرفته است. از شباهت ستون‌های کاخ آپادانای شوش و تخت جمشید هم می‌توان فهمید هردو متعلق به یک دوره زمانی بوده‌اند؛ در دیوارهای کاخ آپادانا که امروز چیزی از آن باقی نمانده همان نقش‌های سربازان هخامنشی با فیگورها و ریش‌هایی که در تخت جمشید دیده‌ایم تکرار می‌شود.

شیر شوش هخامنشی، سربازان جاویدان هخامنشی، ظروف سفالین لعابدار و گردنبندهای طلا و فیروزه نیز بخشی از اشیایی هستند که در حال حاضر موزه لوور میزبان آن‌ها است و این اشیاء در آن محل نگهداری می‌شوند.

ژان دیولافوا باستان‌شناس بدون هیچ دلسوزی برای اشیاء کشق شده در کتاب خاطراتش نوشته است « دیروز گاو سنگی بزرگی را که در روزهای اخیر پیدا شده است با تاسف تماشا می‌کردم، در حدود دوازده هزار کیلو وزن دارد، تکان دادن چنین توده عظیمی غیرممکن است. بالاخره نتوانستم به خشم خود مسلط شوم، پتکی به‌دست گرفتم و به جان حیوان سنگی افتادم. ضرباتی وحشیانه به او زدم. سر ستون در نتیجه ضربات پتک مثل میوه رسیده از هم شکافت. یک تکه سنگ بزرگ از آن پرید و از جلوی ما رد شد، اگر با چالاکی خودمان را کنار نمی‌کشیدیم پایمان را خرد می‌کرد ...»

بر اساس اعتقاد بسیاری از باستان‌شناسان اولین نشانه‌های تمدن بشری در شهر شوش به دهکده‌ای تاریخی و متعلق به دورانی است که بالغ بر هفت هزار سال پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد که همین مسئله دلیل شکوه منطقه در سراسر جهان شده است.

باستان‌شناسان نیز به دلیل اهمیت و شکوه تاریخی این منطقه هم‌چنان به فعالیت‌ و کاوش‌ برای جستجوی بخشی دیگر از تاریخ و فرهنگ گذشتگان این سرزمین علاقه‌ دارند.

منبع:www.iranreview.org

تالاب شادگان ؛ زندگی میان آب‌ها و قایق‌ها

تالاب شادگان در جنوب شهر شادگان در استان خوزستان قرار دارد از معدود تالاب‌هایی است که در فهرست میراث طبیعی یونسکو ثبت شده این تالاب با ارزش، یکی از مهم ترین زیستگاه‌های حیات وحش ایران است و گونه‌های کمیابی از گیاهان و حیوانات را در خود جای داده است. ۱۳بهمن؛ ‏۲ فوریه ‎روز جهانی تالاب‌‌ها است. در ۲فوریه۱۹۷۱ (۱۳بهمن ۱۳۴۹) معاهده‌ حفاظت از تالاب‌ها در نشست روسای محیط زیست ۱۸کشور در شهر رامسر امضا شد و به«کنوانسیون رامسر»شهرت یافت. ‎ کنوانسیون رامسر⁩ یکی از قدیمی‌‌ترین کنوانسیون‌های حفاظت محیط زیست در جهان است.

فرید حمودی

اولین پمپ بنزین ایران در آبادان با قدمت یک قرن

در حدود یکصد سال پیش نخستین پمپ بنزین در ایران شروع به کار کرد و بنزینی با عنوان پارس عرضه می‌کرد. این پمپ بنرین در شهر آبادان و در سال ۱۳۰۶ توسط یک شرکت انگلیسی بنا شده است و ابتدا برای توزیع و فروش نفت سفید بوده است. بعد از آن و با ورود اتومبیل ها این جایگاه به پمپ بنزین هم تبدیل شد. سپس این محل به موزه نفت تبدیل شده است و در آن نمونه ای از انواع مخازن، نازل ها، تلمبه ها از دوران مختلف و تعدادی عکس قدیمی و مستندات در معرض نمایش است.

فرید حمودی/فارس