راهنمای محلی خوزستان

طبیعت سد خاکی مارون بهبهان

سد خاکی مارون، بر روی رودخانه مارون در ۱۵ کیلومتری شمال بهبهان در استان خوزستان قرار دارد. این سد آب مورد نیاز کشاورزی و نیروی برق‌آبی را تأمین می‌کند.

منا صیافی‌زاده...ایکنا

نگاهی به درخت آسوریک (نخل) در کاوش‌های ‌باستان‌شناسی:
درخت خرما یکی از مقدس ترین و قدیمی‌ترین درختان میوه‌ی شناخته شده در زندگی انسان است. پیدایش خرما در جهان از دوران دوم زمین‌شناسی آغاز شده اما زمان پی بردن انسان به ارزشی غذایی آن به شش هزار سال پیش از میلاد می‌رسد. در حال حاضر خرما در هر پنج قاره دنیا و در بیش از 34 کشور کشت و مورد می‌باشد. بر اساس شواهد باستان شناسی قدمت کشت نخل در ایران به بیش از شش هزار سال پیش می‌رسد.
درخت خرما (آسوریک) يا به تعبيري نخل٬ و به گويش محلي جنوب مُخ "mox" و مو "mo" بدون شک٬ يکي از کهن‌ترين درختاني است که از ديرباز منبع قوت انسان‌هاي دوره‌ی باستان بوده است. مبدأ اصلي آن به درستي معلوم نيست؛ اما تاکنون دانشمندان نظريات مختلفي درباره‌ی منشأ آن ارائه کرده‌اند. عده‌اي سرزمين اوليه‌ی درخت خرما را آسيا و مشخصاً کرانه‌هاي خليج فارس دانسته‌اند. تعدادي خاستگاه اصلي آن را شمال آفريقا و شبه جزيره‌ی عربستان و بعضي سرزمين آن را شبه قاره‌ی هند و یا بلوچستان عنوان کرده‌اند.

براي اينکه به اظهارات مبهم و مبتني بر حدس و گمان بسنده نکرده باشيم، بر اساس آثاري که از اين گياه در نقش‌ها و بناهاي دوره‌ی باستان و بعد از آن به دست آمده، نکاتي را يادآور مي‌شويم.
در بناي معبد خداي ماه در نزديکي اورِ عراق، از نخل استفاده شده است، که سابقه آن را حدود هفت هزار سال قبل تخمین زده‌اند. هم چنين در نقش‌هاي برجسته نينوا آثاري از درخت نخل مربوط به دوره آشوريان وجود دارد. در قانون‌نامه حَمورابي، ششمين پادشاه بابِل٬ چند ماده درباره نخل وجود دارد، که نشان مي‌دهد درخت نخل چه تأثيري بر زندگي مردم آن زمان داشته است. در ماده‌ی ٥٩ اين قانون آمده است: هرکس نخل خرما را قطع کند، بايد ٢٢٥ گرم نقره جريمه بپردازد. در ماده ٦٠ نيز مقررات بين کارگر و مالک نخلستان وضع شده است:
کارگر نخلستان بايد زمين را با استفاده از پاجوش‌ها بکارد و براي مدت ٤ سال آنها را آبياري کند و سپس، در طول سال پنجم که درختان خرما به بار مي‌نشينند، محصول آن را به طور مساوي بين خود تقسيم کنند.

تأثير نخل در ميان مردم دنياي باستان به قدري بوده که کاخ‌ها، معابد، و حتي تخت‌هاي سلطنتي را در دوره‌ی سومريان و بابليان به وسيله برگ هاي آن تزئين مي‌کرده اند. سرستون‌های تالاری بزرگ در مجموعه بناهای باشکوه کَرَنک مصر به شکل برگ خرما تراشیده شده است.
از هزاران سال پيش تاکنون، به دليل تأثير نخل در زندگي بشر، اين گياه از اهميت و قداست ويژه‌اي برخوردار بوده است. مردم ادوار مختلف تمدن بين النهرين، هريک به‌گونه‌اي در نشان دادن اهميت نخل، آيين‌ها و مراسم و اعتقادات نيکي داشته‌اند: سومريان نخل را مقدس مي‌شمرده‌اند و آن را مایه‌ی برکت مي‌دانسته‌اند؛ در نزد کلدانيان نخل الهه‌ی خاصي داشته است؛ بابليان خداي مخصوصي براي نخل داشته‌اند؛ آشوريان از خرما به‌عنوان شيريني در مجالس شادي استفاده مي‌کرده‌اند؛ هندوها نيز شرط برکت را در خاندان عروس و داماد، وجود خرما مي‌دانسته‌اند؛ عرب‌ها خرما را تنها ماده‌ی تغذيه‌ی عموم برمي‌شمرده‌اند، و آن را «شجرۀالحياة» می‌نامیدند و بر این اساس منشأ آن را آدمي مي‌دانستند. ايرانيان، به خصوص مردم جنوب٬ نخل را تنها ميراث پس از خود مي‌دانند و آن را «شجره‌ی وفاداري» می‌نامند.

در ايران بر اساس شواهد باستان شناختي، نزديک به شش هزار سال پيش کشت نخل وجود داشته است. می‌توان گفت؛ کاشت نخل در ایران از دوران باستان شروع شده و به پیش از سلسله‌ی هخامنشی مربوط می‌شود. از دیر باز درخت نخل و میوه ی آن تاثیر بسزایی در زندگی مردم جنوب ایران داشته است. در میان یافته‌های ارزشمند باستان‌شناسان در شهر سوخته، سفالینه‌ای وجود دارد که در آن بزی در پنج حرکت به سمت درختی می‌جهد و برگ‌های آن را می‌خورد. گفته می‌شود این سفالینه که هم‌اکنون به‌عنوان نخستین پویانمایی جهان در دنیا مطرح شده‌است، در حقیقت پویانمایی داستان منظوم کهن درخت آسوریک (نخل) و بز است.

در دوره‌ی عيلاميان، در نزديکي شهر شوش، بر اساس نقوش، مهرها و کتیبه‌های مکشوفه می‌توان گفت نخلستان‌هاي بسياري در این منطقه وجود داشته است. وجود نقش‌ نخل بر روي مهرهاي عیلامی، هخامنشی و مسکوکات عبرانیان قدیم نشان از اهميت و قداست اين گياه نزد مردم آن دوره دارد، همچنین در منظومه‌ی درخت آسوريک که به پهلوي و از زمان ساسانيان به جاي مانده است، در مناظره‌ای میان بز و نخل، خرما فواید خود را برمی‌شمارد. ایرانیان در جشن‌ها و تشریفات ویژه‌ی نوروز از درخت خرما و میوه‌ی آن استفاده می‌کرده‌اند.درخت نخل علاوه بر میوه‌ی متنوع و خوش طعمش کاربردهای فراوانی در زندگی روزمره‌ی انسان‌ها، اعم از: استفاده در تولید داروهای گیاهی، ساخت وسایل کاربردی و اشیاء تزیینی دارد. همچنین نخل و فراورده‌های آن در وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی منطقه موثر بوده و بخش اعظمی از آداب، رسوم و آئین‌های محلی و بومی منطقه را به خود اختصاص می‌دهد. امرار و معاش اکثر ساکنان روستاهای جنوب کشور از طریق تولیدات درخت نخل می‌باشد.

طبق روایات موجود بیشترین گیاهی که در قران کریم از آن یاد شده درخت نخل می‌باشد که این مسأله نشاندهنده‌ی اهمیت آن در دین اسلام و زندگی انسان می‌باشد. کلمه‌ی نخل، جمع آن نخیل و نخله در بیست آیه‌ی قرآن آمده است. بجز کلمه‌ی نخل نام نوعی خاص از درخت خرما به نام لِينَةٍ در سوره‌ی حشرآیه‌ی 5 آمده است.

"مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ." (حشر/5)
درخت نخل مانند انسان بوده و از دو جفت نر و ماده تشکیل شده و واحد شمارش آن مانند انسان نفر می‌باشد. درخت نخل در ۱۶ سالگی بالغ می‌شود و ثمر می‌دهد و در پیری، دندان نخل که "تَوَخْتَکْ" نامیده می‌شود، می‌ریزد.
اگر هنگام جابجایی سر نخل صدمه ببیند خشک می‌شود٬چون در سر نخل ماده‌ای وجود دارد به نام "کَچ" که همانند مغز آدمی است. نام دیگر کچ "پنیر نخل" است که در واقع ماده‌ی اولیه‌ی تشکیل تنه و برگ‌های نخل پیش از مرحله‌ی چوبی شدن می‌باشد. درخت نخل مثل آدم‌ها در آب خفه می‌شود و اگر آب از سر نخل بگذرد مرگ درخت نخل حتمی است. سر هر درختی را اگر قطع کنند بیشتر شاخ و برگ می‌دهد به جز درخت نخل که اگر سر این درخت را قطع کنند خشک می‌شود و می‌میرد مثل انسان. اگر چوب نخل را بسوزانیم هیچ زغالی ندارد، مثل آدمی. عمر درخت نخل تا صد و گاهی تا صد و بیست نیز می‌رسد. و از همه اینها جالب‌تر اینکه نخل‌ها عاشق همدیگر می‌شوند و این هم صفات انسانهاست.
اصمعی گوید: «شخصی از یمامه برای من حکایت کرد و گفت طربستانی بود که همه ساله حمل نیکو آوردی، دوسال بگذشت و حمل نیاورد. مردی بیاوردم که به علم نخل مخبر بود. بدید و بگفت این نخل راهیچ علت نمی‌یابم که مانع حمل افتد. آن که بر بالای نخل دیگر رفت ونظر بر چپ و راست کرد و در جوار آن نخلی بود. گفت این نخل بر آن عاشق است باید که با تلقیح از آن، این نخل را بارور کنم و در آن سال، آن را از این نخل گشن دادیم، حمل بسیار نیکو آورد».

تکثیر این درخت بوسیله‌ی هسته‌ی خرما یا بوسیله‌ی جابجا کردن پاجوش‌ها (جوانه‌های خرما) صورت می‌گیرد. بهترین وسیله‌ی تکثیر خرما همان جابجا کردن پاجوش یا درخت کوچکی است که اطراف درخت نخل مادر تولید می‌شود. بهترین فصل تکثیر، تابستان و ماه‌های تیر و مرداد است. طریقه‌ی باروری این درخت بدین‌صورت است که به ازاء هر اصله درخت ماده ، 15 اصله پایه‌ی نر در نظر گرفته می‌شود و خوشه‌ها را از درخت نر درمی‌آورند و درختان ماده را باور می‌کنند که در اصطلاح محلی به این عمل ایوار می‌گویند. درخت خرما دارای انواع مختلف می‌باشد و بعضی معتقدند به چهارصد نوع می‌رسد.
نخل درختی است که یک‌سال تمام می‌تواند هزینه‌ی زندگی یک کشاورز را تامین کند. در تابستان از میوه‌ی تازه‌ی آن؛ رطب و در زمستان از خرمای آن استفاده می‌کنند. در سایه‌اش می‌خوابند و از الیاف و برگ‌ها و ساقه‌های آن خانه و منزل به صورت لهر (Lahar) و سرگ (Serg) ساخته و از فرآورده‌های آن قند خرما، شیره‌ی خرما، سرکه و الکل به دست می‌آورند. هسته‌ی خرما مصرف غذایی برای دام‌ها دارد و از برگ آن برای بافتن زیراندازی به نام تک (Tak) استفاده می شود و از خوشه‌ی خرما که به پنگ (Pang) معروف است سبد و دیگر محصولات حصیری مانند کنتله (Kantela) بادبزن، سرجهله، جارو و طناب حصیری درست می کنند. از سیس خرما (Sis) که همان الیاف وسط شاخه‌ها هستند، جهت شستن ظرف و بافتن طناب محکمی به نام پوران (Powran) برای بالا رفتن از درخت استفاده می‌شود.
خاورمیانه بزرگترین تولید کننده‌ی خرما در جهان است و پس از عراق، عربستان سعودي و مصر، ایران در مقام چهارم تولید این ماده‌ی غذایی در این ناحیه قرار دارد. بر اساس آمار منتشر شده بیش از 2 درصد از اراضی قابل کشت کشور یعنی چیزي در حدود 218000 هکتار به نخلستان‌ها تعلق داشته و در هر هکتار رقمی در حدود 150 اصله درخت موجود است.
بنابراین درخت نخل با توجه به قدمت و قداست آن، یکی از میراث ناملموس ارزشمند سرزمین ما محسوب شده و می‌توان آیین و رسوم مربوط به کاشت، نگهداری، تکثیر و برداشت محصول آن را در فهرست آثار ملی کشور ثبت نمود و همچنین با توجه به پیشینه و ویژگی‌های عنوان شده ار این درخت باستانی و مقدس، اختصاص یک روز از تقویم ملی کشور به درخت نخل ضرورری می‌باشد.

منابع مطالعاتی:
- درویش منش، کژال ، بررسی نقوش گیاهی مشترك درآثارمنقوش حسنلو، زیویه، قلایچی، ربط 2 و ارتباط آنها با هنر آشور، نشریه هنرهای زیبا - هنرهای تجسمی، دوره 21، شماره 2، تابستان 1395.
- سلامي، عبدالنبي، خرما در فرهنگ مردم خِشت و دلوار، نشریه‌ی گویش شناسی، شماره‌ی 1.
- دانشنامه‌ی جهان اسلام (www.rch.ac.ir)
- ممبینی، مهتاب و شافعی، آزاده، نقش گیاهان اساطیری و مقدس در هنر ساسانی (با تأ يكد بر نقوش برجسته، فلزکاری و گچ بری(، نشریه‌ی جلوه‌ی هنر، شماره 14، 1394.
- K. J. Roach, The Elamite Cylinder Seal Corpus, c.3500 – 1000 BC, 2008.

با سپاس ویژه از خانم نجلا درخشانی

(کارشناسی ارشد مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی)

بازار ته لنجی آبادان

ته‌لنجی در اصطلاح به کالاهایی گفته می‌شود که توسط ملوانان و کارگرهای لنج‌ها وارد کشور می‌شوند. ته‌لنجی مشمول تعرفه‌های گمرکی نمی‌شود، بنابراین قیمت‌ آن پای خریداران کم‌تر تمام می‌شود.در این خیابان هم مغازها کالا‌های ته‌لنجی دارند و هم دستفروش‌ها. روزهای تعطیل و ایام نوروز به‌دلیل شلوغی، راه رفتن در این بازار خیلی سخت می‌شود. از مواد خوراکی و شکلات‌های جذاب تا چیزهایی مثل: پتو، وسایل برقی کوچک و لوازم آرایشی اقلام ته‌لنجی این بازار را تشکیل می‌دهند.

عکس: جمال زبیدی

۱.مقاله نگین جنوب ایران(خوزستان)

http://s8picofile.com/file/8321018176/21_42.pdf.html

۲.فرهنگ گردشگری مسول گرایانه در کشور وجود ندارد

http://s9.picofile.com/file/8321018250/dbm_08_1.pdf.html

۳.طبیعتی پر از حس درک خداوند

http://s9.picofile.com/file/8321019192/22250.pdf.html

۴.گیاه استبرق چیست؟

http://s8.picofile.com/file/8321020134/22509.pdf.html

۵.داستان تلخ کوچه های قدیمی

http://s8.picofile.com/file/8321020218/22359.pdf.html

گردشگری مذهبی

گردشگری وسیله ای است که افراد را با مذاهب و فرهنگ های متفاوت به یکدیگر پیوند می دهد و به آنها کمک می کند تا همدیگر را با وجود تنش های سیاسی و اجتماعی، بهتر درک کنند. از نظر سازمان جهانی جهانگردی، مذهب به عنوان یکی از اصلی ترین انگیزه های سفر شناخته شده است.

«گردشگری مذهبی» یکی از زیر شاخه‌های صنعت گردشگری است و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این سفرها مختص مسلمانان نیست و پیروان ادیان دیگر نیز با توجه به اعتقادات مذهبی و آثار و بقایای دین خود، به سفرهای مذهبی می‌روند. امروزه گردشگری مذهبی نیز وارد تجارت جهانی شده است و روز به روز پیشرفت می‌کند.
گردشگری مذهبی ایران برای مسلمانان بسیار غنی است اما زیارتگاه‌های غیر اسلامی معروفی نیز در ایران قرار دارد که پیروان سایر ادیان نیز می‌توانند برای سفر مذهبی روی آن‌ها حساب کنند؛
ایران با قدمت چندین هزار ساله‌ی خود، آثار تاریخی و مذهبی بسیاری را در خود جای داده و پیامبران و بزرگان دینی بسیاری در این کشور زندگی کرده‌اند که امروزه نیز مقبره‌های آن‌ها مقصد زیارتی و مذهبی مردمانی از ایران و دیگر کشورهای جهان است. .
.
استان خوزستان به عنوان استانی با قدمت کهن و دروازه ورودی اسلام به ایران و همچنین وجود بقاع امامزادگان...مقبره بزرگان و اندیشمندان نامدار ..مساجد تاریخی حسینیه تکیه ها ... مراسمات مذهبی ادیان مختلف مانند مراسمات ...تعزیه..مراسم ایینی صایبین مندایی و امثالهم و وجود آثار مذهبی وتاریخی از ادیان مختلف میتوان یکی از قطب های گردشگری در بخش گردشگری مذهبی در ایران دانست.که میتوان با سرمایه گذاری دراین بخش و ایجاد زیرساخت های لازم به رونق روز افزون این بخش از گردشگری دراستان خوزستان پرداخت.

پ.ن:
تصویر۱:مراسم آیینی صایبین مندایی در شهر اهواز
تصویر۲:بقعه سبز قبا در شهر دزفول
تصویر۳:مسجد جامع شوشتر
تصویر۴:کلیسای ابادان
تصویر۵:مقبره دانیال نبی در شوش

موزه به سازی شوش

موزه شوش در سال ۱۳۴۵ افتتاح شد که از آن موقع تا اواسط دهه ۱۳۵۰ دوبار چیدمان آن تغییر می‌کند. باوقوع جنگ تحمیلی، موزه تا سال ۱۳۶۲ تعطیل و در این سال با تعدادی اشتباه مطالعاتی و اشیای سنگی موجود در سالن‌های نمایش بازگشایی می‌شود.

سپس در سال ۱۳۸۳ پس از یک دوره تعطیلی طولانی که به‌منظور توسعه صورت گرفته بود، موزه با تعدادی از اشیاءِ عودت داده‌شده از تهران و بعضی از اشیای موجود در انبارها بازگشایی شد.

باتوجه به رسالت موزه شوش که موزه‌ای باستان‌شناسی بود، لزوم ارتقای سطح کیفی و کمی موزه در دستور کار قرار گرفت که در همین راستا، طی ماه‌های گذشته ضمن اضافه کردن تعدادی ویترین و محل نمایش جدید در موزه، طی چند مرحله، اقداماتی از جمله انتقال هشت اثر نفیس سنگی از درون قلعه و باغ پیرامونی به درون موزه، جایگزین کردن اشیایی با محتوای تاریخی و فرهنگی بالاتر بجای اشیایی از همان دوره که کمتر معرف بار فرهنگی زمان خودشان بودند، رنگ‌آمیزی همه سالن‌های موزه به گونه‌ای که رنگ زمینه به نمایش بهتر اشیاء کمک کند، تهیه ۷۰ متر مربع تابلوهای معرفی و محتوایی و متناسب با سالن‌های نمایش و اشیا به نمایش گذاشته‌شده، متناسب‌سازی روشنایی سالن‌ها و ویترین‌ها، الحاق سالن‌های جنبی به چرخه بازدید و بهسازی نمای بیرونی موزه، در راستای طرح محتوایی و ارتقای سطح کیفی و کمی موزه صورت گرفت.

عکس: سپیده سلمانوندی

گاومیش ها؛ همبازی کودکان کارون

منطقه گاومیش آباد اهواز از جاهای دیدنی خوزستان است که در بین گردشگران کمتر شناخته شده! این منطقه یکی از مناطق اطراف اهواز است که کار مردم آن عمدتاً نگهداری گاومیش می باشد. خانه های آنها بسیار نزدیک به رودخانه کارون واقع شده است، چرا که گاومیش ها در هوای گرم اهواز باید چند بار در روز تنی به آب بزنند. این منطقه از این بابت حایز اهمیت است که شما مسلماٌ گاومیش ها را در هر شهر و منطقه ای نمی توانید از نزدیک ببیند. پیشنهاد میکنم نزدیکی های غروب آفتاب راهی این منطقه شوید

در این صورت می توانید حرکت آرام و سنگین گاومیش ها را ببیند که با طمانینه از عرض خیابان عبور کرده و راهی ساحل کارون می شوند و خودشان را به آب میزنند. در این میان شیطنت های نگهبانان کوچک آنها دیدنی است. به راحتی از سر و کله گاومیش ها بالارفته و در آب شیرجه میزنند. به خصوص اگر بدانند گردشگر هستید و قصد عکاسی دارید که هنرمندیشان چند برابر می شود!

یکی از زیباترین غروب های اهواز را در این منطقه خواهید دید و پیشنهاد میکنم بعد از چند عکس دوربین را کنار گذاشته و از تماشای غروب داغ و سرخ خوزستان لذت ببرید. کمی خاکی خواهید شد، کمی گرما خواهید کشید اما مطمن باشید دیدنش ارزشش را خواهد داشت!

یکی از الزامات زیست محیطی گاومیش ها، زندگی در کنار آب است. اکثر مردم این منطقه محروم از طریق پرورش گاومیش امرار معاش می‌کنند.

از گاومیش‌های این منطقه شیر بسیار چرب و خوش طعمی تولید می‌شود و بستنی با شیر گاومیش، بهترین بستنی این‌منطقه است/

عکس : مهدی پدرام خو

طبیعت سد مارون - خوزستان

سد مارون یک سد خاکی است که بر روی رود مارون در ۱۵ کیلومتری شمال بهبهان در استان خوزستان قرار دارد. این سد آب مورد نیاز کشاورزی و نیروی برق‌آبی را تأمین می‌کند

رودخانه مارون از رشته کوه زاگرس سرچشمه می‌گیرد و بعد از طی مسافتی 120 کیلومتری به دریاچه یا سد مارون می‌ریزد. رودخانه‌ی مارون در فصل پر آب از طریق خور موسی وارد خلیج فارس می‌شود.

نام اصلی و قدیمی رودخانه‌ی مارون، تاب بوده است اما امروزه به آن، مارون می‌گویند. این رودخانه در بالادست، بسیار تمیز و زلال است اما در پایین‌دست به علت عبور از لایه‌های گچی و نمکی و همچنین به علت گرما و تبخیر بسیار زیاد از کیفیت نامطلوبی برخودار است. با این حال مارون در پیدایش جوامع روستایی و شهری مانند بهبهان، رامشیر و شادگام در حاشیه‌ی خود نقش مهمی داشته است.

سد مارون بر روی رودخانه‌ی مارون در 19 کیلومتری شمال شرق بهبهان ایجاد شده است. بخشی از رودخانه‌ی مارون که در شهر بهبهان واقع شده به رودخانه‌ی امام رضا (ع) معروف است. سال احداث سد بر روی رودخانه مربوط به سال 1368 است که البته سد نهایتا در سال 1377 تکمیل شده است.

سد یا دریاچه‌ی مارون امروزه تبدیل به یکی از جاذبه‌های شهر بهبهان شده است و در کنار این دریاچه یا سد، امکانات تفریحی فوق‌العاده‌‌ای برای گردشگران تهیه شده است. یکی از این امکانات دهکده‌ی گردشگری و تفریحی به نام دهکده‌ی گردشگری مارون است.

این دهکده دارای مساحتی تقریبا 13 هکتار است. مجموعه‌ی تفریحی و اقامتی مارون دارای ویلاهایی برای اقامت، خدمات و امکانات تفریحی و گردشگری بسیاری است. تعداد ویلاهای مجموعه 18 دستگاه است که تعدادی از ویلاها سه خوابه و تعدادی یک خوابه هستند. فضای باز مجموعه با پوشش گیاهی بومی تزیین شده است که چشم‌انداز فوق‌العاده‌ای ایجاد کرده است. از دیگر امکانات این دهکده می‌توان به پیست دوچرخه سواری، موتورهای چهارچرخ، زمین بازی مینی فوتبال، بدمینتون، والیبال ساحلی، گشت اتوبوسی در دریاچه و همچنین امکانات و تفریحات آبی مانند ماهی‌گیری، قایق‌سواری، جت اسکی و شاتل نیز اشاره کرد.

مهدی پدرام خو.

مراسم عید دهوا حنینا (عید کوچک) منداییان در ساحل کارون

نهم آبان مصادف با عید کوچک یا همان دهوا حنینا در باور صابیین مندایی است؛آنها معتقدند در این روز آب حیات روان شده، گیاهان و نباتات رشد کردند، حیوانات، پرندگان و ماهی‌ها خلق شدند و شرایط زمین برای آدم فراهم شد و فرشتگان این روز را عید گرفتند.

منداییان معتقدند این روز متعلق به تکوین زمین است از این رو هر ساله در چنین روزی آن را جشن می‌گیرند. عید در زبان مندایی دهوا خوانده می‌شود و حنینا نیز به معنی کوچک است

دهوا حنینا از طلوع آفتاب تا طلوع آفتاب روز بعد ادامه دارد. در تمامی اعیاد روحانی مندایی در کنار غسل تعمید درفشی را برپا می‌کند

درفش نماد دینی منداییان است که فرشتگان در کره زمین پس از تکوین نصب کردند. درفش از ابریشم خالص، نی و بوته یاس است و بدین صورت است که نی را در زمین می‌گذارند و ابریشم را روی آن می‌گذارند و سپس یاس را که بوی معطری دارد بر روی آن قرار می‎دهند.منداییان به خدای یگانه، انبیای الهی، معاد، روز رستاخیز و منجی موعود اعتقاد دارند و منتظر ظهور منجی موعود خود که به نوعی پایان دهنده پلیدی ها است به نام "ملکا ان وش اوثرا" هستند.

صابئین مندایی قومی یکتاپرست و اهل کتاب هستند که به صورت گمنام در خوزستان زندگی میکنند و غالب مراسم این قوم همراه با تعمید در آب جاری می باشد در گذشته این قوم توسط یهودیان پس از جنگ و خونریزی زیادی از سمت نواحی اردن رانده شده و در دوره اشکانی به علت آزادی دینی وارد ایران شدند.از آنجا که اغلب مراسم این قوم همراه با تعمید در آب جاری بوده مناطقی را برای سکونت انتخاب میکردند که دارای رودخانه باشد.خوزستان به دلیل داشتن رودخانه های کارون ،کرخه و دز محل اصلی سکونت این قوم در ایران است.

در واژه محلی به این قوم صبی میگویند.

از آنجا که آداب و رسوم دینی مندایی‌ها با غسل در آب روان پیوند دارد در خوزستان این افراد در نزدیکی رودخانه‌های پرآبی که بیشتر در اهواز، خرمشهر، آبادان، دزفول و شوشتر جاری هست زندگی می‌کردند و هم اکنون نیز در شهر اهواز به فعالیت دینی خود و بیشتر به شغل طلاسازی مشغول هستند.

.صابئين مندايي پيروان حضرت يحيي (ع) از پيامبران بزرگ الهي هستند و عقيده ديني آنها برگرفته از عقيده حضرت آدم (ع) است كه تا آخرين پيامبر آنها حضرت يحيي(ع) ادامه يافته است.

دين صابئين مندايي از قديمي ترين آيين هاي الهي است و اصلي ترين ركن ديني آنها غسل تعميد است. اهواز، سوسنگرد، شوشتر و ماهشهر بيشترين محل سكونت آنها در خوزستان بوده است .

گزارش : ابوالفضل مهدی پور

عکس: مریم شهاب زاده

احیای کاشت چای ترش در روستای علوه اهواز

چای ترش از فواید بسیار فوق العاده ای برای سلامتی برخوردار است و همچنین مصرف چای ترش برای جلوگیری از فشارخون، کاهش کلسترول و کاهش قند خون و حفظ سلامتی کبد مفید است

در سال ۱۳۷۷ زمانی که ابوهاشم در سن ۶۵ سالگی دار فانی را وداع گفت، تولید چای در این روستا نیز بعد از چند دهه متوقف شد.

چند سالی از مرگ ابوهاشم گذشت که ابوعلی قصد کرد مجددا کشت چای ترش را در این روستا احیا کند اما تلاش های او برای یافتن بذر این چای بی نتیجه ماند، او به ذهنش خطور کرد که از همسر ابوهاشم که از بستگانش هست کمک بگیرد و از ایشان خواست تا اجازه دهد صندوق های وسایل مرحوم ابوهاشم را نگاه کند.

با زیر و رو کردن وسایل داخل صندوق های چوبی مرحوم ابوهاشم، چشم ابوعلی به پلاستیک کوچک گره خورده ای افتاد که سه دانه بذر از این چای داخل آن بود و آنها را در زمینی کنار رودخانه کارون بدون اینکه کسی اطلاع داشته باشد کشت کرد.امروز حتی در حیاط منازل اهالی روستای علوه هم چای ترش کشت می شود.

مهدی پدرام خو

خانه پدری " احمد محمود"

براساس اعلام اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان، فروش خانه احمد محمود، نویسنده و داستان‌نویس و خالق «همسایه‌ها» و «زمین سوخته» روز شنبه از سوی خانواده این نویسنده موجب نگرانی‌ اهالی فرهنگ و قلم شد. جمعی از اهالی قلم و فرهنگ فروش خانه این داستان‌نویس ایرانی را چوب حراجی بر سر فرهنگ و هنر خوزستان می‌دانند و معتقدند ارزش معنوی این اثر با هیچ چیز قابل قیاس نیست و حیف است فضای فیزیکی یادآور یک نویسنده ملی این‌گونه از خاطره‌ها پاک شود. خانه پدری احمد محمود جایی که او کودکی و جوانی خود را در آن گذرانده است در منطقه سی‌متری اهواز قرار دارد. این‌ منطقه به نوعی بافت تاریخی اهواز محسوب می‌شود و با توجه به این ‌که کلان‌شهر اهواز تاکنون از داشتن موزه محروم بوده است خانه این نویسنده ممکن بود این ظرفیت را برای اهواز ایجاد کند.

احمد اعطا ملقب به احمد محمود نویسنده خوزستانی، دی ‌ماه ۱۳۱۰ در اهواز متولد شد و در بررسی تاریخ ۲۰ ساله ادبیات داستانی ایران از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۷ به عنوان برترین داستان‌نویس و رمان‌پرداز ۲۰ سال ادبیات داستانی در جامعه ادبی ایران شناخته می‌شود و هنوز هم با گذشت چندین سال از درگذشت این داستان‌نویس جنوبی بر تعداد علاقه‌مندانش افزوده می‌شود. او در سال ۱۳۸۱ بر اثر بیماری ریوی درگذشت

عکس:علیرضا محمدی/ایسنا

درگذشت کیومرث غفاری ، اولین راهنمای تور ایران

به گزارش ایسنا، کیومرث غفاری، قدیمی‌ترین راهنمای گردشگری ایران بر اثر عارضه قلبی درگذشت و کانون انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری سراسر کشور خبر درگذشت وی را تایید کرد. وی در سال ۱۳۲۲ در تهران متولد شد و نخستین تور گردشگری خود را در سال ۱۳۳۸ برگزار کرد. او در تمام دوران زندگی اش تنها در این حرفه مشغول بود و در پنجشنبه ۱۲ تیر 99 پس از تحمل بیماری و بر اثر عارضه قلبی دار فانی را وداع گفت.

کیومرث غفاری درباره داستان ورودش به حرفه راهنمای گردشگری چنین گفته بود:

عاشق حرفه‌ام هستم و در زندگی‌ام تا به‌حال به کار دیگری جز این کار مشغول نبوده‌ام. من در سال ۱۳۳۸ کارمند انجمن ایران و آمریکا بودم. در این انجمن به ایرانی ها انگلیسی و به آمریکایی‌ها فارسی یاد می‌دادم. یک بار کارمندان این مجموعه از من خواستند که دیدنی‌های تهران را به آنها نشان بدهم. آن موقع مثل الان، هیچ بروشور، کتابچه و اطلاعات خاصی برای معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران وجود نداشت. به‌ناچار از پدر و مادرم برای این کار کمک گرفتم، آ‌ها هم اطلاعات زیادی به من دادند. گروه را با خود به تماشای تهران بردم. این کار چنان تاثیری بر من گذاشت که از آن سال تاکنون شغل دیگری برای خود انتخاب نکرده‌ام.

غفاری تاریخچه فعالیت رسمی راهنمای گردشگری در ایران را نیز چنین روایت کرده بود:

اولین بار در سال ۱۳۴۳ پیش‌نویش اساسنامه موسسه آموزشی «آوای جلب سیاحان» نوشته و این مرکز آموزشی تاسیس شد. من هم به ‌عنوان اولین کسی که در زمینه راهنمایی تورها فعالیت می‌کرد وضمنا کارمند هتل هم بود، به‌عنوان مشاور در این موسسه مشغول به ‌کار شدم. در سال ۱۳۴۵ اولین دوره آموزش راهنمایان تور در موسسه آوای جلب سیاحان برگزار شد و اولین گروه فراگیران، کارت تورلیدری دریافت کردند، دوره‌ای که ما آن را گذراندیم، اسما دوره‌ای ۹ ماهه بود ولی عملا تا سال ۱۳۴۸ طول کشید و بعد از آن، شش ماه هم به‌طور رایگان به دور ایران سفر کردیم. با اتوبوس سفر می‌کردیم و در هر اتوبوس هم شش استاد ما را همراهی می‌کردند. در همین سال به ما کارت موقت راهنمایان دادند و در سال ۱۳۴۸ اولین کارت‌های رسمی ما صادر شد.

یکی از افتخاراتم گفتگو و همراهی با استاد در دومین جشن راهنمایان گردشگری یزد در سال ۸۷ میباشد که استاد با شیوه ای خاص و پر از حس و حال سنتی به معرفی آثار شاخص یزد پرداختند .

روح استاد شاد

زیستگاه‌های بیت کوصر - خوزستان

بیت کوصر" یکی از مهمترین زیستگاه‌های پرندگان زمستان گذر و گونه حمایت شده "هوبره" است. این منطقه رملی حاوی پوشش گیاهی غنی و تنوع زیستی خاص و کمنظیر است. از دیگر جانوران مهم این زیست بوم می توان به افعی شاخدار عربی، بوای شنی عربی، گکوی انگشت کوتاه ایرانی، گکوی انگشت کوتاه خاورمیانه، زیرگونه خاص ماهی شنزار، زیرگونه خاص بزمجه بیابانی، سوسمار انگشت شانه‌ای اشمیت، مارمولک کرمی شکل زادرونی، عقاب مارخور، کرکس سیاه، شاهی، بالابان، روباه شنی و گربه شنی اشاره کرد

مهدی پدرام خو

شوشتر با اين همه قدمت و شهرت موزه ندارد

عضو انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوشتر گفت: شوشتر كه به قول مسؤولان جهاني شده يك موزه براي نمايش آثار تاريخي ندارد.

ابوالفضل مهدي‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران ‌(ايسنا) در خوزستان بيان كرد: لازم است موزه‌اي در اين شهرستان براي نمايش آثار تاريخي به دست آورده از آن راه‌اندازي شود تا گردشگري كه وارد شوشتر مي‌شود تاريخ و قدمت آن را بشناسد.

او يادآوری كرد: از حدود پنج سال پيش تاكنون تقاضاهاي مكرر در اين زمينه داده شده اما متاسفانه گوش شنوايي وجود دارد.

مهدی‌پور افزود: پاسخ همه مسؤولان براي رسيدگي به اين موضوع اين بوده كه هنوز اعتبار و فضاي لازم براي اين كار وجود ندارد. اين در حالي است كه شوشتر داراي خانه‌هاي تاريخي و قديمي بسياري است كه مي‌توان با كمي مرمت آن‌ها را به موزه تبديل كرد.

اين دوستدار ميراث فرهنگی خاطرنشان كرد: شوشتر نيازمند راه‌اندازي موزه‌اي جامع و معتبر از آثار تاريخي است و ما خواهان تحقق چنين امري هستيم چراكه آثار تاريخي باارزش بسياري در كاوش‌هاي متعدد در اين شهرستان به دست آمده كه همگي به دليل نبود موزه به شهرهاي اطراف انتقال داده شده‌اند.

نخستین نشست برگزیدگان یازدهمین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال

نخستین نشست برگزیدگان یازدهمین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال با هدف تبادل نظر و احصاء نیازهای ایشان در راستای حمایت از محصولات و خدمات برگزیده روز جمعه مورخ ۲۲ شهریور ۱۳۹۸در مجموعه باغ زیبای تهران برگزار شد.
.

دکتر بهمنی رئیس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال به عنوان میزبان نشست و نخستین سخنران، ضمن خیر مقدم مطالبی را در تبیین برنامه های نشست مطرح نمود. وی گفت: پیگیری و ادامه فرایند جشنواره و شناخت بهتر از برگزیدگان و ویژگی های ایشان، شناخت و ارتباط متقابل برگزیدگان و شبکه سازی بر محور جشنواره، احصاء نیازهای فنی، محتوایی و کسب و کاری از مهمترین اهداف نشست است و امیدواریم خروجی نشست در طراحی برنامه ها و گام های عملیاتی برای حمایت از جریان تولید و نشر محتوا راه گشا باشد.

این نشست با حضور برگزیدگان، رییس و جمعی از مدیران مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال، دبیران و داوران تخصصی جشنواره، دبیر ستاد توسعه فناوری های نرم و هویت ساز معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، رییس پارک علوم و فناوری های نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی، نماینده صندوق اعتباری هنر و مدیر عامل صندوق پژوهش و فناوری کریمه برگزار شد.

از دیگر برنامه های این نشست هفت ساعته پنل های نیاز سنجی،مشاوره و پنل پرسش و پاسخ بود که با استقبال مخاطبان مواجه شد.

در این نشست ۳۶ برگزیده از ۵۰ برگزیده سراسر کشور جشنواره ضمن معرفی اثر خود به ارائه دیدگاه ها و نظرات خود پرداختند.

در این نشست موارد تصویب گردید که مهمترین آنها عبارتند از:

ایجاد ارتباط مشاوره ای کسب و کار توسط مرکز ویژه برگزیدگان و موسسات فرهنگی دیجیتال

تولید کلیپ های یک دقیقه ای حرفه ای معرفی آثار برگزیدگان توسط مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال

تشکیل مجامع مختلف در موضوعات هفت گانه جشنواره با مشارکت و محوریت برگزیدگان هر بخش

معرفی برگزیدگان به رایزنان فرهنگ ج.ا.ایران در اقصی نقاط جهان برای حضور محصولات و خدمات برگزیده در عرصه بین المللی

تعیین کارشناس ویژه جهت تسهیل صدور مجوز موسسه فرهنگی دیجیتال برای برگزیدگان

تبلیغ و معرفی برگزیدگان و محصولات ایشان از طریق کانال های و صفحات مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال و سایر مراکز همکار در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مساعدت در پیگیری رفع موانع مالیاتی برگزیدگان از سازمان امور مالیاتی

\

پ.ن:

یازدهمین دوره جشنواره رسانه ‎های دیجیتال 98با حضور مهمان ویژه استاد الهی قمشه ای،محمود واعظی رئیس نهاد ریاست ‌جمهوری، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی، جعفرپور رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی،جمعی از مدیران کشوری و منتخبان حوزه رسانه ای کشور سه ‎شنبه شب (۲۲ مرداد ۹۸) در تالار وحدت تهران برگزار شد.

رسانه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان در بخش اقوام و فرهنگ ملی و محلی برگزیده و رتبه دوم در یازدهمین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال 98 کسب کرد

رسانه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان برگزیده یازدهمین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال

هدف هایت را دنبال کن آنها خود راه را بلدند.

حدود یک سال پیش بود که با پیشنهاد و همکاری دوستان رسانه ای کشور و خوزستانرسانه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان در قالب وبلاگ ، شبکه های اجتماعی و نگارش مقاله ،اطلاع رسانی دقیق خبرها و ایجاد محتوا با هدف معرفی بیشتر استان خوزستان در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی خوزستان راه اندازی و طی فراخوانی رسانه در یازدهمین جشنواره ملی رسانه های دیجیتال دربخش اقوام و فرهنگ ملی و محلی کشور شرکت داده شد.
در این مدت با همه دشواریها،ناملایمتی ها روبه رو شدیم ولی چون هدف خود را مشخص کرده و به هدفمان ایمان داشتیم با امید به آینده به کار خود ادامه دادیم.

خدا را شاکرم که زحمات و تلاشهای دوستان و همکاران نتیجه داد و رسانه از بین ۱۵۰۱ اثر ارسال شده در بخش های مختلف جشنواره در بین ۶۰ اثر در بخش اقوام و فرهنگ ملی و محلی برگزیده به عنوان رسانه برتر و شایسته تقدیر انتخاب شد و طی دعوت رسمی مرکز رسانه های دیجیتال به عنوان مدیر رسانه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان در اختتامیه شرکت کنم.

مفتخرم که در آیین اختتامیه با همکاران رسانه ای کل کشور دیدار و گفتگو داشته باشم و از نزدیک با تجربیات همکاران آشنا و طی جلساتی اعلام آمادگی همکاری در زمینه های مختلف رسانه ای داشته باشم و طی گفتگو با مسولین به زودی جلسه ای با حضور برگزیدگان برای نظرسنجی و گفتگو متقابل در مورد آثار برگزیده برگزار خواهد شد
در پایان از همه دوستان عزیز و همکاران گرامی که در این مدت به هر طریقی با رسانه ما برای رسیدن به هدف خود که همانا اعتلای نام خوزستان در کشور و جهان است کمک و همکاری کردند کمال تشکر را دارم و این تقدیر شایسته را با کمال احترام به همه دوستان و همکاران تقدیم میکنم و امیدوارم بتوانیم باز در این راه با تلاش و جدیت بیشتر گام برداریم

پ.ن:
یازدهمین دوره جشنواره رسانه‎های دیجیتال با حضور مهمان ویژه استاد الهی قمشه ای،محمود واعظی رئیس نهاد ریاست ‌جمهوری، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی، جعفرپور رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی،جمعی از مدیران کشوری و منتخبان حوزه رسانه ای کشور سه‎شنبه شب (۲۲ مرداد ۹۸) در تالار وحدت تهران برگزار شد.

گزارش کامل در لینک زیر:

http://www.khouztourism.ir/post/348

ابوالفضل مهدی پور
مدیر رسانه گردشگری و فرهنگی استان خوزستان

آیین نکوداشت حسین گیتی منتقد برجسته کشور به مناسبت پاسداشت پنجاه سال نقد فیلم به همراه نقد و بررسی فیلم سینمایی سرخ پوست
.

تجلیل از پنجاه سال نقدنویسی حسین گیتی پیشکسوت منتقد سینمای ایران و جهان و نقد و بررسی فیلم سرخپوست در سینما بهمن اهواز به همت امور سینمایی بهمن سبز خوزستان و با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، حوزه هنری خوزستان و خانه مطبوعات خوزستان برگزار شد.
.
در آیین مراسم ضمن تقدیر از استاد حسین گیتی نقد و بررسی فیلم سرخپوست با حضور استاد گیتی برگزار شد.
. آیین نکوداشت با حضور جمعی از اصحاب رسانه استان،پیشکسوتان عرصه فرهنگ و هنر،هنرمندان و علاقه مندان به هنر سینما در سینما بهمن اهواز برگزار شد.
.
با سپاس از مجتبی گهستونی فعال گردشگری و میراث فرهنگی استان خوزستان .

۹۸/۴/۲۳

برداشت یاقوت سبز در کارون

این روز‌ها و در نیمه تیرماه ۱۳۹۸ برداشت انگور از تاکستان‌ها و باغات انگور روستای «غزاویه بزرگ» در شهرستان کارون (کوت عبدالله) خوزستان توسط کشاورزان این منطقه آغاز شده است. حدود ۱۲۰ هکتار از مزارع سرسبز این شهرستان به کشت انگور اختصاص دارد که متأسفانه در سیلاب اخیر حدود ۸۰ درصد این تاکستان‌ها خسارت جدی دید که با این وجود حدود ۷۰ هکتار آن از خسارت سیل در امان مانده و از اواخر خرداد برداشت غوره آغاز و هم‌اکنون برداشت میوه رسیده انگور در این شهرستان در حال انجام است.

مرتضی یاقوتی/باشگاه خبرنگاران جوان

تابستان گردی در آبشار آرپناه

آبشارهای آرپناه یا آبشارهای کسد در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان لالی قرار دارد و از مکان‌های دیدنی و گردشگری شهرستان لالی است که دارای باغ‌ها و درخت‌های سرسبز است. چشمه بزرگی که از دل کوه سرازیر می‌شود در مسیر خود به شکل آبشار درآمده است که با طی مسیری طولانی و پیوستن به آب چشمه تلوک(بی بی ترخان) و چشمه آب شور(سور) در پایین دست به رود کارون می‌ریزد. قرار گرفتن این مکان در بین کوه‌ها و وجود خود آبشار باعث خنکی نسبی این مکان در تابستان‌ها شده است.

نشریه تخصصی مدیریت شهری «شهرگاه
نشریه تخصصی مدیریت شهری «شهرگاه» که به صورت الکترونیک انتشار می‌یابد در هفتمین شماره خود به بررسی سیل پرداخته است. .

ویژه نامه شهرگاه هفتم با موضوع سیل فروردین امسال در خوزستان،لرستان،گلستان با تلاشهای همکاران خوبم .
آقای جلوه نژاد سردبیر ،
سرکارخانم مهشید بهزادی معاون سردبیر ،
سرکارخانم خانم نجلادرخشانی ،
ابوالفضل مهدی پور و دیگر همکاران از سراسر کشور منتشر شد.
.
در این شماره پس از طرح مسائل و ابهامات سیل گلستان، لرستان و خوزستان از منظر مدیریت شهری به این پدیده پرداخته شده و علل وقوع، نحوه برخورد و معضلات پس از واقعه در قالب اطلسی مورد بررسی قرار گرفته است.
. **شهرگاه رسیدن به چکیده‌ای صریح و شفاف برای بیان علل و ابعاد سیل را نخستین گام جهت تحلیل چنین حوادثی می‌داند و سعی دارد تا با استفاده از روزنامه‌نگاری داده (دیتاژورنالیسم) به این مهم دست یابد
.
.** نشریه «شهرگاه» توسط خبرگزاری ایمنا؛ نخستین خبرگزاری شهرو شهروندی ایران هر ماه منتشر می‌شود. .
با سپاس از همه کارشناسان ، همکاران خبرنگار ،دوستان خبرگزاری ایمنا و نشریه تخصصی شهرگاه .

دانلود نشریه:

https://www.imna.ir/d/2019/06/02/0/1575003.pdf

۹۸/۳/۱۴