راهنمای محلی خوزستان

خانه قلقچی دزفول

خانه تاریخی قلقچی دزفول یکی از بناهای ارزشمند گردشگری استان خوزستان است که قدمت بنای فعلی آن به دوره قاجاریه می رسد. خانه قلقچی دزفول از چند جهت دارای اهمیت است، اولین علت آن موقعیت ویژه این بنا در جاده ساحلی ، رود دز و آسیاب های تاریخی دزفول قرار دارد. دومین علتی که خانه قلقچی را برجسته می نماید کارکرد اقتصادی و ویژه آن در گذشته بوده، به دلیل نزدیکی به مجموعه آسیاب های دزفول که تا دهه ۱۳۴۰ فعال بوده اند، این بنا مرکز تبادل اقتصادی و نگهداری آرد و گندم های این مجموعه بوده و از این روی به خانه قلقچی ( در گویش دزفولی قلق به محل نگهداری پول گفته می شود) معروف بوده است. سومین دلیل اهمیت آن بخش دست کند آن است که در انتهای خانه قرار دارد. معمولاً خانه های تاریخی دزفول، برای هماهنگی با اقلیم گرم منطقه فضاهای دست کندی به نام شوادون داشته اند که در عمق ۵ تا ۱۲ متری زیر زمین حفر می شده، اما خانه قلقچی تنها بنایی است که فضای دست کند ( شوادون آن) در همکف بنا حفر شده و از این جهت شگفت انگیزترین خانه تاریخی دست کند دزفول است.
خانه قلقچی دزفول یکی از دیدنی هایی است که برای گردشگرانی که به خوزستان سفر می کنند، می تواند بسیار جذاب باشد. به دلیل اهمیت جایگاه خاص این بنا، مرمت آن توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول صورت گرفته و آماده بازدید گردشگران در همه ایام سال می باشد.

خانه تاریخی قلقچی در محله لوریان یکی از ۲۸ محله بافت تاریخی دزفول قرار دارد.بافت تاریخی دزفول یکی با قرن ها هویت تاریخی و معماری یکی از با ارزش ترین بافت های تاریخی شهری ایران است که بیش از ۱۴۰ اثر از آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

عکس: حجت کاید خورده - ایسنا خوزستان/متن :محمد آذرکیش

خانه تاریخی ماپار ـ اهواز

خانه تاریخی ماپار مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، خیابان نادری، کوچه خوانساری، پلاک ۵۵۱ واقع شده است.

این اثر در تاریخ پنجم آذرماه ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. این خانه تاریخی در دو طبقه و شامل زیرزمین و یک طبقه هم‌کف و اتاقی در بالا است. این مجموعه تاریخی، فرهنگی و گردشگری پس از واگذاری به بخش خصوصی در بهمن‌ماه ۱۳۹۵، توسط صندوق احیاء تبدیل به محلی برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی ازجمله، رویدادهای گردشگری، کارگاه‌های علمی، رونمایی کتاب و … بوده‌است.

مجموعه گردشگری تاریخی ماپار دارای نگارخانه برای نمایش و فروش آثار هنری است؛ همچنین یک عکاسخانه در این مجموعه وجود دارد تا بازدیدکنندگان با لباس‌های محلی خوزستان و سایر اقوام ایرانی عکس گرفته و به یادگار داشته باشند. شربت‌خانه ماپار نیز با هدف پذیرایی از مهمانان و عرضهٔ نوشیدنی‌های محلی ازجمله «مای‌لقاح» (نوعی از عرقیجات به عمل آمده از لقاحِ درخت نخل) و از نوشیدنی‌های بومی و محلی خوزستان راه‌اندازی شده‌است. کارگاه صنایع دستی و مرکز راهنمایان گردشگری نیز از دیگر واحدهای فعال در این مجموعه تاریخی گردشگری هستند.

اجرای موسیقی سنتی در ساعاتی از روز نیز یکی دیگر از برنامه‌های مجموعه خانه تاریخی ماپار اهواز است. یکی از ویژگی‌های این مجموعه فرهنگی، نخل خمیدهٔ این خانه است که تبدیل به جاذبه‌ای برای گردشگران شده‌است.

این نخل، سوژهٔ یک فیلم مستند کوتاه با موضوع محیط زیست به نام «قهر نخل» نیز شد. /

چشمه نفتی ماماتین رامهرمز

چشمه‌های قیر ماماتین از جاذبه‌های گردشگری شهرستان رامهرمز می‌باشند که در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده‌اند. این چشمه ها که به شکل تنورهای نانوایی میباشند و در دو طرف یک مسیل کم‌آب با مصالحی مانند قلوه سنگ و ملات ساروج قرار گرفته اند، در 25 کیلومتری شمال شرق شهرستان رامهرمز واقع شده اند.این چشمه که به باور اساطیری مردم رامهرمز خون اژدهایی است که در جنگ با اسفندیار رویین‌تن به هلاکت رسید، هنوز از چشمه‌های قیر ماماتین می‌جوشد. بررسی لوح‌هایی که درتخت‌جمشید به دست آمده نشان می‌دهد هخامنشیان از این چشمه‌های قیر ظروف خود را می ساختند.
ده چشمه قیر با مصالحی مانند قلوه ‌سنگ و ملات ساروج‌ در دو طرف یک مسیل کم آب قرار دارند. آب که با نفت ترکیب شده از چشمه‌های سیاه رنگ می‌جوشد و با آب رودخانه ای به نام رود زرد رامهرمز ترکیب می‌شود و در نهایت وقتی از غلظت نفت و قیر آن کم شد به زمینهای کشاورزی می‌رسد. ایرانیان از خون اژدها یا همان قیر جوشیده از زمین برای ساختن بناهای تاریخی و ظروف استفاده می‌کردند. کشف این ظروف ساخته شده از قیر در تپه چغامیش دزفول مربوط به هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح نشان می دهد که قیر در بعضی از بناهای تاریخی عیلامی نیز کاربرد داشته است.

روستای گردشگری ماماتین
این روستا به فاصله ۳۶ کیلومتری شمال خاوری رامهرمز واقع شده است . وجود چشمه های قیر جوشان که از اعماق زمین جوشیده و در طرفین رودخانه ماماتین به وفور وجود دارد و همچنین پدیده تشکوه رامهرمز (کوه آتشین) نظر اولین کاشفان نفت را به این منطقه کشاند . مهندسین انگلیسی که به دنبال کشف نفت بودند در این روستا شروع به احداث کارگاه ، اتاق کنفرانس، میادین ورزشی ، حوض آتشنشانی ، برج دیده بانی و ساختمن نمایی جهت استراحت خود و دیگر کارشناسان احداث کردند. ساختار هندی ساختمان سازی آنان که از مصالح گچ کوره و سنگ بوده با ساختمان سازی بومیان منطقه تفاوت زیادی داشت بطوری که سقف بام خانه ها بطور قوسی و با لوله های قطور نفت می باشد که هنوز مردم منطقه از این ساختمان ها استفاده می کنند. چندین حلقه چاه نفت پلمپ شده و حوض جهت ذخیره آب در این روستا وجود دارد.

منبع:https://gsi.ir/

عکس:امیر جنیدی

خانه مرعشی شوشتر، شاهکار معماری قاجار

شوشتر یکی از شهر‌های استان خوزستان است و در قسمت جنوب غربی ایران واقع شده است. این شهر، به شهری باستانی معروف است و تاریخچه‌ی سکونت در آن به بیش از پنج هزار سال قبل بازمی‌گردد،

شوشتر یکی از شهر‌های استان خوزستان است و در قسمت جنوب غربی ایران واقع شده است. این شهر، به شهری باستانی معروف است و تاریخچه‌ی سکونت در آن به بیش از پنج هزار سال قبل بازمی‌گردد، پس عجیب نیست که شوشتر مملو از آثار باستانی عجیب و مخصوص به خودش باشد. یکی از این آثار باستانی، خانه مرعشی شوشتر است. این خانه، از آن دست خانه‌های مجللی بوده که زمانی شکوه و جلال زیادی داشته است.

خانه مرعشی شوشتر، شاهکار معماری قاجار

خانه مرعشی در بافت قدیمی شوشتر قرار گرفته است. این خانه علاوه بر بافت تاریخی و جذابش، قدمتی دارد که به دوران حکومت قاجار برمی‌گردد. این خانه در کنار مجموعه آبشار‌های شوشتر و در فاصله‌ی ۲۰۰ متری بقعه عباس واقع شده است که بازدید از آن را آسان‌تر کرده است. همانطور که گفته شد، قدمت ساخت این خانه به زمان قاجار برمی‌گردد. در آن زمان، مالک این خانه شخصی به نام سید محمد حسن مرعشی بود. او همراه با خانواده‌اش در این خانه زندگی می‌کرد. این خانه یکبار در زمان قاجار ساخته شده و یک بار در زمان پهلوی، بخش‌هایی به آن اضافه شده است. معماری که این بنا را در زمان قاجار ساخته بود، حاج محمد تقی معمار، از معماران برجسته‌ی دوران قاجار بود و معمار دوران پهلوی، استاد محمد علی هدایت بوده است. از جذابیت‌های خانه مرعشی همین است که دارای دو سبک معماری متفاوت است و اینکه خاندان مرعشی تا همین چند سال پیش در این بنای زیبا و کهن، ساکن بوده‌اند تا اینکه شهرداری این خانه را به دلیل قدمت طولانی‌اش از ایشان خریداری کرد و سپس در سال ۱۳۴۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. یکی از ویژگی‌های منحصربفرد این خانه، محل استقرار آن است که بر بلندای صخره‌ای قرار گرفته است و به همین دلیل چشم‌انداز بی‌نظیری از سازه‌های آبی شوشتر را می‌توان از پنجره‌هایش نظاره کرد. نباید فراموش کرد که معماری این خانه، در نوع خودش از شاهکار‌های معماری قاجاری – پهلوی به حساب می‌آید و به قدری در ساخت آن دقت شده که حتی در زیرزمین آن نیز می‌توان ظرافت‌ها را به راحتی مشاهده کرد.

این خانه هم‌اکنون به دفتر پایگاه میراث جهانی سازه‌های آبی تبدیل شده است

آرامگاه ارامنه آبادان

آبادان شهری در جنوبی ترین نقطه استان خوزستان است. این شهر بندری زیبا که روزی مدرن ترین شهر ایران بوده است، تاریخ کهن و پرفراز و نشیبی دارد. خاراکس اسپاسینو نخستین نامی است که به این شهر نسبت داده شد و این نام به دلیل فرمانروایی سلوکیان بر روی این شهر گذاشته شد. پرات، وهمن اردشیر و آپولونیاتیس نام های پیش از اسلام این شهر هستند و عبادان نامی است که پس از ورود اسلام بر آن نهاده شد.

آبادان یکی از شهرهایی است که مردم آن از گذشته های دور با آغوش باز پذیرای ادیان گوناگون بوده اند، از این رو این شهر از دیرباز مهد مذاهب و ادیان مختلف بوده است. وجود مساجدی مانند مسجد رنگونی ها، کلیسای ارامنه گاراپت مقدس و معابد و حسینیه ها حاکی از این مطلب است که پذیرش مردم آبادان نسبت به ادیان دیگر بسیار زیاد بوده و اقوام مختلف به راحتی در آن سکنی گزیده اند.

ارامنه مهاجر از جمله این اقوام بودند. در واقع شاید به جرات بتوان گفت که آبادان تنها نقطه ای در ایران است که در آن مسجد و کلیسا همسایه هستند. شاید نام کلیسای گاراپت مقدس که یکی از جاذبه های شناخته شده آبادان است برای بسیاری آشنا باشد، اما آرامگاه ارامنه در آبادان کمتر شناخته شده است. با ما همراه باشید تا سری به شهر مردمی بزنیم که نماد همزیستی مسالمت آمیز بوده و با وجود داشتن مذاهب مختلف با صفا و صمیمیت در کنار هم زندگی می کنند. ایران هتل آنلاین با رزرو هتل های آبادان در سفر به آبادان همراه شماست. شما می توانید با رزرو آنلاین هتل پارس کاروانسرا آبادان در این شهر دیدنی اقامت کرده و از تماشای جاذبه های آن بیشتر لذت ببرید.

ارامنه ای که در آبادان سکنی گزیدند، به احتمال قوی در دوره شاه عباس صفوی به آبادان آمده اند و این طور که از شواهد برمی آید آن ها گروهی از ارامنه هستند که برای فرار از کشتار و قتل عام عثمانی ها وارد کشورمان شده و در شهرهایی مانند اهواز، اصفهان، تبریز، همدان، تهران و آبادان سکونت کردند، در واقع آبادان جایی بود که در ظرفیت پذیرش مردمی از اقسی نقاط دنیا را داشت و توانست این همزیستی مسالمت آمیز ادیان و مذاهب گوناگون را به زیباترین شکل به تصویر بکشد. این شهر با آغوش باز فرهنگ های مختلفی را پذیرا شد، فرهنگ هایی که همراه خود آداب و سنن و دین خود را نیز به همراه آورده و با امنیت خاطر به عبادت دین خود پرداخته اند. نمونه بسیار واضح و روشن این امر همسایگی کلیسای ارامنه با مسجد امام موسی کاظم (ع) است. اما در گوشه ای از این شهر مکانی وجود دارد که ارامنه در آن برای همیشه به خواب رفته و به آرامش ابدی پیوسته اند.

این آرامگاه درمنطقه شطیط و در جنوب شرقی آبادان، بالاتر از اروندکنار، در نزدیکی تانک فارم چسبیده به بلوار شهید علی عیسی‌زاده قرار دارد. این آرامگاه در حدود هزار و پانصد متر مربع مساحت دارد و شاید سیصد و بیست مقبره در آن وجود داشته باشد که بیشتر آن ها از جنس سیمان هستند و نام اهل قبور با خط ارمنی روی سنگ قبرها حک شده است. بررسی بقایای یادمان ها این را نشان می دهد که بعد از سال 1360 دیگر کسی در این قبرستان دفن نشده است و روایت ها حاکی از آن هستند که این آرامگاه در حدود سال 1930 احداث شده است، ظاهرا پس از پایان جنگ جهانی تعدادی از ارامنه دور این قبرستان دیوار کشیده و در و اتاقکی برای آن می سازند.

اما از آن جا که مدت هاست دیگر در این آرامگاه پیکری به خاک سپرده نمی شود، کمتر کسی به این جا می آید. با این وجود هنوز هم بیشتر قبرهای بزرگ و سیمانی پابرجا هستند. قدیمی ترین قبری که در آن دیده می شود تاریخ سال 1927 را نشان می دهد و مشخص نیست که چرا سال 1957 بیشترین تعداد فوت شدگان را به خود اختصاص داده است. در آرامگاه ارامنه چندین قبر که متعلق به خارجی هاست دیده می شود، همچنین با این که بیشتر نوشته ها و یادمان ها به زبان ارمنی حک شده اند، یادمان هایی به زبان انگلیسی و عبری نیز در میان آن ها دیده می شود. این آرامگاه سال هاست که همچون خفتگانی که در آن به خواب ابدی فرو رفته اند، در سکوت عمیقی فرو رفته و از آن جا که بندرت کسی در آن دفن می شود به مرور زمان از خاطرها فراموش شده است.

از آبادان و آرامگاه ارامنه گفتیم، اما این شهر زیبا دیدنی های زیادی را در خود جای داده است که موزه آبادان، کلیسای گاراپت مقدس، مسجد رنگونی ها، موزه نفت، بازار ته لنجی ها، بازارهای قدیمی آبادان مانند کویتی ها، پل کابلی، روخانه اروند رود و بهمنشیر و نخلستان های زیبای آبادان از آن جمله هستند.

میدان نفتی مسجد سلیمان - خوزستان

میدان نفتی مسجد سلیمان اولین و قدیمی‌ترین میدان نفتی در خاورمیانه، در شهرستان مسجد سلیمان و در استان خوزستان واقع است. این میدان در سال ۱۲۸۷ خورشیدی توسط یک شرکت انگلیسی کشف و کار خود را آغاز نمود. از سال ۱۹۰۸ تا سال ۱۹۲۸ میلادی، تمام نفت تولیدی ایران از میدان نفتی مسجدسلیمان استخراج می‌گردید.

عکاس:مصطفی غلام نژاد/تسنیم