راهنمای محلی خوزستان

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر یکی از مهمترین و باارزش‌ترین سازه‌های تاریخی این شهر گردشگری در استان خوزستان است. قدمت این سازه که مجموعه‌ای بهم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی، شامل پل‌های سنگی، بند‌های طویل، آسیاب‌های بزرگ، آبشار‌های زیبا، کانال‌های دستکند و تونل‌های عظیم هدایت آب است؛ به دوران ساسانیان باز می‌گردد و با سیستم فوق العاده خود، به صورت مجموعه‌ای واحد از این آثار مهندسی باستانی، تاکنون پابرجا مانده است و در این سیستم شگفت انگیز خود، هدایت آب رودخانه کارون را بر عهده دارد. این بنای تاریخی که با معماری شگفت انگیز منظور بهره گیری بیشتر از آب ساخته شده بوده؛ به عنوان دهمین اثر ملی ایران، ثبت فهرست میراث جهانی یونسکو و یکی از اعجاب برانگیز‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان است.

عکاس : پیمان حمیدی پور/میزان

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشترمیزبان گردشگران نوروزی 1404

سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شدند. در این مجموعه بزرگ، سازه های آبی شوشترآسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب، همچنین سیکا (محلی برای استراحت و تفریح) بسیار جالب‌توجه هستند. سازه‌های آبی شوشتر از سوی سازمان یونسکو به‌عنوان شاهکاری از نبوغ و خلاقیت بشری شناخته شده‌اند.

عکس:خلیل موسوی/مهر

حضور گردشگران نوروزی در کلیسای کاراپت آبادان

يكي از جاذبه‌هاي گردشگري جنوب خوزستان مجاورت مسجد و كليساي آبادان است كه جلوه‌اي بارز از احترام متقابل پيروان اديان الهي را به تصوير كشيده است.
كليساي سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده است؛ اين كليسا در زمان جنگ تحميلي آسيب ديد، و از سوي ستاد بازسازي مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲ به عنوان يكي از آثار ملي ايران به ثبت رسيد.
اين روزها اگرچه به خاطر اندك بودن تعداد مسيحيان در آبادان آييني در اين كليسا برگزار نمي‌شود، اما اين كليسا بزرگترين تالار اجتماعات ارامنه مقيم آبادان محسوب مي‌شده است.
بر اساس اسناد، اين كليسا نخستين كليساي ارامنه آبادان در عصر حاضر محسوب نمي‌شود، بلكه پيش از احداث اين كليسا در آبادان دو كليساي ديگر نيز وجود داشته‌ است..

کلیسا و مسجد دیوار به دیوار هم یکی از جاذبه‌های گردشگری و میراث فرهنگی جنوب خوزستان است که جلوه‌ای بارز از احترام متقابل پیروان ادیان الهی را به تصویر کشیده است.
کلیسای قاراپت مقدس آبادان همجوار با مسجد امام موسی کاظم(ع) معروف به مسجد بهبهانی ها است و آبادان تنها مکانی است که در آن کلیسا و مسجد دیوار به دیوار در همسایگی هم هستند و تصویری از احترام متقابل میان پیروان ادیان مختلف الهی و از زیباترین جلوه های گفت و گوی تمدن ها را به تصویر کشیده است. در واقع آبادان تنها نقطه ای از ایران است که در آن کلیسا و مسجد همسایه هستند.

وقتی با دقت به گوشه و کنار خیابانها و مناطقی مثل زند و بریم آبادان نگاه بیندازید، می توان به وضوح بناهایی را دید که نشان از وحدت اقوام ساکن آن داشته و دارد. ساکنانی که با خوبی و خوشی در کنار یکدیگر زندگی می کنند و آئین های اعتقادی خود را نیز برپا می دارند.

کلیسای سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده و اگرچه این کلیسا در زمان جنگ تحمیلی آسیب، از سوی ستاد بازسازی مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

عکس:فرید محمودی/فارس

سازه‌های آبی تاریخی جهانی شوشتر تماشاگه تاریخ

اینجا تماشاگه تاریخ است. گردشگران نوروزی به اینجا که می‌رسند از هر آبشارش تاریخی زنده را به چشم خود تماشا می‌کنند. به سازه‌های آبی تاریخی شوشتر که پا می‌نهی در پیچ‌وخم هر سازه‌اش نشانی از زندگی نیاکانی هوشمند و فرهیخته می‌بینی که امروز تو را می‌دیده‌اند و فردایی پرشکوه را برایت رقم زده‌اند. به آبشارهای شوشتر که می‌رسی به حرمت این تاریخ تابناک آهسته گام بردار و زمزمه رودهایش را سراپا گوش باش.

عکس : سپیده سلمان وندی

حمام کُرناسیون دزفول.

حمام کرناسیون در محله کرناسیون در فاصله‌ی ۳ دقیقه‌ای پل جدید دزفول بین بلوارهای شریعتی و قاضی، نزدیک خیابان ساحلی قرار گرفته است. این حمام در دوره قاجار ساخته شده و سال ۱۳۸۵ مرمت آن به‌پایان رسید.

محله‌ای که اکنون به کرناسیون مشهور است، محل اسکان عشایری بوده که از کوه کرناس به این‌جا کوچ می‌کردند. کوه کرناس نزدیک شهر و در شمال دزفول قرار دارد. با تغییر سبک زندگی، این مردم به طور ثابت در محله‌ی کرناسیون ماندند و زندگی کردند.

حمامی که در دوره قاجار در این محله ساخته شده و سال‌ها مورداستفاده‌ی مردم بوده، اکنون به یکی از جاذبه‌های گردشگری دزفول تبدیل شده است.

معمار این حمام که ۸۸۹ مترمربع مساحت دارد، استاد معزی بوده است. حمام کرناسیون نمای بیرونی ساده و آجری دارد که بازدیدکنندگان را به راهروی ورودی می‌رساند. اما بازدید از حلقه چاه کنار ورودی را نباید فراموش کرد. این چاه به قنات‌هایی وصل بوده که به رودخانه‌ی دز راه داشتند و به این ترتیب آب حمام را تامین می‌کرده است.

ورودی موزه شامل نمایش یک حمام قدیمی و مشاغل وابسته به آن مانند جاجیم بافی، نمدبافی، خراطی، آهنگری و مسگری و نیز نمایش یک خانه قدیمی در دزفول است.کشاورزی سنتی دزفول را در ورودی گرم خانه حمام می بینیم و در بخشهایی مبانی گرمخانه نسخه های خطی، اسناد و مدارک مالی واشیاء و زیورآلات در معرض دید قرار دارد و در انتهای گرمخانه نیز مراسم سنتی عروسی دزفول به نمایش گذاشته شده است.

طراحی سقف حمام دیدنی است و توجه گردشگران را به خود جلب می‌کند. ضمن این‌که امکان بازدید از بام بنا وجود دارد.

بازدید از حمام کرناسیون در روزهای هفته و در دو نوبت صبح و عصر امکان‌پذیر است. البته این مجموعه دوشنبه‌ها تعطیل است.

عکس:امین نظری/ایسنا

قایق سواری در کارون

جنوب کشور ما با همه زیبایی ها و جاذبه هایی که دارد، از جمله مناطقی است که هر ساله مورد توجه گردشگران قرار می گیرد، به گونه ای که معمولا در شهرهای استان خوزستان مانند اهواز، شوشتر و خرمشهر در تعطیلات نوروز و حتی غیر از آن، شاهد حضور گسترده مسافران در ساحل رودخانه کارون برای لنج و قایق سواری خواهید بود. چرا که یکی از زیباترین و لذت بخش ترین تفریحات برای گردشگران همین قایق سواری و لنج سواری بشمار می رود.

یکی از تفریحاتی که می توان در استان خوزستان انجام داد قایق سواری در رود کارون است. هر سال گردشگرانی که به اهواز سفر می کنند قایق سواری بر روی کارون را از تفریحات به یاد ماندنی می دانند. رود کارون پرآب ‌ترین و بزرگ‌ ترین رودخانه ایران است. این رود که در سنگ نوشته‌ های باستانی کرن، کرنک و کوهرنگ نیز نامیده شده است، مهد اولین تمدن ‌های بشری در ایران بوده است.

عکس: محمد آهنگر

محوطه باستانی شوش

شهر شوش با وجود آثار باستانی متعدد علاوه بر زیبایی‌های چشم نوازش از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. در این میان قلعه شوش اکروپل با قدمتی بیش از ۱۲۰ ساله یکی از بناهای بسیار جذاب این شهر بشمار می‌رود. نکته قابل توجه در رابطه با این بنا، استفاده از برخی مصالح تاریخی همچون آجرهای کاخ داریوش هخامنشی و آجرهایی با خط میخی حک شده بر رویشان از زیگورات چغازنبیل، برای ساخت این بنا است، به همین علت بسیاری از افراد در باره تاریخ دقیق ساخت بنا دچار اشتباهاتی شده و آن را بسیار قدیمی و باستانی می پندارند. هدف از ساخت قلعه آکروپل فراهم آوردن مکانی برای سکونت باستان شناسان فرانسوی و ایجاد محوطه ای برای حفظ آثار کشف شده بود تا بتوانند به راحتی در باره آثار تاریخی پژوهش انجام دهند. چندی بعد این تفکر به دست باستان شناس فرانسوی، ژاک دمورگان، در سال ۱۸۹۸ میلادی عملی شد. قلعه آکروپل با شماره ثبت ۳۹۸۳ در ۱۰ مهر ماه سال ۱۳۸۰ به ثبت میراث ملی ایران در آمد و سالانه پذیرای گردشگران بسیاری از سراسر دنیا است.

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر میزبان گردشگران نوروزی ۱۴۰۴

«سازه‌های آبی تاریخی شوشتر» از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری و مهندسی ایران کهن، در تعطیلات نوروز ۱۴۰۳ پذیرای گردشگران و مسافران بسیاری بود. این مجموعه منحصر به فرد، تحت نام «سیستم آبی تاریخی شوشتر» نیز شناخته می‌شود و شامل ۱۳ بنای تاریخی مرتبط به هم است.

این آثار شامل پل‌ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌های دست‌ساز و تونل‌های عظیم هدایت آب بوده و به عنوان یکی از موارد ثبت‌ شده در فهرست میراث جهانی یونسکو جایگاه ویژه‌ای دارد

سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر در اولین روز از سال نو

شهرستان شوشتر یکی از مقصدهای گردشگران و مسافران است چرا که وجود سازه‌های آبی در شوشتر و داشتن سیستم آبیاری قدمتی به درازای تاریخ ایران سبب شده که مردم بسیاری از این آثار دیدن کنند؛ سازه‌های آبی شوشتر از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی شناخته شده در عصر پیش از انقلاب صنعتی در جهان است و از سوی سازمان یونسکو «سازه های آبی شوشتر، شاهکار نبوغ و خلاقیت» نامیده شده است.

سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی برای استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند.

در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است.

با این‌که تاریخچه ساخت سازه آبی شوشتر به دوران هخامنشی می‌رسد اما اغلب برنامه‌های نوسازی و ‏توسعه این بنا در قرن سوم میلادی و در عهد ساسانیان اجرا شده است. کارگرانی که این مجموعه سترگ را ‏بنا کرده‌اند، سربازهای رومی بوده‌اند که پس از شکست والرین، امپراتور روم از شاپور یکم، شاهنشاه ‏ساسانی به اسارت درآمدند. طبق نقل تاریخ، فرمانروای ساسانی دستور داد با نیروی کار سربازان اسیر ‏رومی، سازه آبیاری عظیمی با یک آبراهه و دو بند بنا شود تا با استفاده از آن، جریان آب این دیار ‏کنترل شود.

مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر با توجه به زمان ساخت از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان است. این شاهکار مهندسی هم در ایران و هم در جهان بی‌نظیر است. با توجه به اهمیت شهر شوشتر در برهه‌هایی از تاریخ و توجه ویژه به احداث تأسیسات آبی در این منطقه که از فنون مهندسی پیچیده‌ای سود می‌جوید، ما را در نتیجه نهایی مصمم می‌کند که احداث آسیاب‌ها را متعلق به دوران کهن و حتی هم عصر با ساسانیان بدانیم. مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر در سال ۱۳۷۷ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۱۸۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

همچنین مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران به کمیته میراث جهانی یونسکو معرفی شد و در نشست سالانه اعضای این کمیته در سال ۲۰۰۹ با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت جهانی رسید.

آسیاب‌های آبی دزفول در اولین روز سال نو

آسیاب‌های آبی دزفول یکی از آثار ارزشمند تاریخی شهرستان دزفول به شمار می‌روند و به شماره ۳۹۸۴ در ردیف آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

این آسیاب‌ها دارای مالکیت خصوصی بوده که به آسیابان به اصطلاح محلی لُوینه می‌گفتند.

تعداد آسیاب‌ها در دوره‌ صفویه حدود ۵۰ تا ۶۰ عدد بود که بخشی از آنها در اثر سیلاب‌های فصلی تخریب شدند. آسیاب‌های آبی دزفول در بخش‌های مختلف رودخانه دز قرار دارند. بخشی از آنها به فاصله حدود ۸۰۰ متر از سد تنظیمی (دزفول) و در جنوب تفریحگاه ساحلی دز، بخشی در زیر پل جدید (دوم) دزفول و بخشی دیگر نیز در کنار پل قدیم این شهرستان ساخته شده‌اند. پیشینه تاریخی آسیابهای آبی دزفول در ارتباط با پل قدیم (دزفول) بوده که به دوره ساسانیان باز می گردد اما عمده آثار موجود از آسیاب‌ها که در سه بخش از رودخانه موجود است به دوره تاریخی صفویه و قاجاریه باز می گردد.

این سازه‌ها از مصالحی چون قلوه سنگ رودخانه ایی، آجر و با ملات ساروج ساخته شده اند.شکل معماری آسیاب‌ها برگرفته از سبک معماری بومی شهرستان دزفول بوده و به صورت یک مجموعه به هم پیوسته ساخته شده و به هم مربط هستند.

بقعه تاریخی شاه رکن الدین دزفول

بقعه شاه رکن الدین ، زیارتگاه تاریخی و باستانی با معماری زیبا و منحصر بفرد مقصد زائران و گردشگران از خوزستان و سایر نقاط کشور است .

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، بقعه شاه رکن‌الدین دزفول یکی از مکان‌های زیارتی تاریخی کشورمان می‌باشد که دارای معماری خاص و زیبایی است که نه تنها به عنوان یک مکان مذهبی، بلکه به عنوان نمادی از تاریخ و فرهنگ غنی این سرزمین شناخته می‌شود.

این بقعه در محله‌ای شاه رکن الدین واقع در خیابان آیت الله طالقانی کوچه شهید دیانتی واقع شده است. گنبد این مقبره، نیلگون و مخروطی شکل با چهارده ضلع می‌باشد. در بالای درجنوبی آن پلکان، خواجه‌نشین و طاق نمایی وجود دارد که بر بالای آن دو گلدسته بنا گردیده‌است.

این مجموعه شامل آرامگاه، مسجد، مدرسه و حمام است و همچنین آورده شده‌است که ساختمان گلدسته‌ها در دوره قاجاریه ساخته شده و بنای بقعه و گنبد مربوط هم به دورهٔ تیموریان در زمان سلطنت شاهرخ میرزا فرزند امیر تیمور نسبت داده می‌شود.

شاه رکن‌الدین، به عنوان یکی از شخصیت‌های بزرگ تاریخ اسلام، در دل مردم دزفول و حتی فراتر از آن، جایگاه ویژه‌ای دارد. او نه تنها به عنوان یک عالم و عارف، بلکه به عنوان یک راهنما و مشوق در مسیر معنوی زندگی شناخته می‌شود. مردم با عشق و احترام به این بقعه می‌آیند تا از برکات آن بهره‌مند شوند و دعا‌های خود را در این مکان مقدس به درگاه خداوند تقدیم کنند.

در روز‌های خاص، این بقعه مملو از زائرانی است که با دل‌های پر از امید و آرزو به اینجا می‌آیند. صدای دعا و نیایش در فضا طنین‌انداز است و حس همبستگی و اتحاد را در دل‌ها زنده می‌کند. اینجا جایی است که می‌توان با خود و خداوند خلوت کرد و از دغدغه‌های روزمره فاصله گرفت.

عکاس : محسن حقانی

دزفول شهر آب و آجر.. شهری از دل گذشته

بافت تاریخی دزفول، جایی که آب و آجر در هم تنیده‌اند، به عنوان یک میراث فرهنگی زنده و پویا، همچنان تاریخ این شهر را روایت می‌کنند. در این بافت، جریان آب که از دیرباز به عنوان منبع حیات و ارتباط‌دهنده‌ی انسان‌ها با طبیعت شناخته شده، در کنار آجرهایی که نماد معماری ایرانی هستند، در هم می‌آمیزند تا داستانی از هنر، زندگی و تاریخ را برای نسل‌های آینده به ارمغان بیاورند. این ترکیب منحصر به فرد از آب و آجر، هویت دزفول را شکل داده و همچنان در کوچه‌ها و بناهای تاریخی این شهر جریان دارد.

عکس:میلاد حمادی../مهر

نیایشگاه باستانی چُغازَنبیل

در اوايل سال ۱۹۳۵ میلادی نیروهای شركت نفت ايران و انگليس در بازديد هاي هوايي خود متوجه تپه اي عظيم میان دو حصار در نزديكي رودخانه دز شدند و وجود اين تپه را به اطلاع هيئت باستان شناسي فرانسوي كه در شوش مستقر بودند، رساندند. پس از آن يكي از زمين شناسان نيوزلندي اين شركت، به نام براون (Brown) بر بالاي تپه رفته که چندين آجر كتيبه دار توجه او را جلب كرد. پس از اين واقعه توجه باستان‌شناسان فرانسوي به اين محوطه معطوف مي شود. در ۲۱ فوريه ۱۹۳۵ اولين بازديد باستان شناسان از اين محوطه روي داد و دو نفر از اعضاي هيئت باستان شناسي فرانسوي به نام های ون در ميير (R. P. Van der Meer) و لوئيس لوبرتون (Louis Le Breton) براي بازديد به اين محوطه رفته و چندين قطعه آجر نوشته كه به نام پادشاه اونتاش گال یا اونتاش ناپیریشا اشاره كرده بود، به همراه خود به شوش آوردند. به اميد كسب اطلاعات بيشتر، دكتر اون والا (Dr. J. M. Unvala) همراه با چندين كارگر به چغازنبیل رفته، اطراف پشته را بررسی کرده و چندين آجر كتيبه دار ايلامي، يك قطعه از آجرهای كتيبه دار سامي، قطعاتي از يك پنل تزئيني كه نام اونتاش گال را نشان مي دهد، از سطح محوطه جمع مي نمايد

محوطه چغازنبیل در مختصات جغرافیایی 39 S 265895m E, 3544110m N در دشت خوزستان و در فاصله حدود 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر شوش است. نام “چغازنبیل” از آن جهت انتخاب شده است که بلندترین و بارزترین بنای موجود در محوطه که زیگورات آن است، قبل از کاوش به صورت یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برگشته دیده می‌شد. محوطه چغازنبیل در واقع یک شهر به جا مانده از دوره ایلام و به وسعت صد هکتار است.

ایلام نام تمدن باستانی است که از حدود ۲۹۰۰ پیش از میلاد تا ۶۴۶ پیش از میلاد در پهنه گسترده‌ای از غرب تا جنوب‌ غرب و جنوب ایران کشیده شده است. این تمدن متشکل از شاهک‌ نشینانی در دو نوع زیستگاه کاملا متفاوت یعنی ارتفاعات و دشت های جلگه‌ای زاگرس بوده است که در هر مقطع زمانی یکی از این خوانین یا شاهک‌ نشینان این مناطق به قدرت رسیده‌ اند. اغلب شاهان ایلام به خود لقب “شاه انشان و شوش“ داده‌اند. این دو شهر دو مرکز مهم ایلامیان، یکی در ارتفاعات (انشان) و دیگری در دشت‌ های جلگه‌ ای (شوش) است. باستان‌ شناسان تمدن ایلام را با توجه به وقایع سیاسی به سه دوره ایلام قدیم، ایلام میانه و ایلام جدید تقسیم می‌کنند. چغازنبیل در دوره ایلام میانه تاسیس شده است.

این شهر در زمان حیات به زبان ایلامی “ال- اونتاش“ و به زبان اکدی به “دور اونتاش“ شناخته می‌شده است. این شهر به دستور اونتاش ناپیریشا یکی از پادشاهان مقتدر عیلامی بنا شده ، به همین دلیل آن را ال اونتاش یعنی شهر یا قلعه اونتاش می‌خواندند. اوج رونق ساخت و ساز در شهر دوراونتاش در زمان بيست سال سلطنت اونتاش ناپيرشا یعنی از ۱۳۲۰ الی ۱۳۰۰ پیش از میلاد بوده است، اگرچه پس از مرگ وي از رونق شهر كاسته مي‌شود ولي همچنان ساخت و سازهايي غير سلطنتي و پرستش معابد در آن صورت گرفته است.

شهر اونتاش یک شهر سلطنتی و مذهبی است، از آن جهت سلطنتی که کاخ‌ های به جا مانده از آن مخصوص اشراف ایلامی ساخته شده است و از آن جهت مذهبی که دارای معابد مختلفی برای خدایان مختلف ایلامی است. اونتاش ناپیریشا در ساخت شهر دستور داده که برای هر دو دسته خدایان ایلامی مورد پرستش مردم ساکن در ارتفاعات و مردم ساکن در دشت‌ ها، معابدی برپا شود و معبد اصلی شهر که همان زیگورات شهر است، برای پرستش دو خدای اینشوشینک (مهم‌ترین خدای ساکنین دشت خوزستان) و نپیریشا (مهم‌ترین خدای ساکنین ارتفاعات) ساخته شده است، از اینرو بسیاری از باستان‌ شناسان معتقدند هدف اونتاش ناپیریشا در ساخت این شهر اتحاد بین مردم ساکن ارتفاعات و مردم ساکن دشت‌ بوده است.

شهر از سه حصار تو در تو ساخته شده است که در فاصله بین هر دو حصار، فضاهای تخصصی و ساخت و سازهای مخصوص به خود را دارد. آنچه تا کنون از کاوش‌های باستان‌ شناسی مشخص است، در بخشی از فاصله بین حصار بیرونی و حصار میانی، محله شاهی قرار دارد که کاخ‌ها و ورودی مجلل و معبد مخصوص به خود را دارد. در فاصله حصار میانی تا حصار درونی، محله تمنوس یا محوطه مقدس قرار دارد که معابدی برای خدایان مختلف برپا شده است. در حصار درونی نیز زیگورات به عنوان بلندترین و شاخص ترین بنای شهر ساخته شده است. در صحن زیگورات انواع اجزای معماری با جزئیات فراوان مانند سکوها و طاق‌ ها، آجرفرش‌ و معابد دیگر قرار دارند. سیستم دفع آب از سطح بناها و کل شهر از دیگر جلوه‌های نبوغ معماری و طراحی شهر است.

چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان نخستین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، در کنار زیگورات‌های کشف شده در میان رودان، برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی جهانی شناخته شده است. خاورشناسان چغازنبیل را قدیمی‌ترین ساختمان مذهبی شناخته شده در ایران می‌دانند.

عکس:مهدی مریزاد/برنا نیوز

منبع:سایت پایگاه میراث جهانی چغازنبیل محوطه تاریخی و موزه هفت تپه

باغ موزه آبادان

باغ موزه دفاع‌ مقدس آبادان یکی از بزرگترین موزه‌های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار و در محله بریم و همجواری با اروندرود و «فاو» عراق واقع است. این باغ موزه دارای آثار بکر و دست‌نخورده از عملیات‌های دفاع مقدس بوده و مزار هشت شهید گمنام در آن قرار دارد.

موزه دفاع مقدس آبادان یکی از بکرترین و بزرگترین موزه های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار که در منطقه بریم و با نام قدیمی نخلستان مطرح بود اکنون به واسطه دفاع و مقاومت مردمی این قسمت را به عنوان موزه دفاع مقدس آمادان و همچنین موزه جنگ پالایشگاه آبادان مورد نظر قرار گرفته است این مکان در صفر مرزی واقع در غرب آبادان همجوار با رودخانه اروند و مقابل شهر سیبه عراق قرار گرفته است.

این مجموعه بی نظیر در همجواری باشگاه انکس و نسب آبادان و همچنین در همجواری اروند صغیر و جزیره مینو نیز واقع گردیده است که به نوبه خود نه تنها می تواند جهت رایانه نور بلکه مهمان های نوروزی و همچنین جهت اربعین امام حسین علیه السلام قرار گیرد.

سوله ترکش خورده که یکی از بی نظیر ترین یادمان های باقی مانده از دفاع مقدس جنگ که نشانه مقاومت مردم آبادان را نیز در این سوره ترک خورده نشان می‌دهد. این سوله از سمت دیوارها و سقف و حتی روی زمین نشانه‌های جنگ و مقاومت مردم را در خود جای داده است

موزه دفاع مقدس آبادان دارای بزرگترین پارکینگ و امکانات گردشگری از لحاظ موقعیت مکانی دارای اهمیت می باشد‌. و حتی می توان به عنوان گردشگریهای روستایی. راهیان نور دانش آموزی و دانشجویی مورد استفاده قرار گیرد لازم به ذکر است که این مکان از لحاظ میراثی نیز مورد اهمیت و همچنین ثبت ملی گردیده است

عکس:ایکنا

پل ساسانی دزفول

پل قدیم دزفول مهم‌ترین اثر تاریخی دزفول است. این پل که دو منطقه شرقی و غربی دزفول را به هم وصل می‌سازد، در حقیقت یکی از راه‌های رابط منطقه جندی شاپور و سرزمین بین‌النهرین بوده، که به دستور شاپور اول ساسانی پس از پیروزی بر امپراتوری بیزانس در نبرد ادسا ساخته شده است.این پل بر روی پایه‌های پلی به جا مانده از دوره ساسانی بنا شده و در دوره‌های عضدالدوله دیلمی، صفوی و قاجار بازسازی شده است. این پل دارای ۱۴ دهانه است و آب رودخانه دز از زیر آن عبور می‌کند.

پل قدیم دزفول از معدود پل های تاریخی دنیا بود که عبور و مرور خودروها بر روی آن انجام می‌شد.

این ترددها میتوانست به تخریب تدریجی و سست کردن پایه‌ها و نابود شدن پل بی انجامد. از سال‌ ۱۳۸۹ تردد خودروها بر روی این پل باستانی متوقف شد و هم‌اکنون فقط گذر با پای پیاده از روی آن مجاز است.

عکس:امین نظری/ایسنا

سوسن سرخاب اندیکا؛ قطعه‌ای از بهشت پنهان خوزستان

منطقه گردشگری سوسن سرخاب یکی از زیباترین و بکرترین مناطق بخش چلو شهرستان اندیکا در خوزستان است که در فاصله ۷۰ کیلومتری از شهر قلعه خواجه و ۱۵ کیلومتری تاراز قرار دارد. این منطقه کوهستانی با طبیعت بی‌نظیر خود به‌عنوان یکی از مقصدهای مهم گردشگری استان شناخته می‌شود.

به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، از جمله جاذبه‌های اصلی سوسن سرخاب می‌توان به چشمه‌ها و آبشارهای خروشان با آبی سرد و زلال اشاره کرد که در میان طبیعت سرسبز منطقه جریان دارند و فضایی آرامش‌بخش را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کنند.

این منطقه همچنین دارای باغ‌های متنوع شامل انار، انگور، انجیر و گردو است که مناظر زیبایی از باغات روستایی و کشاورزی را به نمایش می‌گذارد.علاوه بر این، سایه‌سار درختان کهنسال در کنار مناظر چشم‌نواز طبیعی، فرصت‌های فراوانی برای تفریح و گردش فراهم کرده است. طبیعت بکر و مناظر ییلاقی این منطقه، به‌ویژه در فصول گرم سال، محلی ایده‌آل برای علاقه‌مندان به طبیعت و کوهنوردی است.منطقه سوسن سرخاب به‌عنوان یک مقصد گردشگری مهم، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری طبیعی و اکوتوریسم دارد.

این منطقه به‌دلیل آب‌وهوای مطبوع و مناظر طبیعی منحصر به فرد، می‌تواند محلی برای جذب گردشگران داخلی و حتی خارجی باشد. فراهم‌سازی زیرساخت‌های مناسب گردشگری مانند اقامتگاه‌ها، مسیرهای کوهنوردی و امکانات رفاهی می‌تواند به رونق بیشتر این منطقه کمک کند.

قبرستان ارامنه در آبادان

از زمان پیدایش آبادان قومیت‌ها و ادیان زیادی در آن ساکن شدند که یکی از این ادیان ارامنه بودند و قبرستانی را در این شهر به خود اختصاص دادند.

اولین دسته مهاجرین ارامنه برای کار در پالایشگاه ابادان در ۱۹۱۲ به شهر وارد شدند و در زمانه جنگ جهانی اول جمعیت آنان فزونی گرفت. یکی از مشکلات مدیران پالایشگاه در بکارگیری کارگران ارمنی و ترک اختلاف فیمابین آنان بود که تا پایان سال ۱۹۲۱ ادامه داشت. پس از آن موانع استخدامی‌برطرف شد و دسته‌‌‌های جدید ارامنه به ابادان وارد شدند.

ارامنه از شهرهای مختلف ایران و ارمنستان وارد ابادان شدند. جمعیت آنان در سال ۱۹۳۲ میلادی در پالایشگاه بیش از دویست نفر بود. همزمان شماری دیگر از آنان در سطح شهر به کارهای مکانیکی و فروشندگی و تعمیرات خودرو اشتغال داشتند.

قبرستان حدود هزار و پانصد مترمربع مساحت دارد. در محدوده این قبرستان حدود سیصد و بیست مقبره وجود دارد. مشخصات روی قالب‌های سیمانی و عموماً به خط و زبان ارمنی نوشته‌‌ شده است.

شماره‌هایی که با رنگ روی یکایک مقابر زده شده است حاکی از این است که ظاهراً، یکبار توسط شورای خلیفه‌گری ارامنه از آنها گزارش و آماربرداری شده است.

**قبرستان ارامنه مربوط به دوره پهلوی اول در شهرستان آبادان واقع شده که در تاریخ ۱۰ دی سال ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و نیاز جدی به توجه جهت حفظ و نگه داری توسط مسولین امر را دارد**

آدرس :در جنوب شرقی آبادان، جنب تانک فارم چسبیده به بلوار شهید علی عیسی‌زاده قرار دارد.

.عکاس:فریدحمودی/فارس

منطقه تفریحی و گردشگری علی کله دزفول

علی کله، یک منطقه تفریحی و گردشگری در امتداد رودخانه دز در دزفول است و سد تنظیمی دزفول هم در این منطقه روی رودخانه ساخته شده است. این منطقه در همه سال پذیرای گردشگران از همه جای خوزستان است اما در فصل گرم، بیشتر محلی برای تفریح و شنای جوانان و خانواده‌ها است تا از گرمای هوا تنی به آب خنک دز بزنند.

بسیاری از کودکان دزفول هم شنا را در حاشیه همین منطقه یاد می‌گیرند هر چند مسئولان امدادی همواره نسبت به خطر غرق‌شدگی با توجه به سرعت زیاد آب و عمق رودخانه هشدار می‌دهند.

عکس :امین نظری /ایسنا

چرا شوشتر شهر ‌سازه‌های‌ آبی‌ ـ تاریخی جهان، گردشگری آبی ندارد؟

این سوال وجود دارد که چرا شوشتر با برخورداری از سازه‌های آبی ثبت جهانی در یونسکو گردشگری آبی ندارد؟

سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر مجموعه‌ای به هم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی شامل پل‌ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌های دست‌کند و تونل‌های عظیم هدایت آب است. این ۱۳ اثر به‌صورت سیستم واحد هیدرولیکی و در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان برای بهره‌گیری بیشتر از آب ساخته شده‌اند.

به گزارش ایسنا، در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ، باستان‌شناس فرانسوی، از این محوطه به‌عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده ‌است. این ۱۳ اثر تاریخی به فاصله کمی از یکدیگر در محدوده شهر شوشتر واقع شده‌اند که با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵، با عنوان سیستم آبی ـ تاریخی شوشتر به صورت یک جا به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده‌اند. در برخی وبسایت‌های غیرایرانی از تصویر سازهای آبی شوشتر برای معرفی ایران استفاده شده‌ است.

با این همه، به گفته یک دوستدار میراث‌ فرهنگی، با وجود ۲ رودخانه گَرگَر و شُطِیط که شاخه اصلی رودخانه کارون در شوشتر هستند این شهرستان فاقد گردشگری آبی است و از این ظرفیت برای توسعه گردشگری استفاده نمی‌شود.

ابوالفضل مهدی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این‌که گردشگری آبی یکی از ظرفیت‌های بسیار مهم شوشتر است تاکید کرد: توسعه این نوع گردشگری باید جزو اولویت‌های اداره میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این شهرستان قرار بگیرد.

او با اشاره به این‌که رودخانه کارون از این شهرستان می‌گذرد و در برخی مناطق دو شاخه می‌شود گفت: شهرستان شوشتر ظرفیت کسب جایگاه ویژه‌ای را در زمینه گردشگری آبی دارد.

مهدی‌پور عنوان کرد: انتظار می‌رود مسئولان ذی‌ربط همکاری لازم را در این خصوص داشته باشند تا بتوان صنعت گردشگری آبی را هر چه زودتر در این شهرستان رونق داد.

سازه های آبی شوشتر

مجموعه سازه های آبی شوشتر از کهن ترین شاهکارهای فنی و مهندسی در ایران و جهان و مربوط به دوران ساسانیان است که به صورت یک مجموعه ی صنعتی- اقتصادی در مجاورت بافت تاریخی شهر شوشتر بنا شده است. این سازه های آبی مجموعه ای به هم پیوسته از آسیاب ها، آبشارها، پل ها، بندها، کانال ها و تونل های عظیم هدایت آب و سیکا (محلی جهت استراحت و تفریح) است که برای بهره گیری بیشتر از نیروی آب، به عنوان محرک آسیاب های صنعتی، ساخته شده و در ارتباط با یکدیگر کار می کنند.

عکس| سامان ملکی