راهنمای محلی خوزستان

آیین نصب پرچم شب اول محرم در «شوشتر»

شوشتر از شهرهای استان خوزستان می باشد و دارای آیین های مذهبی فراوان است. مراسم آیینی نصب و برافراشتن پرچم عزای امام حسین(ع) که مبنی بر اعلام شروع و اقامه ی عزای سرور سالار شهیدان امام حسین (ع) می باشد و در واقع نوعی پیشواز مراسمات محرم و صفر می باشد که هر ساله در شب اول ماه محرم در شوشتر برگزار می گردد

قدمت مراسم نصب پرچم متبرک به عتبات، به زمانی برمی‌گردد که عزاداری‌ها در دوره رضاشاه ممنوع بود. بهر حال مردم می‌خواستند عزاداری کنند؛ شهر شوشتر هم شهر علما است و مردم انتظار داشتند که عزاداری برگزار شود. مردم در این سال‌ها، پرچمی را شب اول محرم بیرون شهر می‌بردند و آن را بیرون شهر به علامت عزاداری نصب می‌کردند؛ آنجا مراسم عزاداری برپا می‌کردند و بعد از آن پرچم را جمع می‌کردند. کم‌کم این اتفاق رسمی‌تر شد. با شروع مجدد عزاداری، سردر هیئات و تکایا، نصب پرچم انجام می‌شد. ا

نصب بیرق، آیینی سنتی و مذهبی در اول محرم، مبنی بر اعلام عزای سرور سالار شهیدان امام حسین (ع) و در واقع پیشوازی است که هر ساله در شب اول ماه محرم در شوشتر برگزار می شود.
این رسم با این شیوه و نحوه‌ی اجرا با گذشت زمان به فراموشی سپرده شد تا این که در سال ۱۳۸۵ هیات مذهبی طفلان مسلم شوشتر آن را دوباره احیا کرد. این پرچم که به ارتفاع حدود ۳۰ متر است هر ساله در حرمین شریفین متبرک شده و با فرارسیدن ماه محرم به نشانه‌ی آغاز در آیینی بر بلندایی نصب می‌شود.

این مراسم همانگونه که از نام آن مشخص است در شب اول محرم با شور و شوقی حسینی در شهر شوشتر برگزار می شود.
مسیر آغاز این مراسم از مسجد ابریشم کاران آغاز و مردم پرچم متبرک را با سینه زنی تا محل امام زاده عبدالله شوشتر بدرقه می کنند.

برافراشتن پرچم عزای سرور و سالار شهیدان در شب اول محرم در شوشتر قدمتی طولانی دارد اما در طول سالهای گذشته این آیین باشکوه تر از گذشته ادامه یافته است.
شهرستان شوشتر در زمینه آیین ها عزاداری دهه اول محرم سابقه ای دیرینه دارد و آیین های عزاداری در این شهرستان با شور و حال خاصی همراه است.

این آیین مذهبی، با شماره ۱۹۹۵ به ثبت ملی رسیده است

عکس:محمد آهنگر/فارس

میناکاری صبی؛ هنری کهن در اهواز

در بازارهای قدیمی اهواز، هنری جریان دارد که کمتر کسی از راز و ریشه‌اش باخبر است؛ میناکاری صبی، میراثی ۷۰۰ ساله از قوم مندایی، بر صفحه طلا و نقره حک می‌شود؛ نه‌فقط برای زینت، بلکه برای زنده نگه‌داشتن آیینی که نسل‌به‌نسل در حال خاموشی است.

میناکاری صبی با آنچه در شهرهایی مانند اصفهان مرسوم است، تفاوت‌هایی بنیادین دارد.

در این شیوه، هنرمند نه بر ظروف مسی یا سفالی، بلکه مستقیماً بر سطح فلزات گران‌بهایی مانند طلا و نقره نقش می‌زند. تمامی مراحل از طراحی و حکاکی گرفته تا لعاب‌گذاری و پخت، به‌صورت دستی انجام می‌شود.

دمای کوره‌ها نیز پایین‌تر از حالت معمول نگه داشته می‌شود تا به بافت فلز آسیبی وارد نشود. این ویژگی فنی، در کنار ظرافت اجرایی بالا، جلوه‌ای بی‌بدیل به آثار می‌بخشد؛ آثاری که نه‌تنها زیورآلاتی هنرمندانه، بلکه حامل مفاهیم عمیق دینی و فرهنگی هستند.

نقوش به‌کاررفته در این آثار، برگرفته از باورهای آیینی و نمادهای بومی منطقه‌اند. طرح‌هایی چون نخل، قایق، شتر، ستارگان و آب‌های روان، هر یک معنایی ورای ظاهر خود دارند و در آیین صابئین، پیروان حضرت یحیی (ع)، حامل پیام‌های روحانی و معنوی به شمار می‌روند.

تولیدات این هنر شامل دستبند، گردنبند، سینه‌ریز، گوشواره، انگشتر و حمائل (آویزهای مذهبی) است که اغلب به‌صورت سفارشی برای مشتریان در اهواز ساخته می‌شوند و حتی به کشورهای عراق، کویت و استرالیا نیز صادر شده‌اند.

در گذشته میناکاری بر روی احجام نیز صورت می‌گرفته، اما اکنون بیشتر بر روی زیورآلات انجام می‌شود. مینای صبی در سال ۱۳۹۱ با شماره ثبت ۵۱۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در مردادماه ۱۳۹۸ نیز شهر اهواز به عنوان شهر ملی مینای صُبی ثبت گردید.

صابئین» در زبان عبری به معنای غوطه ور در آب و «مندا» در زبان آرامی به معنای دانش، آگاهی و معرفت است.

صابئین مندایی پیروان دین حضرت یحیی (ع) هستند و حدود دو هزار سال پیش از اورشلیم (فلسطین کنونی) وارد خاک ایران و عراق شدند. دین و مذهب صابئین در ایران به رسمیت شناخته شده است و آیین و مراسم آن ها پیوند خاصی با آب دارد و اغلب در کنار رود کارون برگزار می شود.

شغل اصلی صابئین در اهواز، زرگری و میناکاری است و صابئین در زبان محلی خوزستان به صورت «صُبّی» تلفظ می شود. به همین دلیل هنر خاص و منحصربفرد این مردم، به «میناکاری صُبّی» معروف شده است و اهواز را به عنوان شهر ملی مینای صبی می شناسند.

خیابان خسروی و نظری شهر اهواز به دلیل سکونت این هنرمندان، به محله صبی ها معروف شده است

عکس:علی معرف /ایرنا

به مناسبت صد سالگی راه آهن ایران

موزه راه‌آهن اندیمشک بخشی از تاریخ ریل و راه‌آهن ایران

مقدمات طرح ایجاد موزه راه‌آهن اندیمشک در فروردین ١٣٩۶ و در نشست مسئولان این شهرستان با دکتر سعید رسولى عضو هیات مدیره راه‌آهن کشور (مدیرعامل فعلى شرکت راه‌آهن) و خسرو نشان، مدیرکل میراث‌فرهنگى خوزستان بررسی و در خصوص مکان راه‌اندازى آن تصمیم‌گیری شد.

در ماه‌هاى بعد، کار تجهیز جمع‌آورى و انتقال عکس‌ها، اسناد، ادوات و تجهیزات قدیمى راه‌آهن در فضاى مجاور سوله انبار توشه راه‌آهن ناحیه زاگرس به عنوان محل اختصاصى در نظر گرفته شده براى این موزه انجام گرفت.

موزه راه‌آهن اندیمشک برخلاف سایر موزه‌هاى راه‌آهن کشور که نمایش ادوات و تجهیزات آن در غرفه‌اى محدود در درون ایستگاه صورت گرفته است، تنها موزه راه‌آهن ایران است که داراى سالن سرپوشیده اختصاصى است. سالنى در مجاورت ایستگاه راه آهن اندیمشک و خط راه‌آهن سراسرى تهران – جنوب و در سوله‌اى به قدمت روزهاى آغازین ساخت راه‌آهن سراسرى در ایران.

در نگاه نخست، دیوارهاى بلند و آجرى ساختمان این موزه که یادآور اصالت تاریخى این بناست و پنجره‌هایى با نظم هندسى خاص، خودنمایى مى‌کنند. ساختمان موزه بیش از ٩٠ سال قدمت دارد و حوادث تاریخى مختلفى از احداث راه‌آهن سراسرى گرفته تا جنگ جهانى دوم و اشغال ایران توسط متفقین و جنگ ٨ ساله عراق علیه ایران شاهد بود.

درب چوبى قدیمى ساختمان موزه رو به ریل راه‌آهن باز مى‌شود و همجوارى ساختمان موزه با مسیر ریلى، گویاى زنده بودن آن است. این موزه داراى دو طبقه زیرزمین است که یادآور روزهاى پناه گرفتن مردم در اوج حملات دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران است.

موزه راه‌آهن اندیمشک همانطور که از تصویر تابلوى ورودى آن پیداست، اسفندماه سال ٩۶، رونمایى شد. ولى افتتاح رسمى آن دهم خردادماه سال ١٣٩٧ انجام شد. تصویر مدیران ناحیه لرستان سابق (ناحیه راه‌آهن زاگرس فعلى) به همراه تاریخ تصدى آن‌ها که در ورود به ساختمان موزه و در سمت چپ دیده مى‌شود، از مهندس «على انتظام وزیرى» اولین رییس این ناحیه در سال ١٣٢۵ و دیپلمه مدرسه صنعتى ایران و آلمان که جزو سى نفر اعزامى از طرف وزارت راه به آلمان (برلین) بود، گرفته تا مدیران بعدى همگی گویاى پیشینه تاریخى و اندوخته فنى این ناحیه در بین تمام نواحى راه‌آهن ایران است.

ادوات و تجهیزات قدیمى، کلاه و البسه اهدایى لوکوموتیوران‌های پیشکسوت، زندگىنامه مشاهیر راه‌آهن اندیمشک از جمله «هاریس نالتى» که سرپرست گروه احداث راه‌آهن اندیمشک بود به همراه تصاویر و اطلاعات پل‌ها و ابنیه فنى ناحیه راه‌آهن زاگرس و … در این موزه به نمایش درآمده است.

مسیر راه‌آهن اندیمشک به عنوان بخشى از مسیر راه‌آهن سراسرى ایران ثبت شده شده در فهرست میراث‌جهانى ، تاریخ پرفراز و نشیبى را طى کرد.

احداث راه‌آهن اندیمشک در سال ١٣٠۶ پایه‌ریزى شد و در ١۵ دیماه ١٣٠٨ افتتاح شد. یک انگلیسی‌تبار به نام «هاریس نالتى» سرپرست ساخت راه‌آهن این شهر بود. «هاریس نالتى» بعدها مسلمان شد و با یک بانوی کرد ایران از اهالى بانه ازدواج کرد و تا پایان عمر در اندیمشک زندگی کرد. او علاوه بر سرپرستى ساخت راه‌آهن منطقه، خدمات عمرانى زیادى در طراحى برخى مناطق مسکونى، خیابان‌ها و… جهت توسعه شهر اندیمشک از خود به یادگار گذاشت که اسناد و مدارک مربوط به دوران خدمات او نیز در موزه راه‌آهن اندیمشک به نمایش گذاشته شده است.

ناحیه لرستان سابق (زاگرس فعلى) تا سال ١٣٢۴ خورشیدى بخشى از ناحیه راه‌آهن جنوب بود. ولى از آن سال به بعد، به صلاح دید بنگاه راه‌آهن، مناطق کوهستانى بین اندیمشک و دورود از ناحیه جنوب جدا شد و ناحیه مستقلى با عنوان ناحیه لرستان به مرکزیت اندیمشک، شکل گرفت و از اوایل سال ١٣٢۵ خورشیدى ناحیه لرستان تشکیل شد.

با آغاز جنگ جهانى دوم، جغرافیاى اندیمشک به عنوان بخشى از دالان پارسى مورد استفاده اشغالگران قرار گرفت. بخشى از کمک‌ها و محموله‌هاى آمریکا و بریتانیا نیز از طریق مسیر تدارکاتی جاده‌اى و راه‌آهن عبورى از اندیمشک به شوروی ارسال شد.

در دوران جنگ ٨ ساله عراق علیه ایران، راه‌آهن اندیمشک مانند یک ارتش، خدمت‌رسانی جهت انتقال رزمندگان و تجهیزات جنگى و بازسازى مناطق ریلى بود. به گونه‌اى که هیچگاه خدمات‌دهى این مجموعه متوقف نمی‌شد. به همین جهت از آن با عنوان «ارتش دوم» یاد می‌شد. پادگان دوکوهه در مجاورت ایستگاه راه‌آهن دوکوهه، بزرگترین منزل‌گاه تجهیز و پشتیبانى جبهه‌هاى جنوب بود که همواره میزبان رزمندگان اعزامى از سراسر کشور از طریق قطار بود.

روز چهارم آذرماه ١٣۶۵، شهر اندیمشک و خصوصا مجموعه راه‌آهن آن، شاهد هجوم ۵۴ فروند هواپیماى عراقى بود. این حمله به مدت ١ ساعت و ۴۵ دقیقه به طول انجامید که بیش از ٣٠٠ شهید و ٧٠٠ مجروح برجای گذاشت. آنروز، اجساد برخى شهداى حاصل از انفجار حملات هوایى بر روى شاخه درختان حاشیه ایستگاه و مجموعه راه‌آهن اندیمشک پرتاب شد و درختان کهنسال بلوار راه‌آهن اندیمشک، شاهدان عینى آن روز هستند.

این حمله هوایى، طولانى‌ترین بمباران هوایى تاریخ ایران و دومین حمله در جهان از نظر مدت زمان حمله است و هرسال مراسم یادبود و گلباران ایستگاه اندیمشک در تاریخ مذکور برگزار مى‌شود. ١۵ نفر از شهداى آن روز خونین، کارکنان اداره کل راه‌آهن لرستان سابق (زاگرس فعلى) بودند. این ناحیه با تقدیم ۴٠ شهید، داراى بیشترین تعداد شهید در بین کل نواحى راه‌آهن ایران است.

در مهرماه ٩٨، «دین هوبل» کارشناس و ارزیاب پرونده ثبت جهانی راه‌آهن ایران از موزه راه‌آهن اندیمشک و مسیر ریلى ناحیه زاگرس دیدار کرد تا ثبت جهانى راه‌آهن ایران در یونسکو بررسى شود.

سوم مرداد ۱۴۰۰(۲۵ جولای ۲۰۲۱) چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو پرونده راه آهن سراسری ایران (موسوم به راه آهن شمال – جنوب) مورد بررسی قرار گرفت و با تصویب اعضای کمیته، راه آهن سراسری ایران با طول حدود ۱۴۰۰ کیلومتر به عنوان بیست و پنجمین میراث ملموس و نخستین میراث صنعتی کشورمان، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

عملیات کوپلاژ و نصب یکى از قدیمى‌ترین لوکوموتیوهاى موجود در ایران و واگنى چوبى نیز در فضاى مجاور موزه راه‌آهن اندیمشک گام بعدى در پربار کردن جلوه‌هاى بصرى این موزه بود که در پاییز و زمستان ٩٨ انجام شد. شرکت سازنده این لوکوموتیو، «داونپورت» بود که سال ۱۹۰۲ میلادى در آمریکا آنرا تولید کرد. این مدل لوکوموتیو از قدیمى‌ترین لوکوموتیوهاى موجود در کشور است که از بدو ورود راه‌آهن به ایران وارد راه‌آهن شد و از آن برای انجام مانورها استفاده می‌شد.

طرح تکمیل موزه راه‌آهن اندیمشک ادامه یافت و ماکت مسیر ریلى ناحیه زاگرس به عنوان بزرگترین ماکت ریلى کشور توسط تیمى از اساتید و هنرمندان در دستور کار قرار گرفت. ماکت ریلی راه‌آهن زاگرس روز سه‌شنبه ۴ آذر ١٣٩٩ و همزمان با سى و چهارمین سالگرد بمباران هوایى چهارم آذر ١٣۶۵ شهر اندیمشک با حضور عوامل ساخت ماکت و مسئولان شهرستان اندیمشک رونمایی شد.

در این ماکت، مناطق مختلف مسیر ریلى اندیمشک تا تله زنگ و جاذبه‌هاى پیرامون آن از جمله کوه تنگوان، سد دز، پل شهبازان، پل قدیم و جدید تله زنگ و ایستگاه‌های دوکوهه، گل محک، بالارود، مازو، شهبازان و تله زنگ ساخته شده است. همچنین پوشش گیاهی و درختان مسیر ناحیه زاگرس، زیستگاه جانوری سمندر لرستانى، منطقه حفاظت شده چهل پا، پل دم دم، پل شهبازان، بقعه متبرکه شاهزاده احمد و دشت لاله در آن گنجانده شده است.

گزارش :ایمان مولایی نژاد

پ.ن:

محسنیان پژوهشگر حوزه راه آهن :

پژوهشگر تاریخ راه‌آهن ایران معتقد است با آنکه کلنگ احداث راه آهن سراسری ایران در ۲۶ مهرماه سال ۱۳۰۶ به زمین زده شده است اما مستندات تاریخی دقیقی وجود دارد که نشان می‌دهد مبدأ تاریخی راه آهن در ایران، ۹ خرداد ماه ۱۳۰۴ بوده است.

ورود راه‌آهن در ایران در سال ۱۲۶۷ خورشیدی (معادل ۱۸۸۸ میلادی) با مسیر تهران شاه عبدالعظیم در ری ساخته شده است، اما این راه‌آهن با طول ۸۷۰۰ متر بیشتر جنبه نمادین و محلی داشت، نه کشوری و حتی منطقه‌ای. پیش از سال ۱۳۰۴، در ایران حدود ۷۰۰ کیلومتر راه‌آهن ساخته شد که از جمله آنها می‌توان به مسیرهایی مانند تبریز-جلفا، زاهدان- میرجاوه، رشت - پیربازار، بوشهر- برازجان و درخزینه در نزدیکی شوشتر اشاره کرد، اما باید توجه داشت که این مسیرها کوتاه با عملکردی محلی داشته ونقش کشوری نداشتند، و سرمایه‌گذاری‌ همه آنها توسط خارجی ها انجام شده بود.

این پژوهشگر با تمرکز بر ساخت راه‌آهن سراسری که در ۲۳ مهر ۱۳۰۶ (۱۵ اکتبر ۱۹۲۷ میلادی) کلنگ‌زنی شد، اظهار کرد: این پروژه با هدف اتصال مرکز کشور به دریای آزاد و ایجاد شبکه حمل‌ونقل ملی، نقش مهمی در توسعه کشور داشت. اما به مستند معتقدم تاریخ شروع پروژه راه‌آهن سراسری نباید ۲۳ مهر ۱۳۰۶ در نظر گرفته شود، بلکه باید به تاریخ تصویب مصوبه مجلس در ۹ خرداد ۱۳۰۴ برگردد، زمانی که مجلس تصویب کرد مالیاتی ویژه بر قند، شکر و چای برای ساخت راه‌آهن وضع شود. این نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های اولیه برای راه‌آهن در ایران از سال ۱۳۰۴ آغاز شده است

راه آهن سراسری ایران به دلیل اهمیت تاریخ‌اش در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

۹ خرداد ۱۴۰۴ به طور دقیق ۱۰۰ سال از آغاز ماجرای خط سراسری راه آهن ایران می‌گذرد.

منبع:ایسنا

عکس: خوزنیوز/انیس قلاوند/نورفوتو

موسیقی و رنگ در عروسی بختیاری

لباس‌های سنتی با رنگ‌های شاد، آوای خوش کرنا و دهل در کنار صدای ناب خواننده‌ای که نوایی شاد و عاشقانه می‌خواند بیش از هر چیز عروسی عشایر بختیاری را به یاد می‌آورد، بختیاری‌هایی که پایبندی به سنت‌ها و رسوم گذشته برایشان باارزش است و در طول سال‌ها به خوبی توانسته‌اند این میراث خود را حفظ کنند.

عروسی بختیاری در روز و با پذیرایی از مهمانان آغاز می‌شود، با شنیدن صدای سرنا و دهل مهمانان آماده‌ی استقبال و دیدن عروس و داماد می‌شوند

نوازندگان بومی با لباس‌های محلی مانند چوخا و دبیت و ... می‌نوازند و می‌خوانند و زنان و مردان با لباس‌های رنگین پایکوبی می‌کنند، چوب‌بازی نیز از رسوم قدیمی عروسی میان مردان می‌باشد، بازی‌های مردانه که به جشن عروس و داماد رونق می‌دهد.

عروسی بختیاری با همدلی اعضای خانواده‌ی عروس و داماد برگزار می‌شود و گرچه در سال‌های اخیر اندک گرایشی به عروسی‌های امروزی یافته اما همچنان رسوم و پوشاک سنتی به آن رنگ‌ و جلایی متفاوت می‌بخشد.

عکس: ایرنا/مریم آل مومن دهکردی

به بهانه پنجم خرداد سالروز اکتشاف اولین چاه نفت خاورمیانه در مسجدسلیمان

همه چی از خانواده سادات قیری شوشتر اولین کاشفان نفت و یک سپیده دم نفتی شروع شد؛ از رینولدز آدم سرسختی و کوشائی که از جستجو ناامید نشد از عمق ۳۶۰ متری زمین از چاه متروک نمره یک؛ شش ماه آزگار، کلنگ حفاری "جرج رینولدز ، کند و کند و کند تا به عمق ۳۶۰ متری زمین رسید و سرانجام در گرگ و میش پنجم خرداد سال ۱۲۸۷ شمسی، پیش از آنکه آفتاب از فراز تپه ماهور ها بیاد و بر چادرهای سفید رنگ اردوگاه حفاران بتابد، صبح دولت نفت از فراز دکل چاه شماره یک مسجدسلیمان بردمید

oil.oil.oii این فریاد رینولدز بود که بعد از ماه ها تلاش به نتیجه رسید و از خدا خواسته برفراز مسجد سلیمان برافراشت

ریندلدوز از صحنه عملیات مسرورانه به دارسی با تلگرافی توسط سلیمان ادونیاس کارمند شرکت نفت انگلیس و ایران گزارش داد: «مفتخرم گزارش کنم که امروز صبح در ساعت ۴ به وقت ایران ، نفت در عمق ۳۶۰ متری از چاه شماره یک فوران کرد. جزئیات دیگر شامل غلظت و مقدار نفت متعاقبا اعلام خواهد شد.»

جرج رینولدز که حالا بلوط مقاوم سرزمین های نفتخیز لقب گرفته بود، سرمست و شادمان، تلگرافی رمزی، به لندن فرستاد که مضمون آیه ای از کتاب مقدس بود: "سپاس خدای را که روغن را در دل زمین قرار داد

جشن و سرور و پایکوبی انگلیسی های کاوشگر به همراه بومی های محلی پس از فواره نفت تا روزها ادامه داشت.
چاه نمره‌ یک مسجد سلیمان اولین چاه نفت خاورمیانه ،چند دهه بعد، اولین‌های دیگری را هم با خود به همراه آورد
در واقع مسجدسلیمان خودش هم نخستین بود؛ نخستین شرکت‌شهر ایران. شرکت‌شهرها از مصادیق شهرهای نوبنیاد جهان مدرن‌اند.

نخستین شهر پیشرفته و مدرن ایران در منطقه‌ای به نام مسجدسلیمان یا «نفتون» سابق تأسیس شد. همزمان با آن بسیاری از نخستین‌ها و اولین‌های کشور و ده‌ها منطقه تفریحی و رفاهی در آن به وجود آمد. اولین‌هایی همچو نخستین کارخانه گوگردسازی خاورمیانه، نخستین تصفیه‌خانه آب ایران، نخستین کارخانه تولید برق در ایران و خاورمیانه، نخستین راه‌آهن، نخستین فرودگاه مسافربری، نخستین و مجهزترین بیمارستان کشور، نخستین کلوب تفریحی، نخستین پیست دوچرخه‌سواری، نخستین استخر شنا در ایران، نخستین باشگاه گلف، نخستین زمین رسمی فوتبال و… شهری که پنجاه سال قبل به دلیل حضور مستشاران خارجی به پاریس کوچک شهرت یافته بود و به موجب امکانات بسیار آن، افراد فراوانی از نقاط مختلف ایران و حتی هند و پاکستان برای اشتغال به این شهر آمده بودند تا مهاجرپذیرترین شهر در ایران باشد. شهری که بسیاری از اولین‌ها را در کشور داشت امروز زیر بار مشکلات کمر خم کرده، تا از لحاظ مشکلات یکی از گرفتارترین شهرهای ایران بشمار آید. و ...اگر مسجدسلیمان قرار بود درباره گذشته حرف بزند، این فهرست اولین‌ها را ادامه میداد و در آخر مکثی می‌کرد؛ یک‌سری هم یادم نیست عموجان !
.

باشگاه های گلف و اسکواش و بیلیارد و کریکت، خاطره بازی کودکانه "هفت سنگ" و الختر" را از ذهن ها ربود و ترنم موسیقی موتزارت و بتهوون، نوای نی شبانی و دی بلال و برزیگری را از یادها برد.
مسجد سلیمان شهر اولین ها این روزها دیگر اولین نیست.بختش مانند رنگ نفت سیاه است
اگر به مسجد سلیمان سفری داشته باشیددیگر از آن چهره شاداب و پر جنب وجوش سالهای اولیه اکتشاف نفت خبری نیست
دیگر از پاریس‌کوچولو عنوانی که به مسجدسلیمان داده بودند خبری نیست.

با گذشت ۱۱۷ سال از ثبت اولین چاه نفتی خاورمیانه در آنجا، نفت هیچ سودی برای مسجدسلیمان نداشته است.هنوز وارثان نفت مردم مسجد سلیمان و خوزستان هنوز ارثبه از کشف ندارند
‌اولین چاه نفت خاورمیانه، امروزه سایت‌ـ ‌‌موزه‌ای است که در اوج سادگی زمینی‌است مستطیل‌شکل با ابعاد ۲۵ در ۳۶ متر، مساحت ۹۰۰ متری و یک اتاقک نگهبانی؛چاه شماره یک و دکلش، دیگ تولید بخار، تلمبه رفت و برگشت، لوله‌های تاسیسات و کابل‌های مته حفاری چاه، ماسوره‌های چرخان به همراه چند قطعه عکس تاریخی که روی آنها نوشته شده:
*old MIS*

پنجم تا پنجم خردادی یادش میکنند

دیگر از صدای فیدوس خبری نیست و جای آن شده آلارم گوشی های امروزی .اما دریغا،دریغ که خلاصه ی همه یادها و خاطره ها آن روزها شد همین سه حرف (m.i.s)
.
این سالها مسجد سلیمان کلکسیونی تمام‌عیار از آلودگی‌های زیست‌ محیطی؛ زمین آلوده به نفت گازهای سمی ومحرومیت صدها مشکل دیگر را در خود دارد.

مسجد سلیمان شاید منتظر یک رینولدز دیگریست تا به روزهای اوج خود برگردد

نگارش:ابوالفضل مهدی پور

کارشناس تاربخ

فعال گردشگری و فرهنگی خوزستان

پیش نویس:

سادات قیری

۱.خانواده "سادات قیری" از طوایف خوزستان بودند که در شوشتر می ­زیستند و نسب خود را به حضرت امام موسی کاظم (ع) می ­رساندند. شغل اصلی آنها تجارت بود و در­گذر زمان به هنگام عبور از نواحی جنوب، در دره "خِرسان" محلی که نزدیک مسجد سلیمان است، به چشمه ه­ای جوشانی برخوردند که مایعی مخلوط از آب و ماده­ای سیاهرنگ از آن بیرون می تراوید.

۲.جورج رينولدز

نخستين مسئول عمليات حفاري چاه هاي نفت در ايران به شمار مي رود و در اثر سخت كوشي او بود كه دارسي به نفت ايران دست يافت.
رينولدز در پي انعقاد قرارداد دارسي در سال ۱۲۸۰ به ايران آمد و ابتدا فعاليت خود را در ناحيه چیاسرخ در غرب كشور آغاز كرد ولي به علت خشك شدن نفت چاه چیاسرخ لوازم حفاري را به جنوب ايران در مسجد سليمان انتقال يافت.

۳.ویلیام ناکس دارسی

(به انگلیسی: William Knox D'Arcy) (زاده ۱۱ اکتبر ۱۸۴۹ - درگذشته ۱ مه ۱۹۱۷) کارآفرین، بازرگان و صنعت‌گر بریتانیایی بود، که یکی از بنیانگذاران اصلی صنعت نفت و صنایع پتروشیمی در ایران بشمار می‌آید.

۴. نفتون

با ورود کارشناسان نفتی از انگلیس، نخستین شهر پیشرفته و مدرن ایران در منطقه‌ای به نام مسجدسلیمان یا «نفتون» سابق تأسیس شد.

۵.mis

مسجدسلیمان را در اسناد تاریخی شرکت نفت ایران و انگلیس MIS# می‌خواندند
(مخففMasjad–I–Sulaiman)

منابع:

۱.سایت موزه و اسناد نفت ایران

۲.سایت شانا

۳.مجله مشعل

۴. تحقیقات مهندس پرویز آریانفر

۵. تحقیقات دکتر فرشید خدادیان

نخستین چاه نفت ایران در مسجد سلیمان

در سحرگاه پنجم خرداد سال ۱۲۸۷ خورشیدی، چرخ تاریخ در دل زاگرس چرخید؛ جایی که مته حفاری چاه شماره یک مسجدسلیمان به نفت رسید و نخستین فوران نفت در ایران و خاورمیانه رقم خورد. این رخداد، نه فقط نقطه آغازی بر استخراج تجاری نفت بود، بلکه سرآغاز عصری تازه در اقتصاد، صنعت و سیاست منطقه به شمار می‌رود؛ عصری که همچنان سایه‌اش بر مناسبات جهانی سنگینی می‌کند. این گزارش تصویری، نگاهی دارد به آن لحظه تاریخی و تأثیر ژرف آن بر آینده ایران و خاورمیانه.

منبع :شانا

خرمشهر/به روایت تصویر

خرمشهر اولین و بزرگ‌ترین بندر ایران و خاورمیانه قبل از وقوع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بوده و هم اکنون دومین بندر حمل کانتینری بعد از بندر شهید رجائی با ۱۳ اسکله حمل و تخلیه بار است. خرمشهر به‌جهت واقع‌شدن در مجاورت خلیج فارس و کشور عراق، از اهمیت استراتژیک اقتصادی، تجاری و سیاسی ویژه‌ای برخوردار است. سوم خرداد سالروز آزادی خرمشهر پس از ۵۷۶ روز اشغال توسط دشمن بعثی است.

عکس : مرضیه بهبهانی

کارگاه آموزشی بازخوانی و آشنایی با کتیبه ها امامزاده عبدالله شوشتر

به همت اداره میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی شوشتر و به مناسبت هفته میراث فرهنگی کارگاه آموزشی بازخوانی و آشنایی کتیبه های تاریخی امامزاده عبدالله شوشتر با حضور جمعی از فعالان گردشگری و میراث فرهنگی و علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ وهنر در بقعه امامزاده عبدالله شوشتر برگزار شد.

سنگ‌نوشته ها و کتیبه های تاریخی دربرگیرنده اطلاعات ارزشمندی هستند که بیانگر برخی وقایع و رویدادهای زمان خودند و می‌توانند بدون هیچ‌گونه واسطه ای پاره‌ ای از اطلاعات عصر خود را به نسل‌های آینده منتقل نمایند.
یکی از بناهای تاریخی شهرستان شوشتر بقعه امام زاده عبدالله است که تاریخ ساخت آن، با توجه به کتیبه ای که به خط کوفی در ورودی بقعه قرار گرفته، مربوط به سال ۶۲۹ هجری است. این اثر تاریخی به دلیل اهمیتش نزد مردم، همیشه مورد توجه حکام محلی قرار داشته است و این امر باعث شده تا برخی اخبار آن زمان و اسامی احکام حکومتی و غیره بر روی دیوارهای این بنا نصب گردد.
از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌ های ارزشمند این بنا، ۹۷ قطعه کتیبه مربوط به زمان نادرشاه افشار و حکومت محلی عباسقلی خان است که اشعار این کتیبه‌ها سروده رأفت شوشتری از شاعران آن روزگارند که شرحی از مرمت ها و بازسازی دو منار بقعه امامزاده عبدالله را به دست می‌دهند. این سنگ‌نوشته های ارزشمند قرنهاست که به دلیل موقعیت قرارگیری آنها در میانه هر دو منار و در ارتفاعی دور از دسترس و نیز آسیب‌های فراوانی که طی گذر قرن‌ها بر آنها وارد شده از چشم پژوهشگران دور مانده‌اند.

در این کارگاه مهندس چهارمحالی پژوهشگر و کارشناس میراث فرهنگی در ابتدا تاریخچه ای از بقعه و شخصیت امامزاده عبدالله شوشتر و نیز داستان هایی که در مورد این بقعه وجود دارد براساس اسناد و کتب تاریخی ارائه و تعدادی از کتیبه ها بقعه امام زاده عبدالله شوشتر بازخوانی شد.

امام زاده عبدالله یكی از نوادگان امام زین العابدین است كه بنای بقعه اش در شوشتر از زیباترین بقایی ست كه با نقش های ویژه ، پلكان ها ، كتیبه ها ، كاشی ها ، لچكی ها و ستون های بسیار ، بر بالای تپه ای مشرف به شهر بنا شده است . بقعه امام زاده عبد الله در سال ۶۲۹ هجری قمری ودر دوره حكومت المستنصر بالله خلیفه عباسی بنا گردیده. اما در قرون بعد بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته تا بصورت كنونی در آمده است .

طبق راویات تنها‌‎‌​‌​ سر ایشان در شوشتر دفن است و بدن این بزرگوار در باغملک با نام شاهزاده‌‎​‎‏‏ عبدالله دفن می باشد.

به شوشتر شهر جهانی بدون موزه خوش آمدید!

روز ۱۸ می که از سوی کمیته بین‌المللی موزه‌ها (ICOM) به عنوان روز جهانی موزه در نام‌گذاری شده، روزی برای نگاه دوباره به تاریخ و فرهنگ است. روز موزه با این هدف پای گرفته تا موزه‌ها، اهمیت و ارزش خود را در بین مردم حفظ کنند و مردم، با این نهاد دائمی فرهنگی بیش‌تر آشنا شوند.

بازدید از موزه‌ ها فرصتی مناسب برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ یک کشور و شهر، نگهداری و نمایش میراث‌ های فرهنگی، تاریخی و هنری، یادگیری و آموزش، پژوهش و تحقیقات علمی، تفریح و آرامش، و برقراری ارتباطات اجتماعی است.

موزه‌ها را می‌توان روایت‌گران بی‌صدای تاریخ و فرهنگ جوامع دانست. در واقع، هر یک از اشیا و آثار موجود در موزه، به هزار زبان بیننده‌ها را با روزهای پشت سر گذاشته و فرهنگ نهفته در بطن و تاروپود خود آشنا می‌کنند.

شاید اگر موزه‌ها به جمع‌آوری آثار به‌جامانده از گذشتگان و حفظ آن‌ها نمی‌پرداختند، امروز دانش و اطلاعات ما درباره گذشته بسیار ناچیز بود. البته نباید تصور کنید که موزه‌ها صرفاً محلی برای نمایش آثار باستانی و تاریخی هستند!

هر محلی که با هدف نمایش آثار ارزشمند هنری، علمی، جانوری و... آماده‌سازی شود، می‌تواند یک موزه باشد. حتی بسیاری از بناهای تاریخی، نگارخانه‌ها، کتابخانه‌ها و آرشیوهای تاریخی هم نوعی موزه به شمار می‌روند.

به طور کلی، موزه‌ها و هرآنچه در آن‌ها نمایش داده می‌شود، آیینه‌ای است که هنر، فرهنگ، باورها و آداب‌ورسوم مردم یک سرزمین را در گذشته، حال و آینده نشان می‌دهد و یک پل ارتباطی مؤثر برای پیوند آن‌ها است.

هر گردشگری و علاقه مند به تاریخ که وارد شهری می شود یکی از اولین مکانهایی که تمایل دارد ببینید موزه شهر است چون بازگو کننده تاریخ ، فرهنگ وآداب و رسوم آن شهر

کهن شهر باستانی شوشتر از جمله شهرهایی که است که در حوزه تاریخ و‌ تمدن، صنعت و هنر، مشاهیر و اسناد و متون پر ارزش کهن و بسیاری مسائل دیگر، و تاریخ پر فراز و نشیب آن در طول تاریخ همیشه سر آمد بوده استاست.
سیزده اثر منظومه آبی شوشتر ،سرای جهانی افضل شوشتر و صدها اثر ثبت ملی با کاربری‌های مختلف و گوناگون ظرفیت‌هایی است که کمتر نقطه‌ای در جهان می‌توان یافت.

در بین این همه اندوخته و ارث با ارزش به‌جا مانده از گذشتگان، اما هنوز مکانی برای عرضه آثار یا اشیا یا اسناد و متون تاریخی ندارد و این برای شوشتر که نام جهانی را یدک می کشد و دوست داران و میراث دوستان ناگوار است.سالهاست که دوستدارن و فعالان میراث فرهنگی و اجتماعی درخواست احداث موزه را در شوشتر به گوش مدیران و مسولین استانی و کشوری رساندند و مدیران و مسولین مختلف وعده راه اندازی موزه را درشوشتر دادند ولی متاسفانه هیچ کدام هنوز عملی نشده است. می‌رود
می‌شوند. این درحالی است که تعداد بسیاری از اسناد و مکاتبات تاریخی که مربوط به تجار شوشتر با تجار هندی می‌شود نیاز به مکان مناسب برای حفاظت و ساماندهی دارد

هر چند در شوشتر میراث دوستانی چون
مرحوم استاد نژاد فتحی و فرزند ایشان راد نژاد فتحی در قالب مجموعه شخصی در اماکن چون کافه تارمه واقع در سرای جهانی افضل شوشتر و نیز موزه سنگ در سرای افضل توسط اداره میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی و پایگاه جهانی سازه های آبی تاریخی شوشتر به عرض نمایش گذاشته ولی یه مکان شاخص و براساس استاندارهای جهانی برای موزه شوشتر لازم است.

شوشتر پتانسیل فراوانی برای احداث موزه های در انواع مختلف دارد که از آن جمله میتوان به موزه آب،موزه حیات وحش، موزه آداب و رسوم ،موزه کار،موزه معماری،موزه تاریخی و باستان،موزه موسیقی و… نام برد

امید است که با همت و تلاش دوستداران و فرهنگ دوستان و همکاری مسئولین امر احداث موزه شوشتر عملی شود تا علاقه مندان و میراث دوستان بیشتر با فرهنگ و هنر شهر جهانی شوشتر آشنا شوند.

نگارش:ابوالفضل مهدی پور

فعال گردشگری و فرهنگی استان خوزستان

کارگاه‌های بافت‌گردی و شوشترشناسی برگزار شد

کارگاه‌های بافت‌گردی و شوشترشناسی به‌منظور شناخت بهتر گردشگران از بناهای تاریخی و آداب و رسوم به همت جمعی از دوستداران میراث فرهنگی و فعالان گردشگری شوشتر برگزار شد.

به گزارش میراث آریا، ابوالفضل مهدی‌پور با بیان اینکه در این کارگاه هر هفته بخشی از بافت یا اثری تاریخی مورد بازدید قرار می‌گیرد، تصریح کرد: یکی از موثرترین راه‌ها برای جلوگیری از تخریب آثار تاریخی برگزاری تورهای بافت‌گردی و معرفی و شناساندن این میراث ارزشمند است.

دوستدار میراث فرهنگی افزود: طرح کارگاه‌های شوشترشناسی به‌منظور دانش‌افزایی و ارتقای آگاهی عموم مردم از میراث گذشتگان و پیشینه تاریخ و تمدن و فرهنگ ‌و آداب و رسوم شوشتر اجرا می‌شود.

او گفت: در این کارگاه‌ها کارشناسان میراث فرهنگی و فعالان گردشگری شوشتر توضیحاتی درمورد بناها و آثار تاریخی و نیز آداب و رسوم به زبان ساده ارائه می‌کنند و به بحث و گفت‌وگو می‌پردازند.

مهدی پور ادامه داد: در این کارگاه‌ها علاوه بر توضیحات به نقش ارزشمند بناها و بافت‌گردی برای رونق گردشگری و نیز حضور سرمایه‌گذاران در بخش میراث فرهنگی و گردشگری بحث و تبادل نظر می‌شود و اهالی و پیشکسوتان به روایت خاطره و تجربه درمورد آداب و رسوم خود در بافت تاریخی می‌پردازند.

این فعال میراث فرهنگی با بیان اینکه شهرهایی مانند شوشتر دارای ارزش تاریخی هستند؛ ارزشی که شامل عناصر معماری هنری و فرهنگی است و به همین علت است که بافت تاریخی به‌عنوان میراثی گران‌بها و باارزش در کنار بافت جدید به شمار می‌آید، خاطرنشان کرد: این میراث گران‌بها می‌تواند در زمینه توسعه آینده شهر به‌ویژه از لحاظ گردشگری و جذب گردشگر دارای اهمیت فراوان باشد.

او افزود: بافت‌های تاریخی نه تنها میراث ملموس هستند بلکه به عنوان اسناد زنده‌ای از تمدن‌های گذشته اطلاعات ارزشمندی را به نمایش می‌گذارند.

این دوستدار میراث فرهنگی و گردشگری همچنین با اشاره به اینکه بافت‌های شهری با ترکیب معماری تاریخی و مدرن نشانگر پیوندی عمیق بین خلاقیت بشری و طبیعت است، گفت: جاذبه‌های گردشگری به‌خصوص بافت قدیمی شهرها به عنوان اصلی‌ترین عوامل جذب گردشگر محسوب می‌شوند.

مهدی پور با بیان اینکه امروزه اهمیت زیادی به بافت‌های تاریخی داده می‌شود و معرفی این جاذبه‌ها می‌تواند نقش مهمی در این راستا داشته باشد، یادآوری کرد: بافت تاریخی شوشتر را می‌توان جزو یکی از مهمترین جاذبه‌های شهری در کشور به شمار آورد که جاذبه‌های زیادی از دوران مختلف را در خود جای داده است.

به گفته او، محله‌های این شهر در دل خود جاذبه‌های بسیاری دارند و هنوز بسیاری از آن‌ها ناشناخته مانده و می‌توان براساس مسیرهای گردشگری آن‌ها را معرفی کرد.

این فعال میراث فرهنگی و گردشگری با بیان اینکه بافت متراکم شهری، کوچه‌های میراثی شوشتر و ساختارها و سازه‌های این شهر را به موزه‌ای زنده تبدیل کرده است، اظهار کرد: کهن‌شهر شوشتر با برخورداری از پتانسیل‌های فراوان از جمله بناهای آبی و تاریخی، اماکن مذهبی و زیارتگاه‌ها، طبیعت بکر و زیبا و بافت تاریخی باارزش شامل عناصری همچون خانه‌های تاریخی، سراها، ساباط‌ها، بافت سنتی و... همواره مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی و علاقه‌مندان و اندیشمندان بوده است.

به باور مهدی پور، آشنایی عموم مردم به‌خصوص کودکان و نوجوانان با جاذبه‌های تاریخی و گردشگری و بافت سنتی و آداب و رسوم باعث تقویت حس مسئولیت‌پذیری جامعه در حفظ و نگهداری میراث فرهنگی شده و از ظهور پدیده وندالیسم و تخریب آثار تاریخی پیشگیری می‌کند و نیز موجب احیای آداب و رسوم سنتی می‌شود

پلاژ سد مارون بهبهان

مجموعه تفریحی ، ورزشی و گردشگری پلاژ سد مارون با وسعت حدود ۱۳ هکتار در ۲۴ کیلومتری شهرستان بهبهان کنار دریاچه زیبای سد مارون واقع شده است.
این مجموعه دارای فضای سبز زیبا و گونه های گیاهی متنوع است که چشم اندازی زیبا را به وجود آورده. این ویلاها دارای تجهیزات کامل از قبیل سرویس خواب ، مبلمان ، میز نهارخوری ، سیستم خنک کننده و تهویه هوا ، شبکه های استانی تلویزیون و آشپزخانه می باشد.
دریاچه سد مارون یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران است که در کنار آن پلاژی تفریحی در بهبهان برای رفاه و استفاده گردشگران با امکانات فوق‌ العاده ساخته شده است. این دریاچه از کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرد.

پوشش گیاهی فراگیر پلاژ سد مارون بهبهان از چمن و گونه‌های مختلف گیاهی بومی تشکیل شده و امکانات تفریحی مختلفی مانند پیست دوچرخه‌سواری و موتور چهارچرخ، زمین بازی مینی‌فوتبال، بدمینتون، گشت دریاچه با اتوبوس مخصوص در فضای آن فراهم شده است.
علاوه بر این، پارک مخصوص بازی کودکان در آن احداث شده است

پلاژ سد مارون در استان خوزستان و پنج کیلومتر بعد از سد مخزنی مارون اطراف شهرستان بهبهان واقع شده است.

عکس:میراث آریا/سپیده سلمان وندی

عبابافی بهبهان میراث ۵۰۰ ساله

لباس هر انسان، چیزیست که به وسیله آن تن خود را می پوشاند. اما برای ایرانیان، لباس چیزی فراتر از یک پوشش معمولی برای بدن آن هاست. ایرانیان نه فقط به تناسب آب و هوایی که در آن زندگی می کنند، بلکه با توجه به موقعیت اجتماعی و اقتصادی افراد هم پوشش های بسیار متنوعی را برای مردان داشتند. یکی از این پوشش های سنتی عباست. لباسی بسیار ساده و سبک که معمولا آن را بر روی لباس های دیگر می پوشند. برای آشنایی با هنر ۵۰۰ ساله عبا بافی بهبهان با الی گشت همراه شوید.

هنر عبا بافی از گذشته هایی دور در جای جای کشورمان رونق داشته است. عبا، رو پوشی بسیار سبک و البته ساده است که معمولا بخشی از مردان ایرانی آن را بر روی لباس های دیگرشان می پوشیدند. طبق سنت های ایرانیان، عبا معمولا جامه و لباس اهالی علم و روحانیون بوده است. هرچند به دلیل راحتی این لباس و سبکی آن، تا همین دهه پیش بسیاری از مردان ایرانی در خانه هایشان آن را بر روی دوش های خود می انداختند. استفاده از پوشش عبا در کشور گستردگی بسیاری داشته و نمی توان آن را به مکانی خاص تعمیم داد. شهرهایی همچون بهبهان، بوشهر، نایین، مشهد و … شهرهایی بودن که عبا بافی در آن ها رونق چشم گیری داشته است. درون این شهرها، کارگاه عبا بافی بسیاری به فعالیت و تولید عبا مشغول بودند.

عبای بهبهان، یکی از با کیفیت ترین انواع عبا در ایران است که هنوز هم بسیاری از روحانیون کشور، عبای این شهر را برای پوشیدن انتخاب می کنند. عبای این شهر دو نوع دارد. یکی عبای تابستانی به نام “حله” و دیگری عبای کلفت و زمستانی به نام “چقه”. در تهیه عبای بهبهان از از نخ های دست ریس پشم گوسفندان و البته پشم شتر استفاده می شود. مردم بهبهان این نخ ها را در کارگاه های خانگی خود به وسیله موادی مثل حنا، پوست بلوط و یا پوست گردو رنگ آمیزی می کنند.

مثلا بازار هدف عبا بافان کشور، بیشتر شهرهای مذهبی کشورمان هستند. عبای بهبهان بیشتر به شهرهای مثل مشهد، قم، برخی شهرهای جنوبی و البته تعدادی از کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می شود.

بیشتر شهرت صنعت عبا بافی بهبهان به خاطر کیفیت مواد اولیه به کار رفته در ساخت آن و همچنین شیوه قدیمی و سنتی بافت آن است که بر خلاف دیگر شهرهای تولید کننده عبا در کشور، چندان به روز رسانی نشده است. نخ این عبا را به وسیله مواد و رنگ دانه های طبیعی و به شیوه کاملا سنتی رنگ آمیزی می کنند. عبای بهبهان در رنگ های مشکی، خرمایی، خاکستری و شیری به بازار عرضه می شوند.

در شهر تاریخی بهبهان، می توان بیش از ۱۰ کارگاه عبا بافی فعال و پر رونق را پیدا کرد. اکثر این کارگاه ها در بافت قدیمی این شهر و خانه های با صفا و حیاط دار آن بر پا شده اند. استاد کاران بسیاری عبا بافی بهبهان را رونق بخشیده اند. کارگاه های استادان “علی خوب”، “غلام عظیمی”، “تقی پریزاد”، ایرج مهدیان”، “اسدالله پریسوز”، “اسدالله یوسفی”، “ناصر مویدی”، “حسین مترصد”، “محمد دهداریان” و “جعفر مشغول الذکر” معروف ترین کارگاه های عبا بافی شهر بهبهان هستند.

استاد علی خوب درباره صنعت عبابافی اظهار داشت: این هنر از دیرباز در مناطق مختلف ایران مانند بوشهر، نائین و مشهد رواج داشته و حتی در کتب تاریخی آمده است، از زمان پیامبر بافت عبا در شهرهای عربستان مرسوم بوده و پس از آن، تولید عبا در بهبهان متمرکز شده و حدود 500 سال است که هنر عبابافی به عنوان یکی از صنایع دستی مهم در بهبهان محسوب می‌شود.

وی در تشریح تفاوت بافت عبا کنونی در مقایسه با دوران پیشین، افزود: شیوه بافت عبا در بسیاری از شهرها در مقایسه با گذشته متفاوت است و از دستگاه‌های مدرن یا پنبه‌های کارخانه‌ای در بافندگی استفاده می‌شود اما در بهبهان، بافندگان عبا همان شیوه قدیمی را که از اجدادشان به یادگار مانده است در بافت به‌کار می‌برند و دستگاه های عبابافی ساختاری قدیمی و سنتی دارند بیشتر این کارگاه ها در خیابان پیروز بهبهان و در مجاورت مسجد مکتب المهدی یا در کوچه شهید قنبریان واقه شده اند.

منبع: تسنیم .میراث‌آریا

زیگورات چغارنبیل ...شکوه یک اثر باستانی

زیگورات دوراونتاش (آشوری: Dūr Untaš؛ ایلامی: Āl Untaš dNapiriša) که بیشتر با نام چُغازَنبیل شناخته می‌شود، نیایشگاهی باستانی است که حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد در تمدن ایلام ساخته شد. این زیگورات، بنای مرکزی محوطه باستانی به‌جای مانده از مجموعه‌ی ایلامی دوراونتاش است که نزدیک شوش در استان خوزستان قرار گرفته. چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان اولین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، در کنار زیگورات‌های کشف شده در میاندورود، برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی جهانی شناخته شده است.

محوطه تاریخی چغازنبیل شهری باستانی است که در قرن سیزده پیش از میلاد توسط پادشاه عیلامی ها بنا شد. این شهر از قسمت های مختلفی چون زیگورات، حصارها، دروازه ها، معابد، خانه های مسکونی، کاخ ها و سازه ی دفع آب تشکیل شده است و سه حصار بیرونی، میانی و درونی دارد. بخش مقدس شهر، زیگورات (کلمه ای اکدی که در بین النهرین و ایلام برای معابد چند طبقه ای استفاده می شده است)، نیایشگاهی باستانی است که بر روی تپه ای خاکی و در ساحل رودخانه ی دِز واقع شده است.

زیگورات چغازنبیل، نخستین ساختمان مذهبی ایران، در پنج طبقه و ارتفاع ۵۲ متر ساخته شده بود که اکنون تنها دو طبقه و نیم با ارتفاع ۲۵ متر از آن باقی مانده است. طبقه ی پنجم مرتفع ترین طبقه محسوب می شد و تنها کاهن ها و خانواده ی شاهی اجازه ی ورود به آن طبقه را داشتند، این طبقه جایگاه قراردادن خدای شهر شوش نیز به شمار می رفت.

این بنا با خشت و آجر ساخته شد و هدیه ی مردم شهر به دو تن از خدایان بزرگ عیلامی بود. بر روی دیوارهای معبد آجرهایی به خط میخی دیده می شود که همگی دارای متنی یکسان و بیانگر نام پادشاه و هدف او از ساخت این معبد است.

عکس: ایرنا /علی معرف

*فم‌تور خوزستان با حضور جمعی از راهنمایان استان مازندران اجرا شد.

علی خرازی دبیر انجمن راهنمایان گردشگری استان خوزستان و برنامه ریز فم تور در گفتگو با رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان با اعلام این خبر گفت:

این فم‌تور به منظور آشنایی با ظرفیت های گردشگری استان خوزستان از ۱۹ تا ۲۲ فروردین با مشارکت شرکت گردشگری اودیما از شهر نور مازندران، پیگیری آقای سعید صالح نیا راهنمای گردشگری و بازرس انجمن راهنمایان استان مازندران با حضور ۱۷ نفر از راهنمایان استان مازندران از شهرهای نور، چالوس، تنکابن ، رامسر و شهسوار برگزار شد.

علی خرازی در ادامه‌ گفت:

اقامت راهنمایان با مشارکت مجموعه هتل های سنتی طبیب و افضل با مدیریت جناب طبیب شوشتری انجام شد.
و طی چهار روز از جاذبه های شهرهای شوشتر، دزفول، همچنین سه برنامه دیدار با راهنمایان استان خوزستان در شهرهای شوشتر، دزفول و اهواز برنامه ریزی شد.
در شوشتر خانه تاریخی مقدم به مدیریت صادق خلیفه پذیرای میزبان دیدار راهنمایان مازندران که در این دیدار ابوالفضل مهدی پور و سمیرا جلودار از فعالان گردشگری و راهنمایان گردشگری حضور داشتند که در این دیدار راهنمایان باظرفیت های گردشگری شوشتر آشنا شدند.

در دزفول در خانه تاریخی قطب با پیگیری آرزو دفتری نایب رییس انجمن، با حضور آقای اکبری مدیر خانه قطب ؛ راهنمایان خانم دفتری، خانم رضاییان، آقای صالحی نژاد، خانم فرجی، آقای ولی زاده، آقای شهی زاده، آقای عرشیا و آقای شاهرکنی از اعضای راهنمایان گردشگری استان خوزستان جلسه ای تشکیل شد و به معرفی جاذبه های و ظرفیت های گردشگری شهر دزفولپرداختند.

در شهر شوش نیز راهنمایان مازندران مورد استقبال آقای بویری رییس پایگاه جهانی شوش و آقای عظیم کثیر از راهنمایان گردشگری شوش قرار گرفتند و راهنمایان با جاذبه های گرشگری شوش آشنا شدند‌‌‌و هدایای شامل بروشور و کتابچه به راهنمایان استان مازندران اهدا شد.

آخربن دیدار راهنمایان دو استان در خانه ماپار با حضور ابراهیم موسوی مدیریت مجموعه ماپار و اسد زاده مدیر داخلی صورت گرفت که از انجمن خوزستان آقای محمودی رییس انجمن، خانم زیلابی خزانه دار، استاد نظام پور، خانم اسکندری، خانم بوذرجمهری و خانم کارآزموده حضور داشتند. ضمن پذیرایی و تشکر از حضور راهنمایان آقای اشکان نظام پور هدایایی (شامل بروشور، کتابچه و سی دی های معرفی استان) را تقدیم راهنمایان مازندران کرد.

علی خرازی دبیر انجمن راهنمایان گردشگری استان خوزستان ضمن تشکر و قدردانی از معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان خوزستان و تمامی دوستان،همکاران گرامی و نیز بخش های خصوصی که در این برنامه همکاری کردند در پایان افزود:
در این سه جلسه بر همکاری بیشتر راهنمایان هر دو انجمن برای برگزاری تورهای گردشگری تاکید شد و همچنین به پیشنهاد آقای صالح نیا بازرس انجمن مازندران امکان سفر به این استان در قالب فم‌ تور در ماه های بعد میسر خواهد شد

هدف از اجرای این برنامه، افزایش آگاهی عمومی نسبت به جاذبه‌های گردشگری استان خوزستان، رونق اقتصادی بخش گردشگری و ایجاد بستر مناسب برای معرفی هرچه بهتر ظرفیت ‌های گردشگری استان خوزستان به گردشگران داخلی و خارجی بود..

دهکده تفریحی توریستی"زراس

روستای"زراس" ایذه خوزستان با توجه به طبیعت سبز و جنگلی، دریاچه‌ای کم نظیر و کوهستان‌های اطرافش جاذبه‌های گردشگری فراوانی را در خود جای داده است. پوشش گیاهی این منطقه سبب شده تا گونه‌های جانوری مختلفی، چون گرگ، روباه، شغال، کبک و بز کوهی، سنجاب ایرانی در این منطقه رویت شوند. دریاچه سد کارون (۳)، کوه‌های مرتفع منگشت، درختان بلوط، گردو، انار و انجیر، گل‌های شقایق، نرگس، کتیرا و…، اشکفت سلیمان، گورستان یا زیارتگاه شیر‌های سنگی شهسوار، کتیبه‌های سنگی کول فرح، قلعه تل (مرکز سرزمین بختیاری در دوره قاجار)، دشت سوسن، پل بلوطک، آبشار شیوند، پارک جنگلی بلوط بلند، تنگه قاسمی، بخشی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی این منطقه است.

کوهنوردی، تفریح‌های آبی، قایق‌سواری، اسکله تفریحی، موزه حیات وحش، ماهیگیری، دوچرخه‌سواری، اسب سواری، بومگردی، بازدید از بنا‌های تاریخی، نمایشگاه گل و گیاه از تفریح‌های در دسترس گردشگران است. این دهکده گردشگری دارای سوییت‌های اجاره‌ای کنار دریاچه، ویلا‌های مجهز و هتل چهار ستاره است.

عکاس : محمد بن رشیدی|

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر یکی از مهمترین و باارزش‌ترین سازه‌های تاریخی این شهر گردشگری در استان خوزستان است. قدمت این سازه که مجموعه‌ای بهم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی، شامل پل‌های سنگی، بند‌های طویل، آسیاب‌های بزرگ، آبشار‌های زیبا، کانال‌های دستکند و تونل‌های عظیم هدایت آب است؛ به دوران ساسانیان باز می‌گردد و با سیستم فوق العاده خود، به صورت مجموعه‌ای واحد از این آثار مهندسی باستانی، تاکنون پابرجا مانده است و در این سیستم شگفت انگیز خود، هدایت آب رودخانه کارون را بر عهده دارد. این بنای تاریخی که با معماری شگفت انگیز منظور بهره گیری بیشتر از آب ساخته شده بوده؛ به عنوان دهمین اثر ملی ایران، ثبت فهرست میراث جهانی یونسکو و یکی از اعجاب برانگیز‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان است.

عکاس : پیمان حمیدی پور/میزان

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشترمیزبان گردشگران نوروزی 1404

سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شدند. در این مجموعه بزرگ، سازه های آبی شوشترآسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب، همچنین سیکا (محلی برای استراحت و تفریح) بسیار جالب‌توجه هستند. سازه‌های آبی شوشتر از سوی سازمان یونسکو به‌عنوان شاهکاری از نبوغ و خلاقیت بشری شناخته شده‌اند.

عکس:خلیل موسوی/مهر

حضور گردشگران نوروزی در کلیسای کاراپت آبادان

يكي از جاذبه‌هاي گردشگري جنوب خوزستان مجاورت مسجد و كليساي آبادان است كه جلوه‌اي بارز از احترام متقابل پيروان اديان الهي را به تصوير كشيده است.
كليساي سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده است؛ اين كليسا در زمان جنگ تحميلي آسيب ديد، و از سوي ستاد بازسازي مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲ به عنوان يكي از آثار ملي ايران به ثبت رسيد.
اين روزها اگرچه به خاطر اندك بودن تعداد مسيحيان در آبادان آييني در اين كليسا برگزار نمي‌شود، اما اين كليسا بزرگترين تالار اجتماعات ارامنه مقيم آبادان محسوب مي‌شده است.
بر اساس اسناد، اين كليسا نخستين كليساي ارامنه آبادان در عصر حاضر محسوب نمي‌شود، بلكه پيش از احداث اين كليسا در آبادان دو كليساي ديگر نيز وجود داشته‌ است..

کلیسا و مسجد دیوار به دیوار هم یکی از جاذبه‌های گردشگری و میراث فرهنگی جنوب خوزستان است که جلوه‌ای بارز از احترام متقابل پیروان ادیان الهی را به تصویر کشیده است.
کلیسای قاراپت مقدس آبادان همجوار با مسجد امام موسی کاظم(ع) معروف به مسجد بهبهانی ها است و آبادان تنها مکانی است که در آن کلیسا و مسجد دیوار به دیوار در همسایگی هم هستند و تصویری از احترام متقابل میان پیروان ادیان مختلف الهی و از زیباترین جلوه های گفت و گوی تمدن ها را به تصویر کشیده است. در واقع آبادان تنها نقطه ای از ایران است که در آن کلیسا و مسجد همسایه هستند.

وقتی با دقت به گوشه و کنار خیابانها و مناطقی مثل زند و بریم آبادان نگاه بیندازید، می توان به وضوح بناهایی را دید که نشان از وحدت اقوام ساکن آن داشته و دارد. ساکنانی که با خوبی و خوشی در کنار یکدیگر زندگی می کنند و آئین های اعتقادی خود را نیز برپا می دارند.

کلیسای سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده و اگرچه این کلیسا در زمان جنگ تحمیلی آسیب، از سوی ستاد بازسازی مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

عکس:فرید محمودی/فارس

سازه‌های آبی تاریخی جهانی شوشتر تماشاگه تاریخ

اینجا تماشاگه تاریخ است. گردشگران نوروزی به اینجا که می‌رسند از هر آبشارش تاریخی زنده را به چشم خود تماشا می‌کنند. به سازه‌های آبی تاریخی شوشتر که پا می‌نهی در پیچ‌وخم هر سازه‌اش نشانی از زندگی نیاکانی هوشمند و فرهیخته می‌بینی که امروز تو را می‌دیده‌اند و فردایی پرشکوه را برایت رقم زده‌اند. به آبشارهای شوشتر که می‌رسی به حرمت این تاریخ تابناک آهسته گام بردار و زمزمه رودهایش را سراپا گوش باش.

عکس : سپیده سلمان وندی

طبیعت روستای زراس

روستای زراس همچون نگینی در دل زاگرس و نزدیکی سد کارون سه واقع شده است. و حدودا ۳۹ کیلومتر با آن فاصله دارد.

وجود مناظر بینظیر زیبا و سرسبز زاگرس یکی از لذت‌های وصف ناپذیر است. بهار بهترین زمان برای سفر به این منطقه است چرا که چشمه‌سارهای پرآب، درختان سرسبز و هوای مطبوع آن در کنار چشم انداز بینظیری که از زاگرس دارد با آن جنگل‌های متراکم بلوطش، تجربه‌ای بینهایت زیبا از سفر به این منطقه را به شما میدهد.

مسیر رسیدن به این روستا به قدری زیبا است که بی هیچ وجه در مسیر خسته نخواهید شد. با رسیدن به روستای زراس با طبیعتی اعجاب‌انگیز مواجهه خواهید شد.

این منطقه با دریاچه‌ای صاف، کوهستان‌های پوشیده از سبزه و هوای پاک، فرصتی منحصر به فرد برای استراحت و تفریح ارائه می‌دهد. زراس با امکانات متنوعی مانند قایق‌سواری، پیاده‌روی در طبیعت و کمپینگ، هر سال گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند.

عکس:فرید محمودی/فارس