راهنمای محلی خوزستان

فستیوال بزرگ آبی تابستانی شوشتر برگزار شد

فیستیوال بزرگ آبی تابستانی شوشتر با هدف القای فرهنگ و آداب و رسوم سنتی کهن شهر شوشتر در کنار اثر باستانی بند میزان شوشتر برگزارشد

نشاط اجتماعی یکی از مهمترین اولویت‌های زندگی است، نشاط اجتماعی امید به زندگی را افزایش می‌دهد و یکی از مولفه‌های اصلی رفاه و جزو مهمترین شاخصه‌های توسعه به شمار می‌رود و همچنین نقش بسیار مهمی در سلامت و پویایی اجتماعی و ایجاد آرامش به وجود خواهد آورد.

بر همین اساس فستیوال بزرگ آب تابستانی شوشتر با هدف نشاط اجتماعی با استقبال بی‌نظیر و پرشور شهروندان شوشتر و گردشگرانی از سراسر استان خوزستان مواجه و لحظات شاد و خاطر انگیزی را برای مردم ثبت و ضبط کرد.

در این فستیوال بزرگ برنامه‌های متنوع نظیر مسابقه شیرجه ...سرو غذاها و نوشیدنی های محلی ..موسیقی محلی ...ورزش های آبی ...آیین سنتی ختمی زنون (ختمی: برگ درخت سدر که در گذشته به عنوان مواد شوینده کاربرد داشته است) برگزار شد.

با برگزاری این نمونه فستیوال ها، میتوان فرهنگ و سنت‌های بومی را زنده نگه داشت و آن‌ها را به‌عنوان بخشی از میراث ارزشمند ایرانی به آیندگان منتقل کرد و به رونق اقتصاد محلی، ایجاد فرصت‌های شغلی و جذب گردشگران بیشتر منجر شود.

این فستیوال با حمایت مالی بخش خصوصی و جمعی از دوستداران میراث فرهنگی و با مشارکت هنرمندان و فعالان فرهنگی اجرا شد.

قابل ذکر است تا کنون سه فستیوال بزرگ آبی تابستانی در شوشتر برگزار شده است .

پ.ن: وجود رودخانه کارون و شاخه های جدا شده ازآن شطیط و گرگر در شوشتر ظرفیتی خدادای است که میتوان در فصول گرم که استان خوزستان گردشگر پذیر نیست با توسعه زیر ساخت سواحل و آموزش های تفریحات آبی آنها استفاده کرد و به عنوان یک برند در ظرفیت گردشگری آبی کشور به آن اشاره کرد . به طوری که در تمام فصول سال از آن استفاده کرد.

گزارش ابوالفضل مهدی پور

با سپاس فراوان از حسین زرگران
عکس: سجاد موسی زاده..رضا حاجی زاده

کارگاه‌های بافت‌گردی و شوشترشناسی برگزار شد

کارگاه‌های بافت‌گردی و شوشترشناسی به‌منظور شناخت بهتر گردشگران از بناهای تاریخی و آداب و رسوم به همت جمعی از دوستداران میراث فرهنگی و فعالان گردشگری شوشتر برگزار شد.

به گزارش میراث آریا، ابوالفضل مهدی‌پور با بیان اینکه در این کارگاه هر هفته بخشی از بافت یا اثری تاریخی مورد بازدید قرار می‌گیرد، تصریح کرد: یکی از موثرترین راه‌ها برای جلوگیری از تخریب آثار تاریخی برگزاری تورهای بافت‌گردی و معرفی و شناساندن این میراث ارزشمند است.

دوستدار میراث فرهنگی افزود: طرح کارگاه‌های شوشترشناسی به‌منظور دانش‌افزایی و ارتقای آگاهی عموم مردم از میراث گذشتگان و پیشینه تاریخ و تمدن و فرهنگ ‌و آداب و رسوم شوشتر اجرا می‌شود.

او گفت: در این کارگاه‌ها کارشناسان میراث فرهنگی و فعالان گردشگری شوشتر توضیحاتی درمورد بناها و آثار تاریخی و نیز آداب و رسوم به زبان ساده ارائه می‌کنند و به بحث و گفت‌وگو می‌پردازند.

مهدی پور ادامه داد: در این کارگاه‌ها علاوه بر توضیحات به نقش ارزشمند بناها و بافت‌گردی برای رونق گردشگری و نیز حضور سرمایه‌گذاران در بخش میراث فرهنگی و گردشگری بحث و تبادل نظر می‌شود و اهالی و پیشکسوتان به روایت خاطره و تجربه درمورد آداب و رسوم خود در بافت تاریخی می‌پردازند.

این فعال میراث فرهنگی با بیان اینکه شهرهایی مانند شوشتر دارای ارزش تاریخی هستند؛ ارزشی که شامل عناصر معماری هنری و فرهنگی است و به همین علت است که بافت تاریخی به‌عنوان میراثی گران‌بها و باارزش در کنار بافت جدید به شمار می‌آید، خاطرنشان کرد: این میراث گران‌بها می‌تواند در زمینه توسعه آینده شهر به‌ویژه از لحاظ گردشگری و جذب گردشگر دارای اهمیت فراوان باشد.

او افزود: بافت‌های تاریخی نه تنها میراث ملموس هستند بلکه به عنوان اسناد زنده‌ای از تمدن‌های گذشته اطلاعات ارزشمندی را به نمایش می‌گذارند.

این دوستدار میراث فرهنگی و گردشگری همچنین با اشاره به اینکه بافت‌های شهری با ترکیب معماری تاریخی و مدرن نشانگر پیوندی عمیق بین خلاقیت بشری و طبیعت است، گفت: جاذبه‌های گردشگری به‌خصوص بافت قدیمی شهرها به عنوان اصلی‌ترین عوامل جذب گردشگر محسوب می‌شوند.

مهدی پور با بیان اینکه امروزه اهمیت زیادی به بافت‌های تاریخی داده می‌شود و معرفی این جاذبه‌ها می‌تواند نقش مهمی در این راستا داشته باشد، یادآوری کرد: بافت تاریخی شوشتر را می‌توان جزو یکی از مهمترین جاذبه‌های شهری در کشور به شمار آورد که جاذبه‌های زیادی از دوران مختلف را در خود جای داده است.

به گفته او، محله‌های این شهر در دل خود جاذبه‌های بسیاری دارند و هنوز بسیاری از آن‌ها ناشناخته مانده و می‌توان براساس مسیرهای گردشگری آن‌ها را معرفی کرد.

این فعال میراث فرهنگی و گردشگری با بیان اینکه بافت متراکم شهری، کوچه‌های میراثی شوشتر و ساختارها و سازه‌های این شهر را به موزه‌ای زنده تبدیل کرده است، اظهار کرد: کهن‌شهر شوشتر با برخورداری از پتانسیل‌های فراوان از جمله بناهای آبی و تاریخی، اماکن مذهبی و زیارتگاه‌ها، طبیعت بکر و زیبا و بافت تاریخی باارزش شامل عناصری همچون خانه‌های تاریخی، سراها، ساباط‌ها، بافت سنتی و... همواره مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی و علاقه‌مندان و اندیشمندان بوده است.

به باور مهدی پور، آشنایی عموم مردم به‌خصوص کودکان و نوجوانان با جاذبه‌های تاریخی و گردشگری و بافت سنتی و آداب و رسوم باعث تقویت حس مسئولیت‌پذیری جامعه در حفظ و نگهداری میراث فرهنگی شده و از ظهور پدیده وندالیسم و تخریب آثار تاریخی پیشگیری می‌کند و نیز موجب احیای آداب و رسوم سنتی می‌شود

پلاژ سد مارون بهبهان

مجموعه تفریحی ، ورزشی و گردشگری پلاژ سد مارون با وسعت حدود ۱۳ هکتار در ۲۴ کیلومتری شهرستان بهبهان کنار دریاچه زیبای سد مارون واقع شده است.
این مجموعه دارای فضای سبز زیبا و گونه های گیاهی متنوع است که چشم اندازی زیبا را به وجود آورده. این ویلاها دارای تجهیزات کامل از قبیل سرویس خواب ، مبلمان ، میز نهارخوری ، سیستم خنک کننده و تهویه هوا ، شبکه های استانی تلویزیون و آشپزخانه می باشد.
دریاچه سد مارون یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران است که در کنار آن پلاژی تفریحی در بهبهان برای رفاه و استفاده گردشگران با امکانات فوق‌ العاده ساخته شده است. این دریاچه از کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرد.

پوشش گیاهی فراگیر پلاژ سد مارون بهبهان از چمن و گونه‌های مختلف گیاهی بومی تشکیل شده و امکانات تفریحی مختلفی مانند پیست دوچرخه‌سواری و موتور چهارچرخ، زمین بازی مینی‌فوتبال، بدمینتون، گشت دریاچه با اتوبوس مخصوص در فضای آن فراهم شده است.
علاوه بر این، پارک مخصوص بازی کودکان در آن احداث شده است

پلاژ سد مارون در استان خوزستان و پنج کیلومتر بعد از سد مخزنی مارون اطراف شهرستان بهبهان واقع شده است.

عکس:میراث آریا/سپیده سلمان وندی

زیگورات چغارنبیل ...شکوه یک اثر باستانی

زیگورات دوراونتاش (آشوری: Dūr Untaš؛ ایلامی: Āl Untaš dNapiriša) که بیشتر با نام چُغازَنبیل شناخته می‌شود، نیایشگاهی باستانی است که حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد در تمدن ایلام ساخته شد. این زیگورات، بنای مرکزی محوطه باستانی به‌جای مانده از مجموعه‌ی ایلامی دوراونتاش است که نزدیک شوش در استان خوزستان قرار گرفته. چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان اولین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، در کنار زیگورات‌های کشف شده در میاندورود، برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی جهانی شناخته شده است.

محوطه تاریخی چغازنبیل شهری باستانی است که در قرن سیزده پیش از میلاد توسط پادشاه عیلامی ها بنا شد. این شهر از قسمت های مختلفی چون زیگورات، حصارها، دروازه ها، معابد، خانه های مسکونی، کاخ ها و سازه ی دفع آب تشکیل شده است و سه حصار بیرونی، میانی و درونی دارد. بخش مقدس شهر، زیگورات (کلمه ای اکدی که در بین النهرین و ایلام برای معابد چند طبقه ای استفاده می شده است)، نیایشگاهی باستانی است که بر روی تپه ای خاکی و در ساحل رودخانه ی دِز واقع شده است.

زیگورات چغازنبیل، نخستین ساختمان مذهبی ایران، در پنج طبقه و ارتفاع ۵۲ متر ساخته شده بود که اکنون تنها دو طبقه و نیم با ارتفاع ۲۵ متر از آن باقی مانده است. طبقه ی پنجم مرتفع ترین طبقه محسوب می شد و تنها کاهن ها و خانواده ی شاهی اجازه ی ورود به آن طبقه را داشتند، این طبقه جایگاه قراردادن خدای شهر شوش نیز به شمار می رفت.

این بنا با خشت و آجر ساخته شد و هدیه ی مردم شهر به دو تن از خدایان بزرگ عیلامی بود. بر روی دیوارهای معبد آجرهایی به خط میخی دیده می شود که همگی دارای متنی یکسان و بیانگر نام پادشاه و هدف او از ساخت این معبد است.

عکس: ایرنا /علی معرف

دهکده تفریحی توریستی"زراس

روستای"زراس" ایذه خوزستان با توجه به طبیعت سبز و جنگلی، دریاچه‌ای کم نظیر و کوهستان‌های اطرافش جاذبه‌های گردشگری فراوانی را در خود جای داده است. پوشش گیاهی این منطقه سبب شده تا گونه‌های جانوری مختلفی، چون گرگ، روباه، شغال، کبک و بز کوهی، سنجاب ایرانی در این منطقه رویت شوند. دریاچه سد کارون (۳)، کوه‌های مرتفع منگشت، درختان بلوط، گردو، انار و انجیر، گل‌های شقایق، نرگس، کتیرا و…، اشکفت سلیمان، گورستان یا زیارتگاه شیر‌های سنگی شهسوار، کتیبه‌های سنگی کول فرح، قلعه تل (مرکز سرزمین بختیاری در دوره قاجار)، دشت سوسن، پل بلوطک، آبشار شیوند، پارک جنگلی بلوط بلند، تنگه قاسمی، بخشی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی این منطقه است.

کوهنوردی، تفریح‌های آبی، قایق‌سواری، اسکله تفریحی، موزه حیات وحش، ماهیگیری، دوچرخه‌سواری، اسب سواری، بومگردی، بازدید از بنا‌های تاریخی، نمایشگاه گل و گیاه از تفریح‌های در دسترس گردشگران است. این دهکده گردشگری دارای سوییت‌های اجاره‌ای کنار دریاچه، ویلا‌های مجهز و هتل چهار ستاره است.

عکاس : محمد بن رشیدی|

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر یکی از مهمترین و باارزش‌ترین سازه‌های تاریخی این شهر گردشگری در استان خوزستان است. قدمت این سازه که مجموعه‌ای بهم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی، شامل پل‌های سنگی، بند‌های طویل، آسیاب‌های بزرگ، آبشار‌های زیبا، کانال‌های دستکند و تونل‌های عظیم هدایت آب است؛ به دوران ساسانیان باز می‌گردد و با سیستم فوق العاده خود، به صورت مجموعه‌ای واحد از این آثار مهندسی باستانی، تاکنون پابرجا مانده است و در این سیستم شگفت انگیز خود، هدایت آب رودخانه کارون را بر عهده دارد. این بنای تاریخی که با معماری شگفت انگیز منظور بهره گیری بیشتر از آب ساخته شده بوده؛ به عنوان دهمین اثر ملی ایران، ثبت فهرست میراث جهانی یونسکو و یکی از اعجاب برانگیز‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان است.

عکاس : پیمان حمیدی پور/میزان

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشترمیزبان گردشگران نوروزی 1404

سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شدند. در این مجموعه بزرگ، سازه های آبی شوشترآسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب، همچنین سیکا (محلی برای استراحت و تفریح) بسیار جالب‌توجه هستند. سازه‌های آبی شوشتر از سوی سازمان یونسکو به‌عنوان شاهکاری از نبوغ و خلاقیت بشری شناخته شده‌اند.

عکس:خلیل موسوی/مهر

حضور گردشگران نوروزی در کلیسای کاراپت آبادان

يكي از جاذبه‌هاي گردشگري جنوب خوزستان مجاورت مسجد و كليساي آبادان است كه جلوه‌اي بارز از احترام متقابل پيروان اديان الهي را به تصوير كشيده است.
كليساي سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده است؛ اين كليسا در زمان جنگ تحميلي آسيب ديد، و از سوي ستاد بازسازي مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲ به عنوان يكي از آثار ملي ايران به ثبت رسيد.
اين روزها اگرچه به خاطر اندك بودن تعداد مسيحيان در آبادان آييني در اين كليسا برگزار نمي‌شود، اما اين كليسا بزرگترين تالار اجتماعات ارامنه مقيم آبادان محسوب مي‌شده است.
بر اساس اسناد، اين كليسا نخستين كليساي ارامنه آبادان در عصر حاضر محسوب نمي‌شود، بلكه پيش از احداث اين كليسا در آبادان دو كليساي ديگر نيز وجود داشته‌ است..

کلیسا و مسجد دیوار به دیوار هم یکی از جاذبه‌های گردشگری و میراث فرهنگی جنوب خوزستان است که جلوه‌ای بارز از احترام متقابل پیروان ادیان الهی را به تصویر کشیده است.
کلیسای قاراپت مقدس آبادان همجوار با مسجد امام موسی کاظم(ع) معروف به مسجد بهبهانی ها است و آبادان تنها مکانی است که در آن کلیسا و مسجد دیوار به دیوار در همسایگی هم هستند و تصویری از احترام متقابل میان پیروان ادیان مختلف الهی و از زیباترین جلوه های گفت و گوی تمدن ها را به تصویر کشیده است. در واقع آبادان تنها نقطه ای از ایران است که در آن کلیسا و مسجد همسایه هستند.

وقتی با دقت به گوشه و کنار خیابانها و مناطقی مثل زند و بریم آبادان نگاه بیندازید، می توان به وضوح بناهایی را دید که نشان از وحدت اقوام ساکن آن داشته و دارد. ساکنانی که با خوبی و خوشی در کنار یکدیگر زندگی می کنند و آئین های اعتقادی خود را نیز برپا می دارند.

کلیسای سورت قاراپت آبادان، سال ۱۳۱۹ ساخته شده و اگرچه این کلیسا در زمان جنگ تحمیلی آسیب، از سوی ستاد بازسازی مناطق جنگزده مرمت شد و سال ۱۳۸۲به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

عکس:فرید محمودی/فارس

سازه‌های آبی تاریخی جهانی شوشتر تماشاگه تاریخ

اینجا تماشاگه تاریخ است. گردشگران نوروزی به اینجا که می‌رسند از هر آبشارش تاریخی زنده را به چشم خود تماشا می‌کنند. به سازه‌های آبی تاریخی شوشتر که پا می‌نهی در پیچ‌وخم هر سازه‌اش نشانی از زندگی نیاکانی هوشمند و فرهیخته می‌بینی که امروز تو را می‌دیده‌اند و فردایی پرشکوه را برایت رقم زده‌اند. به آبشارهای شوشتر که می‌رسی به حرمت این تاریخ تابناک آهسته گام بردار و زمزمه رودهایش را سراپا گوش باش.

عکس : سپیده سلمان وندی

حمام کُرناسیون دزفول.

حمام کرناسیون در محله کرناسیون در فاصله‌ی ۳ دقیقه‌ای پل جدید دزفول بین بلوارهای شریعتی و قاضی، نزدیک خیابان ساحلی قرار گرفته است. این حمام در دوره قاجار ساخته شده و سال ۱۳۸۵ مرمت آن به‌پایان رسید.

محله‌ای که اکنون به کرناسیون مشهور است، محل اسکان عشایری بوده که از کوه کرناس به این‌جا کوچ می‌کردند. کوه کرناس نزدیک شهر و در شمال دزفول قرار دارد. با تغییر سبک زندگی، این مردم به طور ثابت در محله‌ی کرناسیون ماندند و زندگی کردند.

حمامی که در دوره قاجار در این محله ساخته شده و سال‌ها مورداستفاده‌ی مردم بوده، اکنون به یکی از جاذبه‌های گردشگری دزفول تبدیل شده است.

معمار این حمام که ۸۸۹ مترمربع مساحت دارد، استاد معزی بوده است. حمام کرناسیون نمای بیرونی ساده و آجری دارد که بازدیدکنندگان را به راهروی ورودی می‌رساند. اما بازدید از حلقه چاه کنار ورودی را نباید فراموش کرد. این چاه به قنات‌هایی وصل بوده که به رودخانه‌ی دز راه داشتند و به این ترتیب آب حمام را تامین می‌کرده است.

ورودی موزه شامل نمایش یک حمام قدیمی و مشاغل وابسته به آن مانند جاجیم بافی، نمدبافی، خراطی، آهنگری و مسگری و نیز نمایش یک خانه قدیمی در دزفول است.کشاورزی سنتی دزفول را در ورودی گرم خانه حمام می بینیم و در بخشهایی مبانی گرمخانه نسخه های خطی، اسناد و مدارک مالی واشیاء و زیورآلات در معرض دید قرار دارد و در انتهای گرمخانه نیز مراسم سنتی عروسی دزفول به نمایش گذاشته شده است.

طراحی سقف حمام دیدنی است و توجه گردشگران را به خود جلب می‌کند. ضمن این‌که امکان بازدید از بام بنا وجود دارد.

بازدید از حمام کرناسیون در روزهای هفته و در دو نوبت صبح و عصر امکان‌پذیر است. البته این مجموعه دوشنبه‌ها تعطیل است.

عکس:امین نظری/ایسنا

قایق سواری در کارون

جنوب کشور ما با همه زیبایی ها و جاذبه هایی که دارد، از جمله مناطقی است که هر ساله مورد توجه گردشگران قرار می گیرد، به گونه ای که معمولا در شهرهای استان خوزستان مانند اهواز، شوشتر و خرمشهر در تعطیلات نوروز و حتی غیر از آن، شاهد حضور گسترده مسافران در ساحل رودخانه کارون برای لنج و قایق سواری خواهید بود. چرا که یکی از زیباترین و لذت بخش ترین تفریحات برای گردشگران همین قایق سواری و لنج سواری بشمار می رود.

یکی از تفریحاتی که می توان در استان خوزستان انجام داد قایق سواری در رود کارون است. هر سال گردشگرانی که به اهواز سفر می کنند قایق سواری بر روی کارون را از تفریحات به یاد ماندنی می دانند. رود کارون پرآب ‌ترین و بزرگ‌ ترین رودخانه ایران است. این رود که در سنگ نوشته‌ های باستانی کرن، کرنک و کوهرنگ نیز نامیده شده است، مهد اولین تمدن ‌های بشری در ایران بوده است.

عکس: محمد آهنگر

محوطه باستانی شوش

شهر شوش با وجود آثار باستانی متعدد علاوه بر زیبایی‌های چشم نوازش از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. در این میان قلعه شوش اکروپل با قدمتی بیش از ۱۲۰ ساله یکی از بناهای بسیار جذاب این شهر بشمار می‌رود. نکته قابل توجه در رابطه با این بنا، استفاده از برخی مصالح تاریخی همچون آجرهای کاخ داریوش هخامنشی و آجرهایی با خط میخی حک شده بر رویشان از زیگورات چغازنبیل، برای ساخت این بنا است، به همین علت بسیاری از افراد در باره تاریخ دقیق ساخت بنا دچار اشتباهاتی شده و آن را بسیار قدیمی و باستانی می پندارند. هدف از ساخت قلعه آکروپل فراهم آوردن مکانی برای سکونت باستان شناسان فرانسوی و ایجاد محوطه ای برای حفظ آثار کشف شده بود تا بتوانند به راحتی در باره آثار تاریخی پژوهش انجام دهند. چندی بعد این تفکر به دست باستان شناس فرانسوی، ژاک دمورگان، در سال ۱۸۹۸ میلادی عملی شد. قلعه آکروپل با شماره ثبت ۳۹۸۳ در ۱۰ مهر ماه سال ۱۳۸۰ به ثبت میراث ملی ایران در آمد و سالانه پذیرای گردشگران بسیاری از سراسر دنیا است.

مجموعه جهانی آسیابها و آبشارهای شوشتر میزبان گردشگران نوروزی ۱۴۰۴

«سازه‌های آبی تاریخی شوشتر» از برجسته‌ترین نمونه‌های معماری و مهندسی ایران کهن، در تعطیلات نوروز ۱۴۰۳ پذیرای گردشگران و مسافران بسیاری بود. این مجموعه منحصر به فرد، تحت نام «سیستم آبی تاریخی شوشتر» نیز شناخته می‌شود و شامل ۱۳ بنای تاریخی مرتبط به هم است.

این آثار شامل پل‌ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌های دست‌ساز و تونل‌های عظیم هدایت آب بوده و به عنوان یکی از موارد ثبت‌ شده در فهرست میراث جهانی یونسکو جایگاه ویژه‌ای دارد

سازه‌های آبی‌تاریخی شوشتر در اولین روز از سال نو

شهرستان شوشتر یکی از مقصدهای گردشگران و مسافران است چرا که وجود سازه‌های آبی در شوشتر و داشتن سیستم آبیاری قدمتی به درازای تاریخ ایران سبب شده که مردم بسیاری از این آثار دیدن کنند؛ سازه‌های آبی شوشتر از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی شناخته شده در عصر پیش از انقلاب صنعتی در جهان است و از سوی سازمان یونسکو «سازه های آبی شوشتر، شاهکار نبوغ و خلاقیت» نامیده شده است.

سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، برای بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی برای استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند.

در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده است.

با این‌که تاریخچه ساخت سازه آبی شوشتر به دوران هخامنشی می‌رسد اما اغلب برنامه‌های نوسازی و ‏توسعه این بنا در قرن سوم میلادی و در عهد ساسانیان اجرا شده است. کارگرانی که این مجموعه سترگ را ‏بنا کرده‌اند، سربازهای رومی بوده‌اند که پس از شکست والرین، امپراتور روم از شاپور یکم، شاهنشاه ‏ساسانی به اسارت درآمدند. طبق نقل تاریخ، فرمانروای ساسانی دستور داد با نیروی کار سربازان اسیر ‏رومی، سازه آبیاری عظیمی با یک آبراهه و دو بند بنا شود تا با استفاده از آن، جریان آب این دیار ‏کنترل شود.

مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر با توجه به زمان ساخت از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان است. این شاهکار مهندسی هم در ایران و هم در جهان بی‌نظیر است. با توجه به اهمیت شهر شوشتر در برهه‌هایی از تاریخ و توجه ویژه به احداث تأسیسات آبی در این منطقه که از فنون مهندسی پیچیده‌ای سود می‌جوید، ما را در نتیجه نهایی مصمم می‌کند که احداث آسیاب‌ها را متعلق به دوران کهن و حتی هم عصر با ساسانیان بدانیم. مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر در سال ۱۳۷۷ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۱۸۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

همچنین مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران به کمیته میراث جهانی یونسکو معرفی شد و در نشست سالانه اعضای این کمیته در سال ۲۰۰۹ با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت جهانی رسید.

آسیاب‌های آبی دزفول در اولین روز سال نو

آسیاب‌های آبی دزفول یکی از آثار ارزشمند تاریخی شهرستان دزفول به شمار می‌روند و به شماره ۳۹۸۴ در ردیف آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

این آسیاب‌ها دارای مالکیت خصوصی بوده که به آسیابان به اصطلاح محلی لُوینه می‌گفتند.

تعداد آسیاب‌ها در دوره‌ صفویه حدود ۵۰ تا ۶۰ عدد بود که بخشی از آنها در اثر سیلاب‌های فصلی تخریب شدند. آسیاب‌های آبی دزفول در بخش‌های مختلف رودخانه دز قرار دارند. بخشی از آنها به فاصله حدود ۸۰۰ متر از سد تنظیمی (دزفول) و در جنوب تفریحگاه ساحلی دز، بخشی در زیر پل جدید (دوم) دزفول و بخشی دیگر نیز در کنار پل قدیم این شهرستان ساخته شده‌اند. پیشینه تاریخی آسیابهای آبی دزفول در ارتباط با پل قدیم (دزفول) بوده که به دوره ساسانیان باز می گردد اما عمده آثار موجود از آسیاب‌ها که در سه بخش از رودخانه موجود است به دوره تاریخی صفویه و قاجاریه باز می گردد.

این سازه‌ها از مصالحی چون قلوه سنگ رودخانه ایی، آجر و با ملات ساروج ساخته شده اند.شکل معماری آسیاب‌ها برگرفته از سبک معماری بومی شهرستان دزفول بوده و به صورت یک مجموعه به هم پیوسته ساخته شده و به هم مربط هستند.

بقعه تاریخی شاه رکن الدین دزفول

بقعه شاه رکن الدین ، زیارتگاه تاریخی و باستانی با معماری زیبا و منحصر بفرد مقصد زائران و گردشگران از خوزستان و سایر نقاط کشور است .

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، بقعه شاه رکن‌الدین دزفول یکی از مکان‌های زیارتی تاریخی کشورمان می‌باشد که دارای معماری خاص و زیبایی است که نه تنها به عنوان یک مکان مذهبی، بلکه به عنوان نمادی از تاریخ و فرهنگ غنی این سرزمین شناخته می‌شود.

این بقعه در محله‌ای شاه رکن الدین واقع در خیابان آیت الله طالقانی کوچه شهید دیانتی واقع شده است. گنبد این مقبره، نیلگون و مخروطی شکل با چهارده ضلع می‌باشد. در بالای درجنوبی آن پلکان، خواجه‌نشین و طاق نمایی وجود دارد که بر بالای آن دو گلدسته بنا گردیده‌است.

این مجموعه شامل آرامگاه، مسجد، مدرسه و حمام است و همچنین آورده شده‌است که ساختمان گلدسته‌ها در دوره قاجاریه ساخته شده و بنای بقعه و گنبد مربوط هم به دورهٔ تیموریان در زمان سلطنت شاهرخ میرزا فرزند امیر تیمور نسبت داده می‌شود.

شاه رکن‌الدین، به عنوان یکی از شخصیت‌های بزرگ تاریخ اسلام، در دل مردم دزفول و حتی فراتر از آن، جایگاه ویژه‌ای دارد. او نه تنها به عنوان یک عالم و عارف، بلکه به عنوان یک راهنما و مشوق در مسیر معنوی زندگی شناخته می‌شود. مردم با عشق و احترام به این بقعه می‌آیند تا از برکات آن بهره‌مند شوند و دعا‌های خود را در این مکان مقدس به درگاه خداوند تقدیم کنند.

در روز‌های خاص، این بقعه مملو از زائرانی است که با دل‌های پر از امید و آرزو به اینجا می‌آیند. صدای دعا و نیایش در فضا طنین‌انداز است و حس همبستگی و اتحاد را در دل‌ها زنده می‌کند. اینجا جایی است که می‌توان با خود و خداوند خلوت کرد و از دغدغه‌های روزمره فاصله گرفت.

عکاس : محسن حقانی

دزفول شهر آب و آجر.. شهری از دل گذشته

بافت تاریخی دزفول، جایی که آب و آجر در هم تنیده‌اند، به عنوان یک میراث فرهنگی زنده و پویا، همچنان تاریخ این شهر را روایت می‌کنند. در این بافت، جریان آب که از دیرباز به عنوان منبع حیات و ارتباط‌دهنده‌ی انسان‌ها با طبیعت شناخته شده، در کنار آجرهایی که نماد معماری ایرانی هستند، در هم می‌آمیزند تا داستانی از هنر، زندگی و تاریخ را برای نسل‌های آینده به ارمغان بیاورند. این ترکیب منحصر به فرد از آب و آجر، هویت دزفول را شکل داده و همچنان در کوچه‌ها و بناهای تاریخی این شهر جریان دارد.

عکس:میلاد حمادی../مهر

نیایشگاه باستانی چُغازَنبیل

در اوايل سال ۱۹۳۵ میلادی نیروهای شركت نفت ايران و انگليس در بازديد هاي هوايي خود متوجه تپه اي عظيم میان دو حصار در نزديكي رودخانه دز شدند و وجود اين تپه را به اطلاع هيئت باستان شناسي فرانسوي كه در شوش مستقر بودند، رساندند. پس از آن يكي از زمين شناسان نيوزلندي اين شركت، به نام براون (Brown) بر بالاي تپه رفته که چندين آجر كتيبه دار توجه او را جلب كرد. پس از اين واقعه توجه باستان‌شناسان فرانسوي به اين محوطه معطوف مي شود. در ۲۱ فوريه ۱۹۳۵ اولين بازديد باستان شناسان از اين محوطه روي داد و دو نفر از اعضاي هيئت باستان شناسي فرانسوي به نام های ون در ميير (R. P. Van der Meer) و لوئيس لوبرتون (Louis Le Breton) براي بازديد به اين محوطه رفته و چندين قطعه آجر نوشته كه به نام پادشاه اونتاش گال یا اونتاش ناپیریشا اشاره كرده بود، به همراه خود به شوش آوردند. به اميد كسب اطلاعات بيشتر، دكتر اون والا (Dr. J. M. Unvala) همراه با چندين كارگر به چغازنبیل رفته، اطراف پشته را بررسی کرده و چندين آجر كتيبه دار ايلامي، يك قطعه از آجرهای كتيبه دار سامي، قطعاتي از يك پنل تزئيني كه نام اونتاش گال را نشان مي دهد، از سطح محوطه جمع مي نمايد

محوطه چغازنبیل در مختصات جغرافیایی 39 S 265895m E, 3544110m N در دشت خوزستان و در فاصله حدود 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر شوش است. نام “چغازنبیل” از آن جهت انتخاب شده است که بلندترین و بارزترین بنای موجود در محوطه که زیگورات آن است، قبل از کاوش به صورت یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برگشته دیده می‌شد. محوطه چغازنبیل در واقع یک شهر به جا مانده از دوره ایلام و به وسعت صد هکتار است.

ایلام نام تمدن باستانی است که از حدود ۲۹۰۰ پیش از میلاد تا ۶۴۶ پیش از میلاد در پهنه گسترده‌ای از غرب تا جنوب‌ غرب و جنوب ایران کشیده شده است. این تمدن متشکل از شاهک‌ نشینانی در دو نوع زیستگاه کاملا متفاوت یعنی ارتفاعات و دشت های جلگه‌ای زاگرس بوده است که در هر مقطع زمانی یکی از این خوانین یا شاهک‌ نشینان این مناطق به قدرت رسیده‌ اند. اغلب شاهان ایلام به خود لقب “شاه انشان و شوش“ داده‌اند. این دو شهر دو مرکز مهم ایلامیان، یکی در ارتفاعات (انشان) و دیگری در دشت‌ های جلگه‌ ای (شوش) است. باستان‌ شناسان تمدن ایلام را با توجه به وقایع سیاسی به سه دوره ایلام قدیم، ایلام میانه و ایلام جدید تقسیم می‌کنند. چغازنبیل در دوره ایلام میانه تاسیس شده است.

این شهر در زمان حیات به زبان ایلامی “ال- اونتاش“ و به زبان اکدی به “دور اونتاش“ شناخته می‌شده است. این شهر به دستور اونتاش ناپیریشا یکی از پادشاهان مقتدر عیلامی بنا شده ، به همین دلیل آن را ال اونتاش یعنی شهر یا قلعه اونتاش می‌خواندند. اوج رونق ساخت و ساز در شهر دوراونتاش در زمان بيست سال سلطنت اونتاش ناپيرشا یعنی از ۱۳۲۰ الی ۱۳۰۰ پیش از میلاد بوده است، اگرچه پس از مرگ وي از رونق شهر كاسته مي‌شود ولي همچنان ساخت و سازهايي غير سلطنتي و پرستش معابد در آن صورت گرفته است.

شهر اونتاش یک شهر سلطنتی و مذهبی است، از آن جهت سلطنتی که کاخ‌ های به جا مانده از آن مخصوص اشراف ایلامی ساخته شده است و از آن جهت مذهبی که دارای معابد مختلفی برای خدایان مختلف ایلامی است. اونتاش ناپیریشا در ساخت شهر دستور داده که برای هر دو دسته خدایان ایلامی مورد پرستش مردم ساکن در ارتفاعات و مردم ساکن در دشت‌ ها، معابدی برپا شود و معبد اصلی شهر که همان زیگورات شهر است، برای پرستش دو خدای اینشوشینک (مهم‌ترین خدای ساکنین دشت خوزستان) و نپیریشا (مهم‌ترین خدای ساکنین ارتفاعات) ساخته شده است، از اینرو بسیاری از باستان‌ شناسان معتقدند هدف اونتاش ناپیریشا در ساخت این شهر اتحاد بین مردم ساکن ارتفاعات و مردم ساکن دشت‌ بوده است.

شهر از سه حصار تو در تو ساخته شده است که در فاصله بین هر دو حصار، فضاهای تخصصی و ساخت و سازهای مخصوص به خود را دارد. آنچه تا کنون از کاوش‌های باستان‌ شناسی مشخص است، در بخشی از فاصله بین حصار بیرونی و حصار میانی، محله شاهی قرار دارد که کاخ‌ها و ورودی مجلل و معبد مخصوص به خود را دارد. در فاصله حصار میانی تا حصار درونی، محله تمنوس یا محوطه مقدس قرار دارد که معابدی برای خدایان مختلف برپا شده است. در حصار درونی نیز زیگورات به عنوان بلندترین و شاخص ترین بنای شهر ساخته شده است. در صحن زیگورات انواع اجزای معماری با جزئیات فراوان مانند سکوها و طاق‌ ها، آجرفرش‌ و معابد دیگر قرار دارند. سیستم دفع آب از سطح بناها و کل شهر از دیگر جلوه‌های نبوغ معماری و طراحی شهر است.

چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان نخستین اثر تاریخی از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت و معماری منحصر به فرد آن، در کنار زیگورات‌های کشف شده در میان رودان، برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی جهانی شناخته شده است. خاورشناسان چغازنبیل را قدیمی‌ترین ساختمان مذهبی شناخته شده در ایران می‌دانند.

عکس:مهدی مریزاد/برنا نیوز

منبع:سایت پایگاه میراث جهانی چغازنبیل محوطه تاریخی و موزه هفت تپه

باغ موزه آبادان

باغ موزه دفاع‌ مقدس آبادان یکی از بزرگترین موزه‌های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار و در محله بریم و همجواری با اروندرود و «فاو» عراق واقع است. این باغ موزه دارای آثار بکر و دست‌نخورده از عملیات‌های دفاع مقدس بوده و مزار هشت شهید گمنام در آن قرار دارد.

موزه دفاع مقدس آبادان یکی از بکرترین و بزرگترین موزه های طبیعی دفاع مقدس به مساحت ۲۷ هکتار که در منطقه بریم و با نام قدیمی نخلستان مطرح بود اکنون به واسطه دفاع و مقاومت مردمی این قسمت را به عنوان موزه دفاع مقدس آمادان و همچنین موزه جنگ پالایشگاه آبادان مورد نظر قرار گرفته است این مکان در صفر مرزی واقع در غرب آبادان همجوار با رودخانه اروند و مقابل شهر سیبه عراق قرار گرفته است.

این مجموعه بی نظیر در همجواری باشگاه انکس و نسب آبادان و همچنین در همجواری اروند صغیر و جزیره مینو نیز واقع گردیده است که به نوبه خود نه تنها می تواند جهت رایانه نور بلکه مهمان های نوروزی و همچنین جهت اربعین امام حسین علیه السلام قرار گیرد.

سوله ترکش خورده که یکی از بی نظیر ترین یادمان های باقی مانده از دفاع مقدس جنگ که نشانه مقاومت مردم آبادان را نیز در این سوره ترک خورده نشان می‌دهد. این سوله از سمت دیوارها و سقف و حتی روی زمین نشانه‌های جنگ و مقاومت مردم را در خود جای داده است

موزه دفاع مقدس آبادان دارای بزرگترین پارکینگ و امکانات گردشگری از لحاظ موقعیت مکانی دارای اهمیت می باشد‌. و حتی می توان به عنوان گردشگریهای روستایی. راهیان نور دانش آموزی و دانشجویی مورد استفاده قرار گیرد لازم به ذکر است که این مکان از لحاظ میراثی نیز مورد اهمیت و همچنین ثبت ملی گردیده است

عکس:ایکنا

پل ساسانی دزفول

پل قدیم دزفول مهم‌ترین اثر تاریخی دزفول است. این پل که دو منطقه شرقی و غربی دزفول را به هم وصل می‌سازد، در حقیقت یکی از راه‌های رابط منطقه جندی شاپور و سرزمین بین‌النهرین بوده، که به دستور شاپور اول ساسانی پس از پیروزی بر امپراتوری بیزانس در نبرد ادسا ساخته شده است.این پل بر روی پایه‌های پلی به جا مانده از دوره ساسانی بنا شده و در دوره‌های عضدالدوله دیلمی، صفوی و قاجار بازسازی شده است. این پل دارای ۱۴ دهانه است و آب رودخانه دز از زیر آن عبور می‌کند.

پل قدیم دزفول از معدود پل های تاریخی دنیا بود که عبور و مرور خودروها بر روی آن انجام می‌شد.

این ترددها میتوانست به تخریب تدریجی و سست کردن پایه‌ها و نابود شدن پل بی انجامد. از سال‌ ۱۳۸۹ تردد خودروها بر روی این پل باستانی متوقف شد و هم‌اکنون فقط گذر با پای پیاده از روی آن مجاز است.

عکس:امین نظری/ایسنا