راهنمای محلی خوزستان

صابئین مندایی اهواز؛ پیوند آیین کهن، هنر و رود کارون

صابئین مندایی اقوام آرامی در ایران هستند و از حدود ۲۰۰۰ سال پیش تحت تعالیم حضرت یحیی(ع) تعمیددهنده قرار گرفتند.

صابئین مندایی پیروان حضرت یحیی(ع) هستند که در شهرهایی زندگی می‌کنند که دارای آب‌های جاری است تا بتوانند اعمال دینی خود شامل غسل تعمید را انجام دهند «دهو پروانایا» یا عید پنجه پنج روز است که این عید بر منداییان بسیار مهم و مقدس است .در این ایام منداییان در راه خدا و به یاد مردگان زیاد قربانی می‏کنند و غذای مخصوص اموات را که «لوفانی» نامیده می‏شود در این ایام بیشتر از ایام دیگر سال تهیه می‏کنند.

منداییان بر این باورند که پیش از رواج تعمید در میان فرزندان آدم ، فرشتگان برای تقرب به خداوند در آب جاری تعمید میکردند

«گنزا ربا» به معنای «گنج عظیم»، کتاب مقدس مندائیان است

آیینهای مذهبی مندایی، با نیایش رسمی عالمان مذهبی آنها همراه بوده و این آیینها مهمترین حلقه پیوند آنها با زندگی روزمره شان است

مینای صُبی، از رشته‌های صنایع‌دستی بومی و خاص استان خوزستان است که توسط اقلیت دینی صابئین مَندایی (پیروان حضرت یحیی ع) تولید می‌شود. از آن‌جا که ساخت آن تنها در انحصار اقلیت صابِئین مندایی است، به مینای صُبی شهرت یافته است. مینای صُبی اغلب مزین به نقوش بومی شامل قایق، نخل، شتر، لنج، گل و رودخانه است. مینای مورد استفاده به صورت تک‌رنگ (سیاه) و یا رنگین (ترکیبی از چندرنگ) باعث جلوه‌گری بیشتر نقوش محصول می‌شود. مهارت ساخت مینای صُبی (مینای طلا و نقره) در 20 شهریورماه 1391 با شماره 517 در فهرست آثار ناملموس ملی ایران ثبت شد. همچنین در سومین نشست شورای راهبردی انتخاب شهرها و روستاهای ملی صنایع‌دستی که در مردادماه 1398 در وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی برگزار شد، اهواز به عنوان شهر ملی مینای صُبی انتخاب و ثبت شد.

عکاس :ابراهیم جرفی

برداشت چای ترش در روستای گردشگری علوه

روستای گردشگری علوه در ۱۵ کیلومتری شهرستان کارون قرار دارد و قطب تولید چای ترش در استان خوزستان محسوب می‌شود.

وجود نخل‌های خرما و باغ‌های چای ترش در این روستا جزو جاذبه‌های گردشگری هستند و سبب شده گردشگران داخلی و خارجی به این منطقه سفر کنند.

شغل بیشتر ساکنان روستای علوه، کشاورزی، دامپروری و پرورش طیور است، ضمن اینکه پخت نان و غذاهای محلی، دوشیدن شیر از دام ها، تولید لبنیات محلی از جمله؛ ماست، دوغ و کره به دست زنان هنرمند این روستا انجام می‌شود.

بانوان این روستا همچنین از شاخ و برگ‌های نخل‌ها انواع صنایع دستی تولید و به بازار عرضه می‌کنند.

مفتح یکی از غذا‌های اصیل و محلی عرب‌های خوزستان است، همچنین ماهی کبابی، ماهی شکم پر، مصموطه و مقلوبه از دیگر غذا‌های محلی این روستا به شمار می‌روند.

مضیف از محل‌هایی است که پذیرایی از مهمان‌ها در آن انجام می‌شود و مضیف ابوعلی در روستای علوه، قدمتی ۱۵۰ دارد.

مردم این روستا خونگرم و مهمان نواز هستند و به گرمی از مهمانان و گردشگران پذیرایی می‌کنند.

روستای علوه در مرکز شهرستان کارون یکی از قطب‌های کاشت و برداشت چای ترش است. محصولی که با توجه به شرایط اقلیمی و اکوسیستم منطقه در صورت حمایت دولت و یا سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه‌ی کشاورزی می‌تواند تبدیل به قطب صادراتی و تولیدی این محصول در کشور شود.

آبیاری کم و سودآوری بالای محصول از مزایای کشت چای ترش در راستای تغییر الگوی کشت و توسعه گیاهان کم آب‌بر است.

چای ترش نسبت به سایر گیاهان دارویی معطر، مقاومت بیشتری به شوری آب و خاک دارد و مناسب‌ترین گیاه برای توسعه در مناطق گرمسیر و خشک است. کاهش فشار خون و کنترل کلسترول خون، رفع اختلالات کبدی و صفرا و کمک به پایین آوردن استرس از جمله فواید این گیاه دارویی است.

عکس: ایرنا.علی معرف

در میان استقبال مردم و خانواده‌ها سومین جشنواره بادگیرها و بادبادک‌های شوشتر برگزار شد*

سومین جشنواده بادگیر و بادباک های شوشتر همزمان با روز جهانی کودک در راستای احیای بازی های محلی شوشتر و ترویج بازی‌‍‌های بدون خشونت و نیز جمع آوری کمک مالی برای بچه های بی سرپرست به همت گروه فرهنگی هنری و مردمی اوسونا در شوشتر برگزار شد

در این جشنواره پیر و جوان و به خصوص کودکان با بابادک دست ساز و ساخته شده خود در فضای پر از شور و شادی و یه یاد گذشته ها به آیین سنتی بادگیر بازی پرداختند.

این جشنواره ۱۷ مهر ۱۴۰۵ با حضور بی نظیر مردم شوشتر و گردشگران از سراسر کشور در محوطه بیرونی قلعه سلاسل شوشتر همراه با آواز سنتی و آداب و رسوم گذشته در شوشتر برگزار شد.

در پایان جشنواره به شرکت کنندگان که بادگیر آنان از لحاظ اوج در آسمان، زیبایی،موضوع و تکنیک و اجرای آیین های سنتی بادگیر برتر بودند با اهدای جوایزی تقدیر شد.

پ.ن: یکی از بازیهای محلی شهرستان شوشتر که از دیرباز بین بزرگ و کوچک رواج داشته بازی محلی بادگیر بوده است .بادگیر به صورت دست ساز و با وسایل ساده مثل کاغذ سریش و چوب بریه (شاخه درخت خرمایا نی رودخانه ای) ساخته می شد.
.

پ.ن:شوشتر علاوه بر ظرفیت‌های گوناگون دارای بازی‌ها و سرگرمی‌های با سابقه و بسیاری است. از جمله آن‌ها درست کردن بادبادک یا بادگیر و به پرواز درآوردن آن بوده که شوشتری‌ها خاطرات بسیاری از این بازی در کودکی خود دارند.

گزارش:ابوالفضل مهدی پور

عکس:هستی فتوتی...ریحانه سید عطار

پیوند آیین‌های بومی و عطر قهوه / مرور خاطره‌انگیز دومین جشنواره قهوه در اهواز

دومین جشنواره قهوه اهواز با ترکیب موسیقی محلی، گروه‌های آیینی بختیاری و عرب و مسابقاتی در حوزه فرهنگ، فضایی متفاوت از گردشگری خانوادگی را در قلب اهواز رقم زد تا قهوه فراتر از یک نوشیدنی، به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و خاطره‌های اجتماعی بررسی شود.

به‌گزارش خبرنگار میراث‌آریا، دومین جشنواره قهوه اهواز پس از دو شب برگزاری برنامه‌های متنوع فرهنگی، آیینی و هنری و با استقبال پرشور شهروندان، شامگاه ۱۱ مهرماه ۱۴۰۵ در مجموعه گردشگری ریتاج به کار خود پایان داد.

دومین جشنواره قهوه اهواز در ادامه برنامه‌های فرهنگی و گردشگری استان به‌مناسبت هفته ملی گردشگری و با هدف معرفی ظرفیت‌های فرهنگی مرتبط با قهوه و ایجاد فضایی برای مشارکت و حضور خانواده‌ها و شهروندان اهوازی، طی دو شب در مجموعه گردشگری ریتاج برگزار شد.

این جشنواره باحضور جمعی از مسئولان استانی و محلی از جمله محمد جوروند مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، تبار قریب معاون گردشگری، علی بویری فرماندار اهواز و ناصر چنانی معاون هنری و سینمایی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان همراه بود.

در طول برگزاری جشنواره، برنامه‌های متنوعی با محوریت فرهنگ، هنر و آیین‌های بومی خوزستان اجرا شد که از جمله آن‌ها می‌توان به اجرای موسیقی پاپ و محلی، اجرای گروه فرهنگی ـ آیینی «هیجار بختیاری»، اجرای گروه فرهنگی ـ آیینی عربی «میسان»، اجرای موسیقی علوانیه، برپایی غرفه‌های صنایع‌دستی و خوراک با محوریت قهوه، کارگاه زنده نقاشی با قهوه با اجرای مینا سواعدی و احمد سعدونی، پخش فیلم از جاذبه‌های گردشگری استان، برپایی مُضیف عربی، و برگزاری مسابقه اشاره کرد.

اجرای گروه‌های فرهنگی و آیینی با بازتاب جلوه‌هایی از تنوع فرهنگی خوزستان، در کنار برنامه‌های موسیقی و سرگرمی، فضای متفاوتی را برای حاضران در جشنواره رقم زد و با استقبال گرم شهروندان اهوازی مواجه شد.

یکی از بخش‌های ویژه این رویداد، مسابقه عکس و فیلم با عنوان «قهوه؛ آیین، فرهنگ و خاطره‌ها» بود که با هدف توجه به جایگاه قهوه در فرهنگ، آیین‌ها، خاطرات و سبک زندگی مردم برگزار شد و زمینه‌ای برای مشارکت علاقه‌مندان در ثبت و روایت تصویری این بخش از فرهنگ اجتماعی خوزستان فراهم کرد.

در آیین پایانی دومین جشنواره قهوه اهواز نیز از جمعی از فعالان حوزه گردشگری و همچنین برگزیدگان مسابقه عکس و فیلم «قهوه؛ آیین، فرهنگ و خاطره‌ها» با اهدای لوح تقدیر و جوایز تجلیل به عمل آمد.

برگزاری این جشنواره در مجموعه گردشگری ریتاج اهواز، علاوه بر ایجاد فضایی شاد و خانوادگی برای شهروندان، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری مرتبط با خوراک و آیین‌های اجتماعی خوزستان فراهم کرد.

در حاشیه برپایی این جشنواره، تبار قریب معاون گردشگری مدیرکل میراث‌فرهنگی خوزستان اظهار کرد: اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان با هدف معرفی ظرفیت‌های گردشگری، اقوام و جاذبه‌های طبیعی، برنامه‌های گسترده‌ای را در ماه مهر و تداوم آن تا پایان سال جاری در همه شهرستان‌ها اجرا خواهد کرد.

او ادامه داد: در راستای بزرگداشت هفته گردشگری، استان خوزستان با برگزاری بیش از ۱۰۰ رویداد متنوع در سراسر شهرستان‌ها، گامی بلند در زمینه معرفی ظرفیت‌های گردشگری، فرهنگی و اقوام این استان برداشته است که در این راستا، برنامه‌های متنوعی از جمله جشنواره‌های موضوعی در نقاط مختلف استان در حال برگزاری است که هدف اصلی آن‌ها نمایش ظرفیت‌های پنهان و معرفی خوزستان به عنوان یک مقصد گردشگری پیشرو است.

معاون گردشگری مدیرکل میراث‌فرهنگی خوزستان تصریح کرد: برنامه‌های اجرایی در ماه مهر شامل رویدادهای متنوعی از جمله جشنواره قهوه اهواز و جشنواره انار در روستای منگره اندیمشک است. همچنین قرار است به‌زودی جشنواره انار در دزپارت و جشنواره برنج در مناطق شمالی ایذه و باغملک برگزار شود تا ظرفیت‌های تولیدی و گردشگری این مناطق به نمایش درآید.

او افزود: علاوه بر این، برگزاری جشنواره گردشگری ورزشی آبی در کنار رودخانه کارون، پیام مهمی مبنی بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های عظیم گردشگری آبی این رودخانه و همکاری بخش‌های متولی در این حوزه را منتقل می‌کند.

قریب بیان کرد: برنامه‌ریزی‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی و گردشگری استان به گونه‌ای است که این فعالیت‌ها فقط به ماه مهر محدود نخواهد بود و با هدف بهره‌گیری از فصل گردشگری، اجرای برنامه‌ها تا پایان اسفندماه تداوم خواهد داشت.

او خاطرنشان کرد: با هدف ایجاد یک خوزستان پویا و شاداب، از همه شهروندان و علاقه‌مندان دعوت می‌کنیم تا با حضور در این رویدادها، در روند معرفی جاذبه‌ها و اقوام خوزستان مشارکت فعال داشته باشند.

دومین جشنواره قهوه اهواز با پایان دو شب برنامه فرهنگی، هنری و آیینی و استقبال گسترده شهروندان، به کار خود پایان داد؛ رویدادی که بار دیگر ظرفیت «گردشگری خوراک» و پیوند آن با فرهنگ، هنر و آیین‌های بومی را به‌عنوان یکی از زمینه‌های قابل توجه در توسعه رویدادهای گردشگری خوزستان مورد توجه قرار داد.

ظرفیت‌های ژئوتوریسم خوزستان در نشست تخصصی هفته گردشگری معرفی شد

هم‌زمان با هفته گردشگری، ظرفیت‌های زمین‌گردشگری (ژئوتوریسم) خوزستان و فرصت‌های به‌کارگیری هوش مصنوعی در صنعت گردشگری در نشستی تخصصی با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و فعالان این حوزه بررسی و معرفی شد.

به گزارش خبرنگار میراث آریا، این نشست روز دوشنبه ششم مهر ۱۴۰۵، با حضور محمد جوروند، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، نمایندگان انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی، انجمن صنفی راهنمایان گردشگری و جمعی از فعالان گردشگری استان برگزار شد.

دبیری این نشست را آذردخت نوذری، دبیر کارگروه طبیعت‌گردی استان خوزستان، بر عهده داشت.

در این نشست، کارشناسان حوزه گردشگری، زمین‌شناسی و فناوری، ابعاد مختلف ظرفیت‌های ژئوتوریسم استان و نقش فناوری‌های نوین در توسعه این حوزه را تشریح کردند.

تبار قریب، معاون گردشگری خوزستان، درباره ظرفیت‌های گردشگری استان سخنرانی کرد و مهدی مشعل، کارشناس زمین‌شناسی، به معرفی زمین‌گردشگری، سیاست‌ها و راهبردهای توسعه آن پرداخت.

همچنین علی حبیبی‌نژاد، کارشناس ارشد زمین‌شناسی و راهنمای گردشگری، در سخنرانی خود با موضوع «ژئومیتولوژی و مروری بر ژئوسایت‌های خوزستان»، به بررسی پیوند میان پدیده‌های زمین‌شناختی، روایت‌های فرهنگی و جاذبه‌های طبیعی استان پرداخت.

سمیه فتح‌تبار، کارشناس ارشد سنجش از دور، نیز با موضوع «هوش مصنوعی و کاربرد آن در گردشگری» درباره ظرفیت‌های فناوری‌های نوین برای تحول در صنعت گردشگری سخن گفت.

در بخش پایانی این برنامه شرکت‌کنندگان از نمایشگاه جانبی سنگ‌ها که در محل برگزاری نشست برپا شده بود دیدن کردند و با نمونه‌هایی از ظرفیت‌های زمین‌شناختی و طبیعی استان آشنا شدند.

این نشست با همکاری سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی و انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان برگزار شد و فرصتی برای گفت‌وگو میان کارشناسان زمین‌شناسی، فعالان گردشگری و متولیان این حوزه درباره راهکارهای معرفی و بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های طبیعی و زمین‌شناختی خوزستان فراهم کرد.

توجه به ظرفیت آئین‌های شوشتر برای رونق گردشگری

برنامه «آشنایی با آیین‌های سنتی شوشتر و نقش آن در رونق گردشگری» هم‌زمان با هفته گردشگری با هدف معرفی و پاسداشت میراث‌فرهنگی ناملموس، آشنایی با آداب و رسوم بومی و بررسی ظرفیت آیین‌های سنتی در توسعه گردشگری فرهنگی، در هتل طبیب شوشتر برگزار شد.

به گزارش خبرنگار میراث آریا، در این برنامه ابوالفضل مهدی‌پور، فعال حوزه گردشگری و رسانه، روزبه سلمان، فعال حوزه سرمایه‌گذاری و راد نژادفتحی، مدیر گروه فرهنگی مردمی «اوسونا»، حضور داشتند و درباره شعار روز جهانی گردشگری، ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری شوشتر و نقش مشارکت بخش‌های مختلف در توسعه و رونق گردشگری به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.

در این نشست همچنین درباره آیین‌های احیاشده شوشتر و ظرفیت‌های این میراث فرهنگی برای معرفی هویت تاریخی و فرهنگی شهرستان مطالبی ارائه شد.

در ادامه برنامه، بخشی از آیین‌ها و رسوم سنتی شوشتر معرفی و درباره پیشینه، اهمیت و جایگاه آن‌ها در فرهنگ و هویت بومی منطقه توضیحاتی ارائه شد. حاضران همچنین بر ضرورت حفظ، معرفی و احیای آیین‌های سنتی شوشتر و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده تأکید کردند.

میراث فرهنگی ناملموس شوشتر از جمله آیین‌ها، آداب و رسوم و سنت‌های بومی، به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی این شهر، ظرفیت قابل‌توجهی برای معرفی فرهنگ منطقه و توسعه گردشگری فرهنگی دارد؛ ظرفیتی که بهره‌گیری از آن می‌تواند پیوند میان جامعه محلی، گردشگران و میراث فرهنگی را تقویت کند.

برگزاری برنامه‌هایی از این دست، با افزایش شناخت جامعه نسبت به میراث فرهنگی ناملموس، می‌تواند زمینه معرفی بیشتر فرهنگ و هویت شوشتر، تقویت مشارکت جوامع محلی و بهره‌گیری از ظرفیت آیین‌های بومی در مسیر توسعه و رونق گردشگری فرهنگی را فراهم کند.

انتهای پیام/

محمد جوروند خبر داد؛

برگزاری دومین جشنواره قهوه اهواز با محوریت معرفی ظرفیت‌های گردشگری خوزستان

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان از برگزاری دومین جشنواره قهوه اهواز با هدف معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی و گردشگری استان و توسعه رویدادهای گردشگری همزمان با هفته گردشگری خبر داد.

به‌گزارش خبرنگار میراث آریا، محمد جوروند با اشاره به برگزاری دومین جشنواره قهوه اهواز اظهار کرد: قهوه در خوزستان تنها یک نوشیدنی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ مهمان‌نوازی، تعاملات اجتماعی و سبک زندگی مردم به شمار می‌رود و می‌تواند به‌عنوان یکی از عناصر فرهنگی در توسعه رویدادهای گردشگری مورد توجه قرار گیرد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان افزود: برگزاری این جشنواره فرصتی برای گردهمایی فعالان حوزه قهوه، گردشگری، صنایع‌دستی و کسب‌وکارهای مرتبط است و می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی توانمندی‌های بخش خصوصی و ایجاد نشاط اجتماعی در میان شهروندان و گردشگران فراهم کند.

او ادامه داد: یکی از رویکردهای اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، حمایت از رویدادهای خلاقانه و گردشگری‌محور است؛ رویدادهایی که ضمن ایجاد زمینه برای حضور خانواده‌ها و گردشگران، ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی استان را نیز معرفی می‌کنند.

جوروند گفت: دومین جشنواره قهوه اهواز ۱۰ و ۱۱ مهر ۱۴۰۵ از ساعت ۱۹ تا ۲۲ در ساحل شرقی اهواز، جنب پل پنجم، مجتمع گردشگری ریتاج اهواز برگزار می‌شود و از عموم شهروندان و علاقه‌مندان برای حضور در این رویداد دعوت می‌کنیم.

مدیرکل میراث‌فرهنگی خوزستان خاطرنشان کرد: استمرار چنین رویدادهایی می‌تواند به رونق گردشگری شهری، حمایت از فعالان بخش خصوصی و معرفی اهواز به‌عنوان یکی از مقاصد رویدادمحور گردشگری در جنوب کشور کمک کند.

قصه قلبی که با احرام‌های شوشتر به مکه رفت

در شوشتر، میان صدای آرام دفه و رفت‌وآمد نخ‌هایی که یکی پس از دیگری در تار و پود می‌نشینند، احرام‌هایی بافته می‌شوند که از دل این شهر راهی خانه خدا خواهند شد؛ پارچه‌هایی که هر کدام قصه‌ای ناگفته در تار و پود خود دارند.

به گزارش فارس؛ شوشتر، صدای دفه بود که پایم را به کارگاهش باز کرد و گرد نخ‌های تار و پود احرام در فضا پیچیده بود. مرضیه خانم برگریزان پشت دستگاه سنتی احرامی‌بافی نشسته بود و دست‌هایش با سرعت پودها را می‌کوبید. دستگاه با هر حرکت دست او جان می‌گرفت و نقش‌ها یکی پس از دیگری روی پارچه می‌نشستند.سلام که کردم حتی کارش را برای لحظه‌ای متوقف نکرد. سرش را بلند کرد لبخندی دوستانه زد و همان‌طور که کار می‌کرد میزبانم شد.

نگاهم روی بافته‌ای ماند که زیر دستش آرام‌آرام شکل می‌گرفت. طرحی که می‌بافت، همان طرح اصیل احرام شوشتر بود. نقشی که می‌گفت حدود ۴۰۰ سال قدمت دارد و هنوز از میان تار و پودش می‌شود رد هنر دست بافندگان قدیمی شوشتر را دید.مرضیه خانم گفت: احرامی‌بافی از هنرهای بومی شوشتر است. قدمت چند هزارساله دارد و ثبت ملی شده است. قدیم‌ها احرام را ساده و بدون نقش می‌بافتند و برای پوشش احرام در سفر حج استفاده می‌کردند اما به مرور نقش و نگار وارد بافت آن شد و امروز احرامی را در طرح‌ها و اندازه‌های مختلف می‌بافیم.

دستش را روی پارچه کشید و قسمت دیگری از بافته را نشانم داد. گفت بسته به اندازه و ابعاد، احرامی کاربردهای مختلفی دارد. از سجاده و روفرشی گرفته تا رومبلی و حتی تزئینات دیواری.بعد رشته‌های نخ را میان انگشتانش گرفت و درباره تار و پودش توضیح داد: تارش از پنبه است و پودش از پشم. سعی می‌کنیم از پشم طبیعی گوسفند استفاده کنیم که رنگ پس ندهد.

هنوز مشغول نگاه کردن به نقش‌ها بودم که مردی وارد کارگاه شد. انگار برایش آمدن به اینجا اتفاق تازه‌ای نبود. سلامی کرد و مستقیم سراغ احرامی‌ها رفت. یکی از بافته‌ها را برداشت گوشه‌اش را میان انگشتانش گرفت و چند لحظه به نقش آن خیره شد.از مرضیه خانم درباره اندازه و قیمت پرسید. او با حوصله بافته‌ها را یکی‌یکی نشانش داد و درباره کاربرد هرکدام توضیح داد. مرد چند لحظه فکر کرد دوباره همان احرامی را که پسندیده بود در دست گرفت و در نهایت خریدش را انتخاب کرد.

وقتی احرامی را برایش جمع می‌کرد مرد گفت که می‌خواهد آن را برای دوستش در کرمانشاه بفرستد. مرضیه خانم با لبخند پارچه را مرتب تا زد و داخل بسته گذاشت. برای چند دقیقه گذشته و امروز این هنر را می‌شد همین‌جا دید. هنری که روزگاری برای زائران خانه خدا بافته می‌شد و حالا در شکل‌های مختلف راهش را به خانه‌های مردم باز کرده است.مشتری را که راهی کرد لحنش آرام‌تر شد و انگشتانش روی تار و پود احرام مکث کرد. گفت: هر وقت برای حاجی‌ها احرام می‌بافم، زیر لب با خدا حرف می‌زنم. با خودم می‌گویم خدایا این تکه پارچه قرار است با بنده‌ات تا خانه خودت بیاید من هم دلم را لابه‌لای همین تار و پود می‌گذارم شاید همراه او به کعبه برسد. ریزریز دعا می‌کنم و می‌گویم خدایا اگر قسمت من نشد که خودم بیایم، دلم را با این احرام می‌فرستم. دلم می‌خواهد هر حاجی که این را به تن می‌کند، یک تکه از آرزوی من هم همراهش راهی خانه تو شود.

از او پرسیدم در این سال‌ها چند نفر را پای این دستگاه نشانده است. لبخند زد؛ انگار خودش هم از مرور عدد سال‌هایی که گذشته بود تعجب می‌کرد.گفت بیش از ۳۰ سال است که احرام می‌بافد و در این مدت نزدیک به هزار نفر را آموزش داده است. ۲۲ سال هم در کمیته امداد امام خمینی(ره) به آموزش احرامی‌بافی مشغول بوده و در آن سال‌ها حدود ۷۰۰ مددجو را آموزش داده است؛ برای بسیاری از آنها این هنر بعدها به منبع درآمد تبدیل شده است.

در تمام مدت صحبت کردن، دست‌هایش بی‌وقفه کار می‌کردند. گاهی تارها را با نوک انگشت مرتب می‌کرد، گاهی برای نشان دادن یک نقش، بافته را جلو می‌کشید و هر بار با دقتی که انگار سال‌هاست هر تار و پود را از حفظ می‌شناسد، دوباره کارش را ادامه می‌داد.از پشت عینکش می‌شد چشم‌هایی را دید که سال‌ها به همین تار و پود خیره مانده‌اند. چشم‌هایی که سی‌وچند سال از میان همین نقش‌ها، زندگی‌شان را تماشا کرده‌اند.بیرون که آمدم هنوز صدای آرام دستگاه در گوشم بود. فکر کردم شاید راز ماندگاری احرام شوشتر همین دست‌هایی باشد که بلدند یک هنر قدیمی را فقط در موزه‌ها نگه ندارند آن را هر روز ببافند، به دیگری یاد بدهند و دوباره به دست نسل بعد بسپارند.

نگارش: مریم صاحب محمدی نژاد/فارس

برگزاری تور تخصصی محوطه باستانی «دستوا» شوشتر

به مناسبت هفته گردشگری گشت بازدید از محوطه باستانی دستوای شوشتر با اجرای فرشته ماهرو، مریم کاظمی و ابوالفضل مهدی‌پور (راهنمای مشاور) با حضور جمعی از علاقه‌مندان به تاریخ، فرهنگ و گردشگری برگزار شد.

به‌گزارش خبرنگار میراث آریا، این گشت با همکاری اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان، مجموعه پردیس سلمان، آژانس توربانان جنوب و مجموعه طلای محمود به اجرا درآمد.

شرکت‌کنندگان در این برنامه در کنار بازدید از محوطه باستانی دستوا شوشتر با ارزش‌ها و ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و هنری این محوطه آشنا شدند و کارشناسان تاریخ نیز توضیحاتی درباره پیشینه و اهمیت این اثر تاریخی ارایه کردند.

در ادامه، علاقه‌مندان در مجموعه پردیس سلمان حضور یافتند و ضمن پذیرایی با بخش‌هایی از آداب، رسوم و فرهنگ سنتی شوشتر نیز آشنا شدند.

شهر تاریخی دستوا در سه کیلومتری جنوب شرقی شوشتر در استان خوزستان، در منطقه‌ای سرسبز و خوش آب و هوا واقع شده است.

در ۲۰ تیر سال ۱۳۴۷ این منطقه با عنوان شهر قدیم دستوا با شماره ۴۲۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آیین نکوداشت روز جهانی و هفته گردشگری ۱۴۰۵

آیین نکوداشت روزجهانی و آغاز هفته گردشگری شامگاه پنجم مهرماه ۱۴۰۵ باحضور سیدمحمدرضا موالی‌زاده استاندار خوزستان و جمعی از مسئولان استانی، فعالان صنعت گردشگری و شهروندان در اهواز برگزار شد

.

باغ موزه دفاع مقدس آبادان

همیشه روایت‌ها متنی یا کلامی نیستند؛ گاهی می‌توانند تصویر باشند.تصاویری از یادگارهای به‌جامانده از جنگ هشت‌ساله، از تجهیزات و از خانه‌های ویران‌شده‌ای که دیوارهایشان سال‌هاست میزبان ترکش‌هاست؛ و نیز از شهیدانی که پای عهدِ جان دادن برای ایران ایستادند.باغ موزه دفاع مقدس آبادان درحاشیه اروندرود قرار دارد. این مجموعه در محدوده خط پدافندی دوران جنگ ساخته شده و بخشی از آثار و فضای باقی‌مانده از دوران دفاع مقدس را در همان محیط به نمایش می‌گذارد.

مرکز فرهنگی و موزه دفاع مقدس آبادان، طبیعی‌ترین و وسیع‌ترین موزه دفاع مقدس در ایران است که به عنوان محلی بکر برای بازدید کاروان‌های راهیان نور و دیگر اقشار مردم مورد توجه است

موقعیت مکانی موزه دفاع مقدس و صنعت نفت آبادان بر خلاف دیگر موزه‌های کشور که در مناطق دور از خط مقدم جبهه ساخته شده خود در منطقه جنگی و در نقطه صفر مرزی بر پا شده است به گونه‌ای که شهروندان عراقی از محوطه این مرکز قابل روئت هستند.

این منطقه به سبب موقعیت ویژه جغرافیایی خود و وجود ابنیه و آثار تخریبی به جا مانده از دوران دفاع مقدس، بکر بودن و همچنین وجود ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد دیگر نسبت به سایر اماکن موجود در آبادان، به عنوان مکان و موقعیتی مناسب برای ایجاد موزه دفاع مقدس و صنعت نفت در نظر گرفته شده است.

موزه دفاع مقدس آبادان در منطقه بریم دارای چند سوله ترکش خورده دوران دفاع مقدس، یادمان شهدای گمنام و تعدادی ادوات زمان جنگ است و محتوایی که برای هر گردشگر یا زائر راهیان نور می‌تواند یک اندوخته و یادگار از دوران حماسه و ایثار باشد.

عکس:حسین عبدالله اصل

پرونده هفتمین جشنواره مطبوعات خوزستان بسته شد کسب اول مقام اول بخش خبر

خوزستان سرزمین مردمان خونگرم با پیشینه ای از پایداری و مقاومت در کارنامه دیرین خویش، شاهد رقابت حرفه ای فعالان رسانه ای خود در هفتیمن جشنواره رسانه های استان خوزستان بود.

هفتمین جشنواره مطبوعات استان خوزستان، با هدف جاری ساختن جریان رقابت سالم و شناساندن استعدادهای نوظهور در عرصه رسانه، در سال جاری ابعاد تازه‌ای از پویایی اصحاب قلم را به نمایش گذاشت. این رویداد که هدف بنیادین آن ایجاد نشاط در میان خبرنگاران و ساخت بستری برای رقابت سازنده بود، مسیر خود را از روز خبرنگار آغاز کرد تا در نهایت به تکریم برگزیدگان برسد.

سرآغاز این تکاپو، ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ بود که در مراسم باشکوه روز خبرنگار و با حضور استاندار خوزستان، فراخوان رسمی این جشنواره رونمایی شد. استقبال گسترده و بی‌سابقه خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای از این فرصت، چنان بود که برگزارکنندگان تصمیم گرفتند برای فرصت‌دادن به تمامی رسانه‌ها، مهلت ارسال آثار را به مدت دو ماه تمدید کنند. این استقبال چشمگیر، در نهایت به ارسال ۳۲۱ اثر ارزشمند در دو بخش تخصصی و بخش ویژه جنگ ۱۲ روزه منجر شد که در ۳۰ آذرماه به دست داوران در دفتر برنامه‌ریزی و مطالعات رسانه‌ها سپرده شدند.

نکته حائز اهمیت در این دوره، تکیه بر شفافیت مطلق در داوری بود. تمامی مراحل، از ثبت آثار تا مرحله نهایی داوری، به‌صورت کاملاً سامانه‌ای انجام شد؛ به گونه‌ای که داوران بدون دسترسی به نام نویسنده یا مشخصات اثر، تنها بر اساس محتوا و کیفیت عنوان آثار قضاوت کردند تا عدالت در انتخاب برترین‌ها تضمین شود.

بیانیه اختتامیه
خوزستان سرزمین مردمان خونگرم با پیشینه ای از پایداری و مقاومت در کارنامه دیرین خویش، شاهد رقابت حرفه ای فعالان رسانه ای خود در هفتیمن جشنواره رسانه های استان خوزستان بود. این جشنواره اینک به ایستگاه پایانی اش رسیده است و با دستاوردهای ارزشمندش میتواند چراغ راهی برای برگزاری هر چه پربارتر و موفق تر دوره های بعدی باشد. در همین راستا، هیات داوران هفتیمن جشنواره رسانه های استان خوزستان با بررسی آثار رسیده به این جشنواره رعایت نکات و اصولی را برای بهبود کیفی آثار ضروری میداند:

عکسهایی که لبریز خلاقیت بودند

در بخش عکس ضروری است عکاس خبری جایگاه مستقل ویژه خود را بیاید و فراتر از همراه خبرنگار دیده شود تا بتوانند به عنوان یک متخصص و در تعامل معنادار با سایر بخشهای خبری تاثیر گذاریی بالای خود را به نمایش بگذارد.

آثار ارسالی به جشنواره در این بخش لبریز از خلاقیت بود. هرچند نباید فراموش کرد که در بسیاری از نشریات عکس ویترین رسانه است. عکس خوب هم نشان می دهد و هم سخن می گوید. توجه بیشتر عکاسان به نکات فنی مانند کادربندی، ترکیب بندی و توجه به خطوط هدایت شونده … برای ارتقای کیفیت آثار ضروری است.

خبرهایی که هنوز جای کاردارند

در بخش خبر توجه بیشتر به اصول تنظیم حرفه ای ارزشهای خبری، ارائه سابقه و پیشینه انتخاب مناسب تیتر و اجزای آن مورد تاکید است. این به آن معنا است که بخش خبر، هنوز جای کار بیشتر دارد.

تیترهایی که باید گیراتر باشند

تیتر نویسی یکی از ارکان کلیدی تولیدات رسانه ای است و نیازمند خلاقیت جذابیت و انطباق با محتوا است. تیتر که اولین نقطه تلافی مخاطب با اثر محسوب می شود، باید گیراتر و معنادار باشد و با بهره گیری از اصول حرفه ای مخاطب را به خواندن ترغیب کند. این در حالی است که آثار رسیده به جشنواره با مشکلاتی همچون تکراری کلیشه ای و طولانی بودن عدم جذابیت عدم خلاقیت … روبرو بودند. از این منظر ضروری است تا ضمن رعایت اصول تیتر نویسی و برخورداری از خلاقیت به معنای واژه های انتخابی نیز بیش از پیش دقت شود.

لزوم توجه به همه ارکان اصلی در گزارش

از آثار گزارش انتظار می رود تا دارای سوژه های خاص و جذاب بوده و حتی به سوژه های تکراری و کلیشه ای نیز با نگاهی متفاوت بپردازند. برخورداری از همه ارکان اصلی گزارش اعم از مشاهده، مصاحبه و تحقیق از دیگر این انتظارات است. به این معنا که چند مصاحبه پشت هر هم بدون پیوند معنادار و جذابیت لازم یک گزارش را شکل نمی دهند. آثار گزارش دارای چارچوبها استاندارهای حرفه ای خاص خود بوده و هر اثری را نمی توان یک گزارش دانست . همچنین اننتظار می رود یک گزارش به زبان حال، با روایتی جذاب و گیرا مخاطب را با خود همراه کند و فاقد سوگیری با غلبه نگاه فردی باشد. توجه به این نکات میتواند به بهبود آثار بخش گزارش کمک کند.

نگاه راه حل گرا در مصاحبه

در مصاحبه انتخاب سوژه حائز اهمیت بوده و با طرح سوال هایی هدفمند و مرتبط باید بتوان مصاحبه شونده را به پاسخگویی در چارچوب سوژه و در روندی منطقی هدایت کرد. در عین حال تنظیم حرفه ای یک مصاحبه به ویژه در قالب پرسش و پاسخ و با انتخاب تیتر و میان تیترهای مناسب و روایتی روان و جذاب میتواند شانس همراهی مخاطب را افزایش دهد.

نگاهی به آثار بخش مصاحبه نشان میدهد که با وجود برخی نقدها بر آنها، آثار این بخش در تلاش بودند تا نگاهی راه حل گرا به دغدغه ها و مشکلات استانی داشته باشند که این نکته مثبت ارزیابی می شود.

لزوم وفاداری به قالب در یادداشت و مقاله

از آثار یادداشت و مقاله انتظار می رود تا به استانداردها و چارچوب های این قالبها وفادار بوده و از سطح کیفی لازم برخوردار باشند در حالی که آثار ارسالی به جشنواره این مهم را در حد انتظار محقق نکرد.

حضور کم فروغ صفحه آرایی

آثار صفحه آرایی در این دوره از جشنواره به لحاظ کمی و کیفی کم فروغ بودند و امید است در دوره های بعدی با تاکید بر خلاقیت و رعایت استاندارهای حرفه ای لازم شاهد آثار هر چه بیشتر و بهتر در این بخش باشیم.

آثاری که وطن دوستی در آنها موج میزد

نگاهی به آثار بخش ویژه جنگ ۱۲ روزه نشان میدهد که رقابت در این بخش تنگاتنگ بوده و آثار ارزشمندی به جشنواره ارسال شده بود که در آنها وطن دوستی همدلی نوع دوستی مقاومت….. موج می زد.

آثار این بخش اعم از نوشتاری و بصری کوشیده بودند تا تصویری عینی از حال و هوای مردم و پایداری آنها در روزهای جنگ به ویژه در استان خوزستان ارائه کنند. هر چند این آثار میتوانستند با رعایت برخی نکات حرفه ای، جذاب تر و اثر گذارتر باشند.

هیات داروان هفتمین جشنواره رسانه ای خوزستان با تشکر از حضور ارزشمند فعالان رسانه ای در این دوره از جشنواره با تبریک پیشاپیش به برگزیدگان امید آن را دارد تا با رعایت اصول و استانداردهای حرفه ای لازم، آثار ارسالی به جشنواره از سطحی کمی و کیفی لازم برخوردار شده و ضمن کمک به حل مشکلات استانی، چهره ای اثرگذار از استان در سطح ملی ارائه کنند.

هیات داروان هفتمین جشنواره رسانه ای خوزستان/ محمود مختاریان کتایون لامع زاده مریم سلیمی و رضا دولت زاده

«اسامی برگزیدگان»

رتبه سوم/ سحر کوراوند/ رونمایی از کتاب لطفا از خاطره های من برو/ پایگاه خبر پدیده جنوب

رتبه دوم/ هیات داوران از بین آثار رسیده اثری را حائز رتبه دوم ندانست.

رتبه اول/ ابوالفضل مهدی پور/ احیای جشن دو عیدین شوشتر/ توریست آنلاین

کارون؛ پناهگاه تابستانی گاومیش‌های خوزستان

با شدت گرفتن گرمای تابستان در خوزستان، گاومیش‌ها روزانه تا سه نوبت خود را به رودخانه کارون می‌رسانند تا برای لحظاتی از گرمای طاقت‌فرسا رهایی یابند. این آب‌تنی منظم، صرفاً یک رفتار دامداری نیست، بلکه بخشی از زیست طبیعی گاومیش‌ها و نشانه‌ای از پیوند دیرینه آنها با رودخانه‌های جنوب کشور است. گاومیش‌های خوزستان علاوه بر سازگاری بالا با اقلیم گرم منطقه، برای خانوار‌های دامدار منبع مهمی برای تولید شیر، انواع لبنیات، گوشت و درآمد محسوب می‌شوند و شیر پرچرب آنها نیز ماده‌ای ارزشمند در تولید فرآورده‌های لبنی به شمار می‌رود، شیر گاومیش به‌دلیل برخورداری از پروتئین، چربی، کلسیم و فسفر بیشتر از شیر گاو، ارزش غذایی بالایی دارد و برای تولید انواع فرآورده‌های لبنی نیز بسیار مناسب است.

عکاس :ابراهیم جرفی

ششمین مجمع عمومی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان خوزستان به همراه دوره آموزشی آشنایی با قوانین و چالش‌های اجرای گشت‌های گردشگری برگزار شد

ششمین مجمع عمومی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان ، پیش از ظهر ۱۹ امردادماه ۱۴۰۵ با برگزاری دوره‌ آموزشی با محوریت «آشنایی با قوانین و چالش‌های اجرای گشت‌های گردشگری» در تالار استاد عزت‌الله نگهبان اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان در اهواز برگزار شد.

این رویداد که با حضور محمد جوروند، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، تبار قریب، معاون گردشگری استان و جمعی از راهنمایان رسمی و کارت‌دار برگزار شد، به تبیین ابعاد حقوقی و اجرایی گشت‌های گردشگری اختصاص یافت

در این جلسه پس از صحبت های آقای محمودی رییس انجمن، *نشست آموزشی قوانین و چالش ها در تورهای گردشگری* با ارایه علی خرازی در ادامه خانم دفتری نایب رییس انجمن توضیحاتی را در خصوص انجمن، حق عضویت و تسهیلات ارایه کردند. خانم قریب، آقای جوروند و آقای پیرنیا نیز مطالب لازم را ارایه کردند

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان در ششمین مجمع عمومی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان با اشاره به نقش کلیدی راهنمایان در زنجیره گردشگری استان گفت: راهنمایان گردشگری به عنوان سفیران فرهنگی و ویترین کیفیت خدمات گردشگری، باید همواره دانش خود را با تحولات روز و قوانین مرتبط به‌روزرسانی کنند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان افزود: برگزاری چنین دوره‌هایی در راستای استانداردسازی خدمات و کاهش چالش‌های احتمالی در اجرای گشت‌ها، گامی ضروری برای توسعه صنعت گردشگری خوزستان است.

او افزود: خوشبختانه با تلاش های صورت گرفته در مجموعه اداره ‌کل برای اولین بار تسهیلات به راهنمایان کردشگری اختصاص یافت.

در پایان نیز آقای راییک مسوول تسهیلات نیز معرفی نامه صادر شده برای ۱۹ راهنما جهت معرفی به بانک و مقرر در مرحله دوم و پس از تامین بودجه گروه دیگری از راهنمایان بتوانند از تسهیلات استفاده کنند

این رویداد که با حضور محمد جوروند، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، تبار قریب، معاون گردشگری استان و جمعی از راهنمایان رسمی و کارت‌دار برگزار شد، به تبیین ابعاد حقوقی و اجرایی گشت‌های گردشگری اختصاص یافت

.

سال نو مندایی و عید دهوا ربا

«دهوا اد دیمانا» یکی از بزرگ‌ترین و مقدس‌ترین اعیاد صابئین مندایی است؛ آیینی که به یادبود میلاد حضرت یحیی(ع) برگزار می‌شود و جلوه‌ای ویژه از پیوند ایمان، آب و خانواده را به نمایش می‌گذارد.

منداییان که یکی از کهن‌ترین اقلیت‌های دینی منطقه به شمار می‌روند، در این روز با گردهمایی در کنار رودهای جاری، به‌ویژه رودخانه کارون، آیین‌های مذهبی خود را برگزار می‌کنند.

در باور منداییان، حضرت یحیی(ع) جایگاهی بسیار والا دارد و او را پیام‌آور پاکی، راستی و تعمید می‌دانند. «دهوا اد دیمانا» نه‌تنها سالروز تولد این پیامبر الهی است بلکه نمادی از تجدید عهد با آموزه‌های معنوی و بازگشت به پاکی نخستین انسان نیز به شمار می‌آید از همین رو، آب در این آیین نقشی محوری و مقدس دارد.

رودخانه کارون در جنوب غربی ایران، برای جامعه مندایی تنها یک رود نیست بلکه آبِ جاری زنده یا «یَردنا» محسوب می‌شود در آیین مندایی، تعمید باید در آب روان انجام شود و آب راکد جایگاهی در این سنت ندارد. جاری بودن آب نماد زندگی، حرکت و استمرار فیض الهی است.

در روز «دهوا اد دیمانا»، خانواده‌های مندایی با پوشیدن لباس‌های سفید سنتی که نشانه پاکی و سادگی است، در کنار رودخانه گرد هم می‌آیند فضای مراسم آکنده از دعا، نیایش و سرودهای مذهبی است و روحانیان مندایی، آیین‌های ویژه این روز را هدایت می‌کنند.

تعمید یا «مصبتا» مهم‌ترین رکن عبادی در آیین مندایی است این عمل تنها یک مراسم نمادین نیست بلکه نوعی باززایی روحانی و تطهیر از خطاها تلقی می‌شود در «دهوا اد دیمانا»، انجام تعمید از فضیلت ویژه‌ای برخوردار است و بسیاری از خانواده‌ها این روز را برای تعمید نوزادان و کودکان خود انتخاب می‌کنند.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این روز، نقش پدران در انجام تعمید فرزندان است پدر، به‌عنوان ستون خانواده، نوزاد یا کودک را در آغوش گرفته و با همراهی روحانی، او را در آب فرو می‌برد. این حرکت نمادی از مسئولیت معنوی پدر در هدایت فرزند به سوی پاکی و راستی است.

مراسم «دهوا اد دیمانا» اغلب از ساعات اولیه صبح آغاز می‌شود. سکوت و آرامش سپیده‌دم، فضایی معنوی به آیین می‌بخشد صدای آب، نیایش‌های آرام و پوشش سفید شرکت‌کنندگان، تصویری روح‌نواز از همبستگی دینی و فرهنگی این جامعه را ترسیم می‌کند.

پس از انجام تعمید، خانواده‌ها به دید و بازدید و تبریک این عید بزرگ می‌پردازند خوراکی‌های سنتی آماده می‌شود و شادی در کنار معنویت، حال‌وهوای ویژه‌ای به این روز می‌دهد. این عید افزون بر جنبه مذهبی، فرصتی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی نیز هست.

در جهان‌بینی مندایی، آب نماد نور، زندگی و اتصال به عالم بالا است. تعمید در آب روان، نشانه رهایی از آلودگی‌های مادی و نزدیکی به عالم نور به شمار می‌آید. «دهوا اد دیمانا» یادآور این حقیقت است که انسان همواره نیازمند بازگشت به سرچشمه پاکی است.

این آیین کهن، در عین سادگی، پیام عمیقی درباره احترام به طبیعت نیز در خود دارد. انتخاب رودخانه‌ای زنده و جاری برای انجام مراسم، نشان‌دهنده نگاه قدسی منداییان به آب و محیط زیست است.

با وجود تحولات اجتماعی و تاریخی، جامعه مندایی همچنان کوشیده است آیین‌های خود را حفظ کند. «دهوا اد دیمانا» نماد پایداری هویت دینی و فرهنگی آنان در طول قرن‌هاست. حضور نسل‌های مختلف در کنار یکدیگر، از سالمندان تا نوزادان، جلوه‌ای از تداوم این سنت را به نمایش می‌گذارد.

در نهایت، «دهوا اد دیمانا» تنها یک جشن مذهبی نیست؛ بلکه روایتی زنده از ایمان، خانواده، طبیعت و تاریخ است. روزی که در آن، آب روان کارون آینه‌ای می‌شود برای انعکاس باورهایی که قرن‌ها در دل جامعه مندایی جاری مانده‌اند؛ با پیامی روشن از پاکی، تعهد و بازگشت همیشگی به نور.

پ.ن:

صابئین مندایی قومی یکتاپرست و اهل کتاب هستند و از آنجا که اغلب مراسم این قوم همراه با تعمید در آب جاری بوده مناطقی را برای سکونت انتخاب میکردند که دارای رودخانه باشد.
صابئین مندایی بیشتر در خوزستان به دلیل داشتن رودخانه های کارون ،کرخه و دز و در شهرهای اهواز، خرمشهر، آبادان، دزفول و شوشتر زندگی می‌کردند و هم اکنون نیز در شهر اهواز به فعالیت دینی خود میپردازند

حرفه و هنر صابئین مندایی طلاسازی و به خصوص مینای صبی است و اهواز بعنوان شهرملی مینای صبی شناخته می شود

عید دهوا ربا در ماه 'دولا' که مصادف با اواخر تیر است آغاز می شود و بر اساس اعتقاد پیروان آیین مندایی سال نو همزمان با خلقت حضرت آدم (س) است.
پیروان آیین مندائی ۲ روز آغازین سال نو خود را «دهوا ربّا» به معنی عید بزرگ می‌نامند.
صابئین قبل ازعیدبزرگ به نظافت خانه های خودمی پردازند وبرخی از آن ها دو روز قبل از عید (۲۷ تیر) مراسم غسل تعمید رادر ساحل شرقی کارون انجام می دهندوبعدازآن اعتکاف ۳۶ساعته خودرا آغازمی کنند

عکس: خوزنیوز - سیما(خدیجه) آل بوسویلم/ هستی حسن زاده-

«پامنار» زیستگاه جغد ماهی خوار

روستای پامنار در ۲۵ کیلومتری شهر دزفول و در منطقه تاریخی شهیون، در حاشیه دریاچه سد دز و میان رشته‌کوه‌های زاگرس قرار دارد؛ روستایی با طبیعت بکر، پیشینه تاریخی و فرهنگ بومی که امروز به یکی از متفاوت‌ترین مقاصد گردشگری طبیعی جنوب کشور تبدیل شده است..

پامنار پیش از ساخت سد دز در دهه ۴۰ خورشیدی، یکی از آبادترین مناطق شمال خوزستان به شمار می‌رفت.

وجود رودخانه دز، زمین‌های حاصلخیز، باغ‌های خرما، چشمه‌های فراوان و موقعیت جغرافیایی ویژه، شرایط مناسبی برای زندگی و کشاورزی مردم منطقه فراهم کرده بود.

با آبگیری سد دز بخش زیادی از روستاها و اراضی منطقه زیر آب رفت و بسیاری از ساکنان ناچار به مهاجرت شدند، اما بخشی از مردم با ساخت روستای جدید پامنار، زندگی و فرهنگ بومی خود را حفظ کردند.

امروز چشم‌انداز دریاچه سد دز، پوشش گیاهی متنوع، حیات‌وحش ارزشمند و جاذبه‌هایی مانند قلعه شاداب و آسیاب‌های قدیمی، پامنار را به یکی از زیستگاه‌های مهم طبیعی کشور تبدیل کرده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این منطقه، حضور گونه ارزشمند و نسبتاً کمیاب «جغد ماهی‌خوار» است؛ پرنده‌ای کم‌نظیر که مشاهده آن برای پرنده‌نگرها و عکاسان حیات‌وحش اهمیت ویژه‌ای دارد و هر سال علاقه‌مندانی از سراسر ایران و حتی چند کشور جهان برای دیدن و ثبت تصاویر این گونه به پامنار سفر می‌کنند.

در کنار جغد ماهی‌خوار، گونه‌های متنوع دیگری از پرندگان نیز در اطراف دریاچه سد دز و ارتفاعات منطقه مشاهده شده‌اند که همین تنوع پرندگان، پامنار را به یکی از مناطق جذاب برای پرنده‌نگری در جنوب کشور تبدیل کرده است.

عکس _ سیدحامد موسوی

لیوس؛ روستایی از دل سنگ

روستای لیوس در ۷۳ کیلومتری شمال‌غربی دزفول و در دهستان سیدولی‌الدین از توابع بخش شهیون، بر دامنه لنگرکوه و در ارتفاعی نزدیک به ۹۷۰ متر از سطح دریا واقع شده و یکی از مقاصد شاخص گردشگری خوزستان به‌شمار می‌رود.

بافت تاریخی لیوس با خانه‌های سنگی و معماری سازگار با اقلیم کوهستانی، قدمتی بیش از ۷۰۰ سال دارد؛ بااین‌حال درباره پیشینه سکونت در این منطقه اختلاف‌نظر وجود دارد و برخی شواهد، از جمله آسیاب‌های آبی تنوره‌ای، آن را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند، در حالی‌که گروهی دیگر قدمت روستا را حدود هزار سال برآورد می‌کنند.

بر اساس تحقیقات گروهی از محققان ایتالیایی، نام «لیوس» احتمالا ریشه‌ای تاریخی و مرتبط با نام یکی از سرداران رومی داشته و نام‌گذاری روستای همجوار، یعنی «سِزار»، این فرضیه را تقویت می‌کند.

جمعیت لیوس در سرشماری ۱۳۸۵ حدود ۲۰۲ نفر بود، اما با مهاجرت بخشی از ساکنان، این عدد در سال ۱۳۹۵ به ۱۲۱ نفر کاهش یافته است. مردم روستا از تبار ایل بختیاری هستند و همچنان بسیاری از آداب‌ و رسوم، گویش و سبک زندگی سنتی خود را حفظ کرده‌اند. در کنار روستای لیوس، در دل لنگر کوه، فسیل برد کژدم وجود دارد.

این سنگواره قدیمی‌ترین مایکروفسیل ایران می‌باشد که به شکل ظاهری عقرب بوده و دارای طول و عرض ۷۵ تا ۹۵ سانتی متر و دارای ۱۴ جفت بازو به ضخامت هر بازو چهار سانتی متر است. این نمونه بقایای قفسه سینه یک مهره دار دریایی از خانواده ˈدوگونگ‌هاˈ می‌باشد که موجوداتی علف خوار ساکن دریای گرم و کم عمق بوده اند.

عکس _ سیدحامد موسوی

موزه ابوداود گنجینه ارزشمند، آیینه‌ای تمام‌نما از آداب، رسوم و خرده‌فرهنگ‌های بومی کارون

موزه ابوداود به عنوان یک گنجینه ارزشمند، آیینه‌ای تمام‌نما از آداب، رسوم و خرده‌فرهنگ‌های بومی کارون است که با گردآوری ادوات و اشیای قدیمیِ مورد استفاده در زندگی روزمره، فضایی منحصر‌به‌فرد و ملموس را برای بازدیدکنندگان به ارمغان آورده است.

اشیاء و ابزارهای به نمایش درآمده در این موزه، یادآور روزگاران دوری است که مردمان این سرزمین با وجود دسترسی محدود به تکنولوژی، با تکیه بر ذوق و هنر خود، نیازهای زندگی‌شان را مرتفع می‌ساختند. هر قطعه از این ابزارآلات که در گوشه‌ای از این موزه آرام گرفته، نه تنها یک شیء قدیمی، بلکه گواهی بر تلاش، پشتکار و شیوه خاص زیستن نیاکان این منطقه است که نشان می‌دهد چگونه مردمان گذشته با ساده‌ترین امکانات، مسیر سخت زندگی را پشت سر می‌گذاشتند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵ در بازدید از موزه محلی مردم‌شناسی ابو داوود شهرستان کارون (کوت عبدالله) گفت: این موزه محلی مناسب برای معرفی آداب و رسوم مردم شهرستان کارون است.

به‌گزارش خبرنگار میراث آریا، محمد جوروند در این بازدید بیان کرد: این موزه که گنجینه‌ای ارزشمند از آداب و رسوم، فرهنگ بومی و همچنین ادوات و اشیای قدیمی مورد استفاده در زندگی روزمره است فضایی منحصربفرد برای علاقمندان به آشنایی با آداب و رسوم است

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان افزود: نکته درخور توجه این این است که موزه ابو داوود در حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران آسیب دیده اما روحیه مقاومت در این مکان هویداست چراکه جالب‌ترین بخش آن نمایش تکه‌ای از موشک به‌جای مانده از این حملات در کنار اشیای تاریخی است که روایتگر تلفیق تاریخ و مقاومت است.

او ادامه داد: این موزه با زحمات آقای ابو داوود در مدت زمان ۲۰ سال جمع‌آوری شده و در معرض دید قرار گرفته است.

جوروند خاطرنشان کرد: اخیرا با همت اداره میراث‌فرهنگی شهرستان کارون این موزه معرفی و به محلی مناسب برای گردشگران تبدیل شده است

این موزه اکنون به عنوان مکانی برای تبیینِ سبک زندگی سنتی، پلی میان نسل‌های امروز و گذشته ایجاد کرده است تا ارزش‌های نهفته در تلاش‌های گذشتگان برای آیندگان بازخوانی شود. بازدید از این فضای فرهنگی، جلوه‌ای از هویت غنی و اصالت تاریخی شهرستان کارون را برای هر بیننده‌ای به تصویر می‌کشد.

پامنار دزفول، نامزد ثبت‌جهانی شد

مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به نامزد شدن ۱۲ روستای کشور برای ثبت‌جهانی گفت: روستای پامنار دزفول در صورت رفع نواقص، قابلیت ثبت‌جهانی را دارد.

به‌گزارش میراث‌آریا، سیدمصطفی فاطمی روز شنبه 20 دی‌ماه در جریان بازدید از روستای پامنار دزفول بیان کرد: در مطالعه‌ای که پیش از این روی حدود چهار هزار روستای کشور انجام شد، روستاهای هدف گردشگری انتخاب شدند ولی اکنون بر ثبت جهانی روستاها تمرکز شده است.

مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اظهار کرد: ثبت جهانی روستاها با شاخص‌های مشخصی ارزیابی می‌شود و تلاش بر این است که نواقص آن‌ها برطرف شود.

او تصریح کرد: رفع این نواقص در ۹ شاخص‌ اصلی شامل موانع و جاذبه‌ها، رسیدگی به جاذبه‌ها، پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی، پایداری محیطی، ایمنی، امنیت و بهداشت، ارتباط و زیرساخت‌ها در دستورکار قرار گرفته است.

فاطمی گفت: برای معرفی و قرارگرفتن در لیست بهترین دهکده‌های گردشگری جهان باید نواقص برطرف و این شاخص‌ها ارتقا یابند.

او افزود: براین اساس، روستای کندوان تبریز به عنوان بهترین دهکده گردشگری جهان در سال ۲۰۲۳ و روستای اسفهک در سال ۲۰۲۴ معرفی شد.

مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی خاطرنشان کرد: سال ۲۰۲۵ نیز سه روستای شفیع‌آباد، سهیلی و کندلوس مازندران معرفی شدند.

او تصریح کرد: امسال نیز تاکنون ۱۲ روستا نهایی شده است و پرونده‌ها در حال تکمیل هستند تا براساس آن بتوانیم هشت روستا را تا اردیبهشت ماه معرفی و به سازمان گردشگری ملل متحد ارائه کنیم.

فاطمی گفت: اقتصاد روستای پامنار مبتنی بر گردشگری است و اغلب اهالی با قایق، تور، اقامتگاه، پذیرایی و صنایع‌دستی رفع معاش می‌کنند.

او تأکید کرد: ابتکارات و زیرساخت‌های پامنار در این بازدید خوب ارزیابی شده است؛ این روستا قابلیت ثبت‌جهانی را دارد و در صورتی که نواقص جدی این روستا در مدت محدود باقی‌مانده برطرف شود به عنوان روستای جهانی گردشگری معرفی خواهد شد در غیر این‌صورت به سال بعد موکول خواهد شد.

روستای پامنار دزفول با فاصله ۲۵ کیلومتری از شهر دزفول به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در محدوده سد دز و کرخه و در میان‌کوه‌های زاگرس، طبیعتی بکر و چشم‌نواز دارد.

خانه‌های کاه‌گلی اهالی روستای پامنار دزفول که اغلب به کپوبافی مشغولند همراه با طبیعت زیبای دریاچه دز گردشگران زیادی را از جای‌جای ایران زمین به سوی خود جذب می‌کنند.

بنزین‌خانه آبادان، نخستین موزه صنعت نفت که برشی از تاریخ این صنعت را بازگو می‌کند

پمپ بنزین تاریخ

آبادان؛ نامی که هنوز هم عطر نفت در کوچه‌هایش پیچیده است. شهر اولین‌هاست؛ جایی که روزگاری پایتخت صنعت نفت ایران بوده و همیشه چند قدم جلوتر از زمان خود حرکت کرده و کانون تجارت در منطقه نیز بوده است. اگرچه گذر زمان و فراز و نشیب‌های تلخ جنگ چهره این شهر را دگرگون کرده، اما امروز به واسطه فعالیت پالایشگاه آبادان و مکانی چون بنزین‌خانه، بر شهرت دیرین خود می‌بالد.

قدم‌به‌قدم در خیابان‌های آبادان گویی سفر به گذشته‌ای پرفراز و نشیب را تجربه می‌کنید و بنزین‌خانه آبادان قلب تپنده شهر بوده است. بنزین‌خانه امروز در قالب یک موزه به بخشی از تاریخ صنعت نفت بدل شده است؛ بنایی باشکوه با دیوارهای آجری و معماری خاص که برشی از دوران نفت را یادآور می‌شود؛ زمانی که نفت سفید و دیگر سوخت‌ها را در هزاران حلب توزیع می‌کرد. بنزین‌خانه سال‌ها در سکوت و فراموشی فرو رفت؛ گویی زمان در دیوارهای آجری‌اش منجمد شده بود. این بنای تاریخی شاهد رنج‌ها و امیدهای مردم آبادان بوده است.

بازسازی این بنا فرصتی شد برای بازگویی داستان نفت و آبادان با رویش دوباره امید و گشایش درهای این بنای فراموش‌شده به عنوان موزه نفت آبادان، فرصت شکوفایی دوباره یافت. این موزه دعوتی است به سفر در زمان؛ به قلب تاریخ و هویت آبادان که تپش‌های تاریخ نفت را در خود دارد.

شهر آبادان شاهد اوج‌گیری و شکوفایی صنعت نفت در کشور بوده و یادگارهایی ارزشمند از این دوران پرافتخار را در خود حفظ کرده است. یکی از این یادگارها، بنزین‌خانه آبادان است؛ اولین پمپ‌بنزین ایران که اکنون با هویتی جدید به عنوان موزه نفت آبادان درهای خود را به روی بازدیدکنندگان گشوده است. بنزین‌خانه دیگر صرفاً یک ساختمان قدیمی و مکانی برای بازدید نیست، بلکه تجربه‌ای است از درک تاریخ و زنده نگه داشتن خاطره شهری که نگین خلیج فارس بوده است.

سوخت در نقطه آغاز

بنزین‌خانه آبادان که در سال ۱۳۱۶ شمسی از سوی شرکت بریتیش پترولیوم ساخته شد، نخستین پمپ‌بنزین ایران بوده است. در آن دوران، آبادان به دلیل موقعیت استراتژیک و نزدیکی به منابع نفت، یکی از مهم‌ترین مراکز توزیع سوخت در کشور شناخته می‌شد. بنزین‌خانه نه‌تنها محل توزیع نفت برای مصارف خانگی و سوخت مورد نیاز خودروها، لنج‌ها و هواپیماها بود، بلکه به عنوان نمادی از تمدن و مدرنیته در شهر شناخته می‌شد. معماری این ساختمان با تلفیث عناصر اروپایی و ایرانی، جلوه خاصی به آن بخشیده بود.

از فراموشی تا احیا

پس از گذشت سال‌ها و با تغییرات گسترده در صنعت نفت، بنزین‌خانه آبادان به‌تدریج از چرخه فعالیت خارج شد و سال‌ها در فراموشی و بی‌توجهی به سر برد. این بنای تاریخی ارزشمند در زمان جنگ هشت‌ساله دفاع مقدس نیز در معرض آسیب‌های جدی قرار داشت و احتمال تخریب آن بسیار زیاد بود. با گذشت زمان و با موافقت وزیر نفت وقت در اواخر سال ۱۳۹۲ مبنی بر راه‌اندازی موزه‌های صنعت نفت در آبادان، پنج نقطه برای احداث موزه انتخاب شد و در سال ۱۳۹۴ طرح احیا و راه‌اندازی بنزین‌خانه آبادان در دستور کار قرار گرفت. با تلاش خستگی‌ناپذیر مسئولان و حمایت‌های مردمی، این طرح با هدف حفظ و مرمت آثار تاریخی و ارزشمند نفت اجرا شد و هم‌زمان شناسایی و گردآوری اشیا و اسناد صنعت نفت در سراسر کشور، به‌ویژه مناطق نفت‌خیز جنوب، آغاز شد.

افتتاح باشکوه و استقبال گسترده

در روز ۲۸ دی‌ماه ۱۳۹۵، شهر آبادان میزبان برگزاری مراسمی رسمی بود؛ مراسمی که در تقویم تاریخ صنعت نفت ایران نیز ثبت شد. آن روز شهر حال‌وهوای ویژه‌ای داشت و موزه بنزین‌خانه آبادان با حضور مقام‌های دولتی، مسئولان صنعت نفت، هنرمندان و مردم خونگرم آبادان، با شکوهی وصف‌ناپذیر افتتاح شد. این مراسم که با استقبال گسترده مردم مواجه بود، نشان داد که مردم آبادان به تاریخ و فرهنگ خود اهمیت زیادی می‌دهند. سخنرانان در این مراسم بر اهمیت حفظ میراث نفتی کشور و معرفی آن به نسل‌های آینده تأکید کردند.

اهداف تأسیس موزه

موزه بنزین‌خانه آبادان با هدف حفظ و نمایش ارزش‌های تاریخی و فرهنگی این مکان، محور اصلی خود را بر آموزش نسل‌های آینده درباره تاریخچه و نقش استراتژیک صنعت نفت در توسعه اقتصادی و اجتماعی ایران قرار داده است. این فضا افزون بر آنکه به بازدیدکنندگان فرصت می‌دهد تا با اسناد، عکس‌ها و وسایل اصیل صنعت نفت آشنا شوند، با فراهم آوردن زیرساخت‌های پژوهشی، کتابخانه و آرشیو دیجیتال، محققان و دانشجویان را نیز در مسیر تحقیق و نوآوری یاری می‌کند.

از سوی دیگر؛ موزه بنزین‌خانه آبادان با ارائه مسیرهای جذاب تور، نمایشگاه‌های تعاملی و برنامه‌های فرهنگی متنوع، به جاذبه‌ای برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شده و از طریق ایجاد اشتغال در بخش‌های خدماتی، فروشگاه‌های سوغات و صنایع محلی، به اقتصاد منطقه کمک می‌کند. در مجموع، این موزه به عنوان پلی زنده میان گذشته و آینده، آموزش، پژوهش، گردشگری و توسعه اقتصادی را در قالبی یکپارچه و قابل‌دسترس برای همه همگام می‌کند.

معماری موزه؛ تلفیقی از سنت و مدرنیته

طراحی و معماری موزه بنزین‌خانه آبادان بسیار زیبا و چشم‌نواز است. در این موزه تلاش شده تا معماری اصلی بنا حفظ شود و در عین حال امکانات مدرن نیز برای بازدیدکنندگان فراهم گردد. در طراحی موزه از مصالح بومی و مواد اولیه محلی استفاده شده تا بافت تاریخی آبادان محفوظ بماند. این موزه با مساحت یک‌هزار و ۸۵۶ مترمربع از یک ساختمان اصلی و دو ساختمان جانبی تشکیل شده است.

بنزین‌خانه اکنون میزبان مجموعه‌ای بی‌نظیر از آثار، اسناد و اشیای مرتبط با صنعت نفت و تاریخ آبادان است. همچنین در آن می‌توان روزنامه‌ها، مکتوبات، تصاویر و اسناد قدیمی و اسکناس‌های منقش به تصاویر پالایشگاه‌ها و تأسیسات نفتی را مشاهده کرد. با قدم نهادن در این موزه، در فرایند پالایش نفت غرق می‌شوید، نقش نفت را در اقتصاد ایران لمس کرده و زندگی روزمره مردم آبادان در دوران اوج رونق را مجسم می‌کنید. از نمایشگاه‌های تصویری و مستندهایی که قصه‌های فراموش‌شده را زنده می‌کنند تا اشیای تاریخی و دست‌نوشته‌هایی که رد پای تلاشگران صنعت نفت را به نمایش می‌گذارند، هر گوشه‌ای از این موزه دریچه‌ای به گذشته است.

میراثی برای آیندگان

بنزین‌خانه آبادان نه‌تنها یک موزه نفیس و ارزشمند است، بلکه نمادی از تاریخ و فرهنگ غنی آبادان و صنعت نفت ایران به شمار می‌رود. این موزه فرصتی بی‌نظیر برای آشنایی با گذشته و درک اهمیت این صنعت در توسعه کشور فراهم می‌کند. با حمایت‌های مسئولان و همت مردم، این موزه به یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی و گردشگری خوزستان و ایران تبدیل شده و میراث نفتی کشور را به نسل‌های آینده منتقل می‌کند.

عکس:مرضیه سلیمانی/ ایرنا